Kart Komisyonu İsteyen Mağazaya Ödenen Ek Ücret Geri Alınabilir mi?

Mağaza, kart komisyonu adıyla satış fiyatına ayrıca ödeme ekleyemez. Üye işyerinin bankaya ödediği POS maliyetini, sırf kart kullanıldığı için tüketiciden istemesi 5464 sayılı Kanun’un 17. maddesindeki yasakla karşılaşır. Bu bedel ödenmişse satıcıdan iadesi istenebilir. Bununla birlikte gerçek satış fiyatı, ayrıca alınan tutar ve ödemenin sebebi belgelenmelidir. Bankanın kart aidatı, satıcının ayrı vadeli satış sözleşmesi ve mağazada talep edilen POS komisyonu aynı işlem değildir.

Kart komisyonu yasağı hangi ödemeyi kapsar?

5464 sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu, üye işyerinin kart kullanılması dolayısıyla komisyon veya benzeri bir ad altında kart hamilinden ilave ödeme istemesini yasaklar. Buradaki muhatap, kartı ödeme aracı olarak kabul eden işletmedir. İşletmenin bankayla yaptığı anlaşmada yüzde veya sabit işlem maliyeti bulunması, müşteriye karşı kendiliğinden yeni bir alacak yaratmaz. “Banka bizden kesiyor” açıklaması yasağın istisnası değildir. İşletme kendi ticari maliyetini satış fiyatını belirlerken değerlendirebilir; satış sırasında kart seçimi için ek bedel dayatamaz.

Uyuşmazlığı doğru anlatmak için ürünün bedeliyle kart nedeniyle alınan ek tutarı ayırmak gerekir. Mağaza, örneğin kasada ilan edilmiş fiyatın üzerine yüzde üç ekliyorsa tartışma, ürünün pahalı satılması değil ödeme aracına bağlanan fazladan tahsilattır. Kanun, üye işyerlerinin kart kabulünü ve kartlı ödeme ilişkisini düzenlediği için işletmenin POS slipinde kendi unvanının yazması, bankayla anlaşmasının bulunması ve işlemin kartla yapılması önemli delillerdir. Satıcı başka bir şirketin POS cihazını kullanmışsa gerçek satıcı ile tahsilatı yapan işletmenin kimlikleri ayrıca belirlenmelidir.

Hizmet bedeli veya banka farkı denilmesi sonucu değiştirir mi?

Ek tutarın etiketine bakmak tek başına yeterli değildir. “Kart farkı”, “POS gideri”, “banka masrafı” veya “ödeme hizmet bedeli” ifadeleri aynı işlevi görebilir. Tüketici yalnızca kartla ödeme seçtiğinde bu kalem doğuyorsa kart kullanımına bağlı ilave ödeme niteliği incelenir. Mağazanın ücretin adını değiştirerek yasaktan kurtulduğu varsayılamaz. Yazılı fiyat listesi, kasadaki duyuru, satış görevlisinin mesajı ve tahsilat belgesi, ek tutarın hangi koşulda alındığını birlikte göstermelidir.

Gerçekten başka bir hizmet alınmış olması ise ayrıca değerlendirilir. Tüketicinin isteğiyle yapılan özel teslimat veya sözleşmeye uygun ek montaj, sırf kartla ödendi diye POS komisyonuna dönüşmez. Fakat tüketicinin satın almadığı ayrı hizmetin faturaya eklenmesi de hukuka uygun sayılmaz. 6502 sayılı Kanun’un 4. maddesindeki temel ilkeler ve açık rıza gerektiren ek ödemeler bakımından satışın kapsamı araştırılır. İnceleme, ilave kalemin gerçek bir hizmet karşılığı mı yoksa kart maliyetinin aktarılması mı olduğunu ortaya çıkarmalıdır.

Nakit indirim ile kart için ek ücret nasıl ayrılır?

Mağazalar bazen “nakitte indirim var, kartta normal fiyat” açıklaması yapar. Böyle bir açıklama, olay incelenmeden otomatik olarak geçerli bir savunma kabul edilemez. Satıştan önce ilan edilmiş fiyat, kampanyanın koşulları ve kart seçildiğinde yapılan değişiklik karşılaştırılır. Kartla ödeme anında fiyatın üzerine komisyon eklenmesi ile başlangıçtan itibaren açıklanan fiyat politikasının değerlendirilmesi farklı sorular içerir. Özellikle aynı ürün için ilan edilen fiyat sonradan yalnız kart kullanıldığı gerekçesiyle yükseltiliyorsa ödeme aracına bağlı kesinti açıkça belgelenmelidir.

