İşverenin çalışan yıllık izindeyken fesih mektubu göndermesi, birden fazla tarihi gündeme getirir. Tatilde fesih bildirimi bakımından belgenin düzenlendiği gün, gönderildiği gün, işçiye ulaştığı gün ve sözleşmenin sona ereceği gün ayrılmalıdır. Bu tarihler her olayda aynı değildir. İşverenin bordro veya SGK kaydında yazdığı çıkış tarihi, bildirimin işçiye ne zaman ulaştığı sorusunu tek başına çözmez.
Tatilde olunması da bütün fesih bildirimlerini kendiliğinden geçersiz hâle getirmez. Yıllık izinle ihbar süresinin iç içe geçememesi, derhal fesih iddiası ve bildirimin şekli ayrı değerlendirilmelidir. Özellikle işe iade yönünden kısa başvuru süresi bulunduğundan, “tatilim bitsin, sonra bakarım” yaklaşımı hak kaybına yol açabilir.
Bildirim işçiye nasıl ulaştı?
Yazılı belgenin teslim kaydı, posta bilgisi, elektronik ileti ve işçinin fiilen öğrendiği durum incelenir. Belgenin işveren tarafından hazırlanmış olması tek başına karşı tarafa ulaşması değildir. İşçi adına başkasının teslim aldığı zarfın hukuki sonucu da somut olaya göre değerlendirilir. Gönderim yönteminin niteliği ve uygulanması gereken şekil hükümleri önemlidir.
WhatsApp mesajı veya e-posta bazı olaylarda öğrenme ve içerik yönünden delil oluşturabilir. Ancak bunların bütün iş sözleşmesi fesihlerinde kanuni yazılı şekli ve gerekçe şartını otomatik olarak karşıladığı söylenemez. İş güvencesine tabi işçinin feshiyle başka sözleşme türleri ayrılmalıdır. Elektronik belgenin imzası, göndericisi ve içeriği ayrıca araştırılır.
Yıllık izin ile ihbar süresi aynı günlere yazılabilir mi?
4857 sayılı Kanun'un 59. maddesi, işverenin feshi hâlinde bildirim süresi ve yeni iş arama izinlerinin yıllık ücretli izinle iç içe girmemesini öngörür. İşveren işçiye tatil sırasında “ihbar süren başladı, kalan iznin de bu süreye sayılacak” diyorsa bu düzenleme kontrol edilmelidir. Yıllık izin hakkının amacı ile iş arama döneminin amacı farklıdır.
İhbar süresinin kullandırılması ile bildirim süresine ilişkin ücretin peşin ödenerek fesih yapılması da ayrıdır. İşverenin bildirim süresi kullandırmadığı bir işlem, izin takvimine gün eklenerek otomatik olarak düzeltilmez. Kullanılmamış yıllık izin bakiyesi varsa sözleşmenin sona erdiği tarihteki ücret üzerinden ayrıca değerlendirilir. Aynı günler için farklı borçların karıştırılmaması gerekir.
Her tatil yıllık ücretli izin midir?
İşçi hafta tatilinde, resmî tatilde, ücretsiz izinde veya kişisel seyahatte olabilir. Bunların hukuki niteliği aynı değildir. Yıllık izinle ilgili özel hükmün başka bütün çalışma dışı günlere aynı biçimde uygulanması doğru olmaz. İzin formu, onay mesajı, işyeri takvimi ve gerçek kullanım birlikte incelenmelidir.
İşçi izinli görünmesine rağmen görev yapmışsa yalnızca kağıt üzerindeki kayda bakılmaz. Buna karşılık işçi izin belgesi bulunmadan kendi kararıyla işyerinden ayrılmışsa fesih nedenleri farklı değerlendirme gerektirebilir. Makale, işverence izin verilmiş yıllık tatil ile devamsızlığı aynı kabul eden bir sonuç kurmaz.
Derhal fesih ileri sürülmüşse neye bakılır?
