Memurun Özel Sektör Hizmeti Derece ve Kademeye Sayılmadı: Ne Yapılır?

Memuriyetten önce özel sektörde geçen her sigortalı çalışma süresi, kazanılmış hak aylığındaki derece ve kademeye otomatik olarak eklenmez. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 36. maddesindeki hizmet sınıfı ve özel düzenlemeler belirleyicidir. Teknik hizmetler, sağlık ve yardımcı sağlık hizmetleri, avukatlık gibi alanlarda önceki meslek hizmetleri için ayrı değerlendirme imkânları bulunabilir. Emekliliğe esas hizmet birleştirmesi ise farklı bir konudur. Ret işlemi incelenirken hangi hizmetin hangi amaçla sayılması istendiği ve memurun mevcut sınıfı açıkça belirlenmelidir.

Emeklilik hizmetiyle derece ve kademe neden farklıdır?

Sosyal güvenlik hizmetinin emeklilik şartları ve aylık hesabında değerlendirilmesi, personelin memuriyet aylık derece ve kademesinin aynı ölçüde yükselmesi anlamına gelmez. İşçi statüsünde geçen dönemler sigortalılık toplamına girebilirken kazanılmış hak aylığı bakımından özel kanuni dayanak gerekir. Bu ayrım, kurumun hizmet dökümünü dosyaya koymasına rağmen intibak yapmaması halinde önemlidir. “SGK günleri kabul edildi ama derece verilmedi” ifadesi tek başına hata göstermez. Her iki kayıt farklı amaç ve mevzuatla tutulmaktadır.

Kadro derecesi, kazanılmış hak aylığı ve emekliliğe esas derece de aynı kavram değildir. Personelin atanabildiği kadro seviyesiyle ücretinde kullanılan kazanılmış hak hesabı ayrı değerlendirilebilir. Talep dilekçesinde yalnızca “derecemi düzeltin” yazılması hangi kaydın değişmesi gerektiğini açıklamaz. Mevcut personel kartı, son bordro, atama onayı ve intibak cetveli birlikte görülmelidir. İşlemin doğru tanımlanması, hangi hükmün ve hangi mahkeme talebinin uygulanacağını belirler. Başvuru, hedef kaydı açık göstermelidir.

Hizmet sınıfı nasıl belirlenir?

657 sayılı Kanun’daki hizmet sınıfları, unvan ve kadronun hukuki niteliği üzerinden değerlendirilir. Mühendislik diplomasına sahip olmak ile teknik hizmetler sınıfındaki mühendis kadrosunda çalışmak her zaman aynı değildir. Kişi genel idare hizmetleri sınıfında başka görev yürütüyor olabilir. Özel sektör deneyiminin kazanılmış hak aylığına etkisi, kanundaki şartlarla mevcut görev ilişkisine göre incelenir. İlgili atama onayının ve kadro bilgisinin görülmesi bu nedenle gerekir. Diplomanın tek başına bütün önceki hizmeti saydırdığı varsayılmamalıdır.

Adalet Bakanlığının resmî açıklaması, genel idare hizmetleri sınıfındaki personelin memuriyet öncesi özel sektör hizmetlerinin kazanılmış hak aylığında genel olarak değerlendirilemeyeceği ile teknik hizmetlerde meslekle ilgili sigortalı sürenin değerlendirilmesi ayrımını açıklar. Bununla birlikte farklı özel kanun veya geçiş düzenlemesi bulunan personelde ayrıca inceleme gerekir. İnternetten başka kurumun cevabını alıp bütün memurlar için aynı sonucu uygulamak doğru değildir. Önce kişinin sınıfı ve talebinin dayanağı belirlenmelidir.

Teknik hizmetlerde önceki görev mesleğe uygun mu?

Teknik hizmetler bakımından önceki çalışmanın ilgili teknik görev niteliğinde olması önemlidir. Bir mühendislik mezununun özel şirkette satış, genel büro işi veya mesleki teknik çalışma yapması aynı kapsamda olmayabilir. Sadece işverenin sanayi şirketi olması bütün çalışanların teknik hizmet yaptığını kanıtlamaz. İş sözleşmesi, görev tanımı, meslek kodu, proje ve işveren yazısı birlikte değerlendirilir. Bu belgeler önceki işin gerçekten hangi mesleki faaliyetten oluştuğunu göstermelidir; sonradan verilmiş genel bir unvan yazısı yeterli olmayabilir.