“Nakit indirimi” başlığı altında POS maliyetini gizleyen bir uygulama bulunup bulunmadığı da araştırılabilir. Tüketici, kasadaki görevliyle uzun bir hukuki tartışmaya girmek yerine etiketi, kampanya metnini ve fiyatın nasıl değiştiğini kayda geçirmelidir. Fiyat etiketleri ve tüketiciye verilen ön bilgiler kendi kurallarıyla değerlendirilir. Bu yazı, bütün nakit kampanyalarının aynı sonucu doğurduğunu ileri sürmez. Somut dosyada hangi fiyatın satış teklifi olduğu ve ek ödemenin sırf kart kullanımından kaynaklandığı ortaya konulduğunda talep daha açık biçimde kurulabilir.

Taksitli ödeme ve finansman ücreti ayrıca incelenir

Kartla taksit yapılması, bütün satışların aynı hukuki rejime girdiği anlamına gelmez. Bankanın kart sahibine sunduğu taksitlendirme veya nakit avans hizmeti ile mağazanın POS giderini müşteriye eklemesi farklı işlemlerdir. Kart çıkaran kuruluşun uyguladığı ücretin dayanağı, ilgili bankacılık ve finansal tüketici düzenlemelerinde araştırılır. Mağazanın banka sözleşmesini göstererek müşteriden kart komisyonu istemesi ise üye işyerine ilişkin yasak açısından ele alınır. Her iki başvurunun muhatabı ve sunulacak belgeleri birbirinden farklı olabilir.

Satıcının bedeli kendi bünyesinde vadeye bağlayarak kurduğu gerçek taksitle satış sözleşmesinde peşin fiyat, taksitli toplam bedel ve ödeme planı ayrıca açıklanmalıdır. Bunun “karttan çekim yapınca yüzde fark” uygulamasıyla karıştırılmaması gerekir. Kredi kartıyla yapılan alışverişlere, satıcının kendi taksitli satışına özgü bütün hükümler uygulanmaz. Tüketici, işlemi sadece ödeme ekranındaki “taksit” sözcüğüne göre sınıflandırmamalıdır. Parayı kim finanse ediyor, tüketici hangi sözleşmeyi imzalıyor ve ek tutar ne zaman doğuyor soruları doğru hukuki ayrımı sağlar.

İade talebinde hangi tutar gösterilmelidir?

Talep, hukuka aykırı olduğu ileri sürülen ek tahsilat üzerinden kurulmalıdır. Satın alınan ürün kullanılmaya devam ediliyorsa ürünün bütün satış bedelinin iadesi ile kart komisyonunun iadesi aynı sonuç değildir. Ürün satışında başka bir ayıp veya cayma sebebi bulunmadığında yalnız komisyon tartışması, her olayda ürün satışının tamamını ortadan kaldırmaz. Ana satış bedelini, ayrıca alınan farkı ve varsa başka hizmet kalemlerini ayıran basit bir hesap cetveli hazırlanabilir. Bu ayrım yanlış tutarla başvuru yapılmasını önler.

Örneğin ürün bedeli 8.000 TL, kart nedeniyle alınan ek tutar 240 TL ise komisyon başvurusunda tartışılan temel tahsilat 240 TL’dir. Bu rakamlar yalnız varsayımsal hesap örneğidir. Satıcı ek tutarı faturanın içinde göstermişse fatura toplamıyla ilan edilmiş fiyat karşılaştırılır. İade, başka bir alışverişe mahsup edilmişse ödemenin gerçekten ne ölçüde geri verildiği ayrıca gösterilir. Faiz istenmesi durumunda başlangıç tarihi ve hukuki dayanak somut olayın bildirim ve temerrüt koşullarına göre belirlenir; rastgele bir günlük oran yazılmaz.