İşveren haklı nedenle derhal fesih yaptığını söylüyorsa, iddianın dayanağı ve kanuni koşulları araştırılır. Bu tür fesihte ihbar süresi tartışması farklılaşabilir; ancak işverenin sadece mektuba “haklı fesih” yazması iddiayı doğrulamaz. Olay, öğrenme tarihi, kanuni süreler ve deliller ayrıca incelenir. Kullanılmamış yıllık izin ücreti de fesih nedeninden bağımsız olarak hesaplanması gereken bir hak olabilir.
Farazi örnekte çalışan on günlük onaylı yıllık izninin üçüncü gününde yazılı fesih bildirimi almış, işveren ihbarın izinle birlikte geçtiğini açıklamıştır. Bildirimin ulaştığı tarih kaydedilirken, ihbar süresinin yıllık izin günlerine sayılması ayrıca değerlendirilir. İşçi bu ayrımdan hareketle işe iade başvurusunu izin bitimine kadar süresiz erteleme sonucuna varmamalıdır.
Başvuru için hangi belgeler hazırlanır?
İşe iade koşulları bulunuyorsa fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvuru kuralı önemlidir. Anlaşma olmazsa son tutanak sonrası dava süresi ayrıca takip edilir. Bu süreler, işverenin gösterdiği son çalışma gününden otomatik olarak başlamayabilir. Ulaşma ve tebliğ konusundaki uyuşmazlıkta en erken güvenilir öğrenme kaydını dikkate alarak gecikmeden değerlendirme yapılmalıdır.
- Fesih belgesi ve zarfın teslim bilgileri.
- Yıllık izin onayı, başlangıç ve bitiş tarihleri.
- Elektronik mesajların tarih ve gönderici kaydı.
- İş sözleşmesi ve kıdem bilgisi.
- SGK çıkış kaydı ile son ücret ödemesi.
Ücret ve tazminat talepleri bakımından ayrı hesap gerekir. İşçi yalnızca tatilde bulunmasını gerekçe göstererek bütün fesih sonuçlarını yok saymamalı; işveren de tatil günlerini kullanarak kanuni süre ve izin haklarını birbirinin yerine koymamalıdır.
Yıllık izindeyken gelen fesih mektubu otomatik geçersiz mi?
Hayır. Bildirimin şekli, ulaşması, fesih nedeni ve izinle bildirim süresinin ilişkisi ayrı incelenir.
İşveren ihbar süresini yıllık iznimle aynı günlere sayabilir mi?
İşveren feshi bakımından Kanun'un 59. maddesindeki iç içe geçmeme kuralı gözetilmelidir. Peşin ödeme ile süre kullandırma da ayrılır.
SGK çıkış tarihi başvuru süresini her zaman belirler mi?
Hayır. İşe iade süresinde fesih bildiriminin tebliği önemlidir. SGK kaydı tek başına bütün tarih sorununu çözmez.
Tatilim bitince arabulucuya başvursam yeterli mi?
Başvuru süresi içinde kalındığı kontrol edilmelidir. İzin devam etmesi, işe iade süresini kendiliğinden durdurmaz.
İlgili hukuki bilgiler
Elektronik Yıllık İzin Formu Geçerli midir? İşverenin İspat Yükü
İhbar Tazminatı Şartları ve Hesaplama Esasları
Resmî kaynaklar
- 4857 sayılı İş Kanunu: TBMM kabul metni: 4857 sayılı Kanun m.17,19 ve59: fesih bildirimi, şekil ve yıllık izinle iç içe geçmeme
- ÇSGB İş Kanunu Sıkça Sorulan Sorular: İhbar süresi ve işe iade başvurusunun genel koşulları
- AYM Utku Öner - işe iade süreleri ve arabuluculuk: İşe iade arabuluculuk başvuru süresinin önemi
Dosyanızın değerlendirilmesi
Av. Emirhan Keskin’in ofisi Mersin’dedir. Türkiye’nin farklı şehirlerindeki uyuşmazlıklarda belgeler üzerinden uzaktan ön değerlendirme yapılabilir. Başvuru yolu, yetkili merci ve temsil kapsamı somut dosyaya göre belirlenir. Belgelerinizi tarih sırasıyla hazırlayıp iletişim sayfasından randevu ve dosya değerlendirmesi bilgisine ulaşabilirsiniz.
Resmî kaynaklar: İş Kanunu (4857)