İdari Dava Dilekçesi Reddedildi: Yeniden Verilir mi?

İdari dava dilekçesinin reddi, her zaman uyuşmazlığın esasını kaybettiğiniz anlamına gelmez. Dilekçe, İYUK 3 veya 5'teki biçim ve birlikte dava açma kurallarına uymadığı için reddedilmişse otuz gün içinde düzeltilerek yeniden verilebilir. Bununla birlikte ret kararının türü dikkatle okunmalıdır. Süre aşımı nedeniyle davanın reddiyle, eksikleri tamamlamak üzere dilekçenin reddi aynı sonuç doğurmaz. Aynı yanlışlık yeni dilekçede tekrar edilirse bu kez davanın reddedilmesi söz konusudur.

Önce kararın hangi hükme dayandığını bulun

İYUK 15/1-d, gerekli koşulları taşımayan dilekçenin yeniden düzenlenmesine imkân verir. Mahkeme hangi eksikliğin giderilmesini istediğini kararında açıklar. İstem sonucunun belirsizliği, gerekli bilgilerin bulunmaması veya birden fazla talebin uygun olmayan biçimde birleştirilmesi farklı düzeltmeler gerektirir. Kararın yalnız son satırındaki ret sözcüğüne bakmak yeterli değildir. Gerekçe, dayanak madde, tebliğ bilgisi ve yeniden başvuruya ilişkin açıklama birlikte okunmalıdır. Dava konusu işlemin kendisi de bu incelemede hazır bulunmalıdır.

Otuz gün nasıl ele alınmalı?

Yeniden düzenleme süresi, ret kararının usulüne uygun tebliğini izleyen günden itibaren hesaplanır. Kanunun süre hesabına ilişkin genel kuralları uygulanır; takvim günü ile iş günü birbirine karıştırılmamalıdır. Bir aylık süre ile otuz gün de her takvimde aynı sonucu vermez. Elektronik tebligat varsa hukuki tebliğ tarihinin ayrıca doğru belirlenmesi gerekir. Ret kararını ekranda ilk gördüğünüz tarihle tebliğin tamamlandığı tarihin her zaman aynı olduğunu varsaymayın.

İdari dava süresinin son gününün çalışmaya ara vermeye rastlaması ayrıca değerlendirilen bir konudur. Bu konuda genel bir hatırlatma yapmak, somut dosyanın son gününü hesaplamanın yerine geçmez. Süre çizelgesinde tebliğ tarihi, sürenin başlangıcı ve dilekçenin verileceği son gün ayrı gösterilir. Mahkemeden kararın açıklanmasını beklemek veya idareyle görüşmek, kanunda ayrıca dayanak olmadan düzeltme süresini durdurmaz. Dilekçenin zamanında verilmesini kanıtlayacak belge hazırlanmalıdır.

Eski dilekçeye kısa ek yazmak yeterli mi?

Mahkemenin istediği, eksiklerine göre yeniden düzenlenmiş ve kendi içinde anlaşılır bir dava dilekçesidir. Önceki metindeki bütün talepleri aynen bırakıp yalnız bir açıklama eklemek bazen aynı sorunu sürdürür. Hangi işlemin, hangi bölümünün ve hangi nedenle dava edildiği açıkça yazılmalıdır. Ortak dilekçe koşulları sağlanmadığı için ret verilmişse davacıların veya işlemlerin nasıl ayrılacağı karardaki gerekçeye göre ele alınır. Önceki dava numarası ve ret kararıyla bağlantı yeni başvuruda belirtilir.

Başvurunun bir avukat olmayan vekil aracılığıyla yapılmasına ilişkin özel durum da 15. maddede düzenlenir. Ehliyetli kişinin bizzat veya avukat aracılığıyla başvurması için tanınan imkân, esas hakkında verilmiş bütün ret kararlarını düzeltme yoluna dönüştürmez. Dosyada temsil sorunu varsa kimin imzasının ve hangi temsil belgesinin gerektiği araştırılır. Başka bir kişinin hesabından belge göndermekle usulüne uygun temsil ilişkisi kurulduğu varsayılmamalıdır.

Aynı hata tekrar edilirse

Kanunun 15/5. maddesi, dilekçe reddinden sonra yeniden verilen metinde aynı yanlışlıkların yapılması halinde davanın reddini öngörür. Bu nedenle düzeltme işlemi yalnız başlığı değiştirmek değildir. Ret gerekçesindeki her unsur için yeni metinde hangi düzeltmenin yapıldığı kontrol edilmelidir. Kanun, 3. maddeye aykırılık nedeniyle reddedilen dilekçenin yerine verilen yeni dilekçe için ayrıca harç alınmayacağını belirtir. Bu hüküm bütün ret türlerinde veya ayrılan bütün dosyalarda hiçbir masraf doğmayacağı şeklinde genişletilemez.

Varsayımsal örnek: iki ayrı işlemin belirsiz talebi

Bir kişinin dilekçesinde farklı tarihlerdeki iki idari işlemi anlattığını, fakat hangisinin iptalini istediğinin anlaşılmadığını varsayalım. Mahkeme bu belirsizliğin giderilmesini ister. Yeni dilekçede işlem tarih ve sayıları, ayrı talepler ve aralarındaki bağlantı açıkça gösterilir. Mahkeme ayrı dava açılması gerektiğini belirtmişse aynı birleşik metnin yeniden gönderilmesi sorunu çözmez. Kişinin hukuken haklı olduğunu düşünmesi, verilen usul talimatını yerine getirme gereğini ortadan kaldırmaz.

Son aşamada ekler, imza, taraf bilgileri ve istem sonucu birlikte kontrol edilir. Dilekçenin geç kayda alınması halinde başvuru tarihinin ispatı bakımından alındı belgesi saklanır. Düzeltilmiş metnin teslim edildiğine ilişkin belgeyle, mahkemenin onu yeterli bulması farklı aşamalardır; yeni ara karar ve tebligatlar takip edilmelidir.

Resmî kaynaklar: Türk Borçlar Kanunu (6098)

Hukuki kaynaklar

• 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu — GİB mevzuat — m.3,5,8 ve 15/1-d,3–5.