POS slipi, fatura ve fiyat bilgisi birlikte saklanmalıdır

POS slipi kartla çekilen toplamı gösterir; her zaman toplamın hangi bölümünün komisyon olduğunu açıklamaz. Fatura veya fiş de yalnız toplu bir bedel içerebilir. Bu yüzden fiyat etiketinin fotoğrafı, teklif yazışması, sipariş özeti veya satış görevlisinin “kartta fark var” mesajı önem kazanır. Belgelerde ürünün modeli, işlem tarihi ve satıcı bilgileri birbirini tamamlamalıdır. Farkın ayrı nakit alındığı olaylarda nakit makbuzu veya bu ödemenin neden yapıldığını gösteren yazışma korunmalıdır.

Kart ekstresi, POS slipiyle aynı tahsilatı doğrulayabilir. Ancak başvuruya bütün hesap geçmişini kontrolsüz biçimde eklemek yerine ilgili işlem görünür bırakılarak ilgisiz kişisel bilgiler ayıklanmalıdır. Mağazanın ticari unvanı ve adresi, belge üzerindeki vergi bilgileriyle karşılaştırılır. Sadece mağaza tabelasıyla hareket edilmesi, yanlış şirket aleyhine başvuruya yol açabilir. Elinizde bir belge eksikse diğer kayıtlarla olay anlatılabilir; kanıt yokken ek tutarı kesinleşmiş bir tahsilatmış gibi göstermek yerine hangi belgenin satıcıdan istenmesi gerektiği belirtilmelidir.

Henüz ödeme yapılmadıysa nasıl hareket edilir?

Ödeme aşamasında fark talep edilmiş fakat henüz tahsilat yapılmamışsa, tüketici ilan edilmiş satış bedelini ve ayrıca talep edilen komisyonu yazılı olarak açıklatabilir. Kasada bulunan duyurunun fotoğrafı veya mağazanın gönderdiği mesaj, talebin koşulunu gösterebilir. Kartın fiziksel olarak alınması ya da şifrenin girilmesi için baskı kurulması hâlinde banka güvenliği yönünden gerekli tedbirler ayrıca değerlendirilir. Hukuki hakların kullanılması, kart şifresini görevliye söylemeyi veya kartın güvenlik bilgilerini paylaşmayı gerektirmez.

Tüketicinin alışverişten vazgeçip geçemeyeceği satışın kurulma biçimine ve o ana kadar gerçekleşen işlemlere bağlıdır. Komisyon tartışması sırasında mağazadan alınan her ürüne genel bir on dört günlük iade hakkı bulunduğu düşünülmemelidir. Öte yandan rafta satışa sunulan üründen satışa ilişkin kurallar dışında keyfî biçimde kaçınılması da ayrı bir değerlendirme gerektirebilir. Öncelik, satış bedelinin ve ek ödeme talebinin belirlenmesidir. Henüz alınmamış bir para için tahsil edilmiş komisyon iadesi talep edilmez; uygulamanın denetlenmesi ile bireysel geri ödeme ayrılır.

Satıcıya gönderilecek talep hangi bilgileri içermelidir?

Başvuruda işlem tarihi, ürün, satış bedeli, ek alınan tutar ve kart kullanılmasıyla kurulan bağlantı kısa biçimde anlatılmalıdır. “Her şeyiniz hukuka aykırı” gibi genel bir ifade yerine, ilgili tahsilatın 5464 sayılı Kanun’un 17. maddesi bakımından neden tartışıldığı açıklanabilir. Fatura ve ödeme kaydı eklenerek komisyonun iadesi istenir. Tüketici ayrıca satıcıdan bu kalemin hangi sözleşme ve hizmete dayandırıldığını yazılı olarak açıklamasını talep edebilir. Başvuru gönderim ve teslim tarihiyle birlikte saklanmalıdır.

İletişim e-posta, başvuru formu veya teslim alındığı kanıtlanabilen başka uygun bir yöntemle yapılabilir. Yalnız telefon görüşmesine dayanılması sonradan ispat güçlüğü yaratabilir. İşletme parayı iade ettiğinde gerçek ödeme kontrol edilmelidir; “iade oluşturuldu” mesajı her zaman hesabınıza geçtiği anlamına gelmez. Satıcıdan geri ödeme yöntemini ve işlem referansını istemek faydalıdır. Başvuru sırasında banka kartının tüm numarası veya güvenlik kodu paylaşılmaz. Gerekli kimlik ve işlem eşleştirmesi, veri güvenliğini gözeten sınırlı bilgilerle yapılmalıdır.

Bankaya bildirim ve satıcıdan iade aynı süreç değildir

5464 sayılı Kanun’un 17. maddesi, yasağa aykırı uygulamada üye işyeri anlaşmasını yapan kuruluşla ilişkiye dair sonuçlar da öngörür. Bu nedenle kartla yapılan işlem ve ek talep, ilgili kuruluşun şikâyet kanallarına bildirilebilir. Banka, üye işyerine ilişkin uygulamayı inceleyebilir. Fakat bu bildirim, tüketicinin satıcıdan alacağını bütün olaylarda kendiliğinden tahsil ettiği anlamına gelmez. Bankanın işyeriyle sözleşmesel ilişkisini denetlemesi ile fazla ödemenin bireysel iadesine karar verilmesi farklı işlevlerdir.

Harcama itirazında olay doğru adlandırılmalıdır. Tüketici ürünü gerçekten satın almış ve kart işlemini onaylamışsa işlemin tamamını “ben yapmadım” diye bildirmek uygun değildir. Tartışma, onaylanan satışa eklenen komisyon veya ayrıca alınan fark olabilir. Bankaya POS slipi, fiyat kanıtı ve satıcının cevabı sunulabilir. Kartlı ödeme sistemlerinin inceleme usulleri, her başvuruda kesin geri ödeme garantisi vermez. Bankanın cevabı satıcıya yöneltilecek tüketici talebinde yardımcı bir belge olarak kullanılabilir.

Varsayımsal olay: komisyon faturada ayrı gösterilmiyor

Bir tüketici mağazadan kişisel kullanım için küçük ev aleti alır. Etikette 6.000 TL yazmaktadır. Görevli, kartla ödemede banka kesintisi bulunduğunu söyleyerek 180 TL daha ister. POS cihazından 6.180 TL çekilir, faturada ise tek satır hâlinde 6.180 TL ürün bedeli görünür. Tüketici etiketi ve görevlinin gönderdiği mesajı saklamıştır. Burada yalnız faturaya bakmak komisyonun varlığını gizleyebilir; etiket, mesaj ve POS slipi birlikte değerlendirildiğinde ek tutarın sebebi görünür olur.

Başvuru, 180 TL farkın iadesi ve tahsilat dayanağının açıklanması üzerine kurulabilir. Satıcı gerçek bir ek hizmet sunduğunu ileri sürerse hangi hizmetin ne zaman talep edildiği araştırılır. Mağaza farkı nakit olarak geri öderse tüketici bir teslim makbuzu alarak uyuşmazlığın çözülen bölümünü belirginleştirebilir. Bu örnek gerçek bir müvekkil dosyası veya mahkeme kararı değildir. Başka bir olayda ilan edilmiş fiyat, sözleşme veya ödeme belgeleri farklıysa sonuç yalnız örnekteki rakamların benzemesine göre belirlenmez.

İade yapılmazsa uygun tüketici başvurusu nasıl seçilir?

Kişisel veya ailevi ihtiyaç için yapılan alışveriş, ticari ya da mesleki amaçla alımdan ayrılmalıdır. Tüketici uyuşmazlığında görevli yol seçilirken talebin değeri önemlidir. 2026 yılında değeri 186.000 TL’nin altında kalan uyuşmazlıklar için tüketici hakem heyetine başvuru gündeme gelir. Eşit veya üzerindeki uyuşmazlıklarda, kanuni istisnalar saklı kalmak üzere dava öncesi arabuluculuk ve tüketici mahkemesi yolu değerlendirilir. Sadece komisyon iadesi istenen dosyada ürünün bütün bedelini başvuru değerine eklemek doğru olmayabilir.

Başvuruda satıcı doğru ticari unvanıyla gösterilir; işlem, ek tutar ve talep sonucu birbirini izleyen bir anlatımla yazılır. Hakem heyeti için uygun yer, tüketicinin yerleşim yeri veya tüketici işleminin yapıldığı yer yönünden değerlendirilir. Bireysel iade talebiyle idari denetim şikâyetinin aynı dilekçede belirsiz biçimde karıştırılmaması faydalıdır. Başvuru yapılmış olması, ayrı bir icra takibi gelirse takip hukukundaki süreleri kendiliğinden durdurmaz. Her tebligat kendi türü ve süresiyle incelenmeli; cevap beklenirken başka bir işlemde hak kaybı yaşanmamalıdır.

İade alındıktan sonra kayıtlar neden korunmalıdır?

Uyuşmazlık çözüldüğünde satıcının iade açıklaması, banka hesabına geçen tutar ve varsa nakit teslim belgesi bir arada tutulmalıdır. Böylece hangi ödemenin geri verildiği, hangi talebin sürdüğü ve hesapta bir eksik kalıp kalmadığı anlaşılır. Satış bedeline ilişkin sonradan çıkarılan bir borç iddiası varsa iade kaydı önem kazanabilir. Tüketici, komisyonla ilgili bir düzeltme yapılmasını kabul ederken ürüne ilişkin başka bir sorunu da kapatan geniş bir belgeyi imzalamadan kapsamını okumalıdır.

Özellikle “bütün haklarımdan vazgeçtim” gibi standart ifadeler bulunan belgeler yalnız para teslim makbuzu gibi görülmemelidir. Geçerli bir anlaşmanın kapsamı ile tüketici aleyhine haksız şart farklı değerlendirmeler gerektirir. Bu yazı herhangi bir imzalı belgenin bütün olaylarda etkisiz olduğunu söylemez. Yapılacak son kontrol, ödenen fazla tutarın geri dönüp dönmediği ve imzalanan metnin hangi uyuşmazlığı düzenlediğidir. Açık kayıtlar, küçük bir ek ücret tartışmasının daha geniş ve belirsiz bir satış uyuşmazlığına dönüşmesini önleyebilir.

Sık sorulan sorular

Mağaza banka POS komisyonunu benden isteyebilir mi?

Üye işyeri, sırf kart kullanılması nedeniyle komisyon veya benzeri isimle ilave ödeme isteyemez. Bankanın işyerinden kesinti yapması bu talep için tek başına hukuki dayanak oluşturmaz.

Kartla ödedim diye faturaya hizmet bedeli eklenmesi geçerli mi?

Kalemin adı yeterli değildir. Gerçek ve ayrıca talep edilmiş hizmet ile kart kullanımına bağlanan ödeme ayrılır. Sadece kart seçildiğinde doğan ilave tutar, komisyon yasağı bakımından incelenir.

POS slipinde komisyon yazmıyorsa iade isteyemez miyim?

İade talebi başka belgelerle de desteklenebilir. Ürünün ilan edilmiş fiyatı, satıcının kart farkına ilişkin mesajı, fatura ve toplam ödeme kaydı birlikte değerlendirilir.

Bankaya şikâyet edince para kesin geri gelir mi?

Hayır. Bankanın üye işyeri uygulamasını incelemesi ile satıcıdan bireysel alacağın tahsili aynı sonuç değildir. İade yapılmazsa uygun tüketici başvuru yolu ayrıca değerlendirilir.

Komisyon itirazında ürünün tamamının bedelini mi isterim?

Başka bir cayma veya ayıp sebebi bulunmadığında temel talep kart nedeniyle fazladan alınan tutardır. Ürün satışının tamamından dönme, kendi hukuki koşulları bulunan ayrı bir taleptir.

Resmî hukuki dayanaklar

• 5464 sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu: m.17, üye işyerinin kart kullanımı nedeniyle ilave ödeme talebi.
• 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun: m.3-6, 68, 73 ve73/A; tüketici işlemi, sözleşme ilkeleri ve başvuru yolu.
• Ticaret Bakanlığı tüketici hakem heyeti rehberi: 2026 parasal sınır ve uygun başvuru yeri.

İlgili hukuk yazıları

• Bankanın kredi kartı üyelik ücretiyle mağaza komisyonunun farkı
• Aynı alışverişin iki kez tahsil edilmesi
• Tüketici hakem heyetine başvuru ve parasal sınır

Bu konuya ilişkin diğer açıklamalar Tüketici Hukuku bölümündedir. Yazar: Av. Emirhan Keskin. Mersin’den, yetki ve vekâletname koşulları değerlendirilerek Türkiye genelindeki dosyalar için iletişim kurulabilir. Hukuki dayanaklar 30 Eylül 2026 itibarıyla kontrol edilmiştir.