Kanun’un ilgili hükmünde kamu ve özel müesseselerde geçen hizmetin değerlendirme oranı ve sınırları ayrı düzenlenmiştir. Özel sektördeki uygun sürenin dörtte üçü gibi değerlendirme kuralları, kişinin bütün sigortalı çalışma hayatına gelişigüzel uygulanmamalıdır. Hizmetin niteliği ve ilgili alt bent belirlenir. Aynı dönemin hem farklı işyeri kaydından hem başka başlıktan iki kez sayılmaması gerekir. Gün, ay ve yıl hesabında aradaki boşluklar da çıkarılır. İntibak cetveli hangi dönemin hangi oranla eklendiğini açık göstermelidir.

Sağlık hizmeti ve avukatlıkta ayrı dayanaklar

Sağlık ve yardımcı sağlık hizmetlerinde ilgili mesleğin özel sektörde icrası, teknik hizmetlerden ayrı hüküm çerçevesinde incelenir. Hastanede idari görev yapmakla sağlık mesleğini fiilen yürütmek farklı olabilir. Diploma tarihi, meslek yetkisi ve çalışma belgeleri önem taşır. Sağlık kurumunun unvanı tek başına bütün hizmetin değerlendirilmesini sağlamaz. Mesleğe başlamadan önce veya farklı alanda geçen dönemler ayrıca ayrılır. Personelin hangi hizmet sınıfına girdiği ve hangi önceki faaliyeti sunduğu açık olmalıdır.

Avukatlık mesleğinde serbest veya ilgili özel hizmetin hesabı, 657 sayılı Kanun ve 1136 sayılı Avukatlık Kanunu’ndaki dayanaklarla birlikte incelenebilir. Staj süresine ilişkin ayrı ilerleme imkânıyla fiili avukatlık hizmeti aynı başlık değildir. Türkiye Belediyeler Birliğinin 2026 rehberinde bu ayrımı gösteren hesap örneği bulunur. Ancak bir örneğin rakamları bütün avukatlara aynen uygulanmaz. Gerçek başlangıç tarihi, mesleğin icrası, kamu sözleşmeli süre ve askerlik gibi diğer hizmetler ayrı hesaplanmalıdır.

Özel sektör belgesi neden sadece SGK dökümü değildir?

SGK dökümü hangi işyerinde hangi tarihlerde sigortalılık bildirildiğini gösterir. Her zaman fiilen yapılan mesleki görevin bütün ayrıntılarını içermez. İşveren yazısı, sözleşme ve görev belgeleri bu boşluğu tamamlayabilir. Meslek kodu yardımcıdır fakat geçmişte yanlış veya genel kod kullanılmış olabilir. Çalışanın fiili görevini gösteren projeler, görev onayları veya yetki belgeleri incelenebilir. Kişinin işyerinde bulunduğunu göstermekle uygun teknik veya sağlık hizmeti yaptığını göstermek farklı ispat hedefleridir.

İşveren kapanmışsa ticaret sicili, meslek odası, ruhsat ve önceki sözleşme kayıtları araştırılabilir. Belgelerin sonradan temini mümkün değilse mevcut kayıtların kapsamı açık anlatılır. Personel birimi ek bilgi istiyorsa hangi hizmetin neden tartışmalı olduğu sorulabilir. Gereksiz kişisel veya ticari bilgi paylaşmadan mesleki görev kanıtlanmalıdır. Belge üzerinde tarih ve imza korunur. Gerçeğe aykırı görev yazısı düzenletmek hukuki çözüm değildir; fiili hizmetin doğru kayda geçirilmesi amaçlanır.

İntibak başvurusunda nasıl bir tablo hazırlanır?

Tabloda önceki işveren, başlangıç ve bitiş, görev, sigortalılık statüsü, mesleki uygunluk belgesi ve istenen değerlendirme hükmü ayrı sütunlarda gösterilebilir. Çakışan günler veya ücretsiz ara dönemler işaretlenir. Diploma ve meslek yetki tarihleri eklenir. Mevcut memuriyet başlangıcıyla hangi hizmetlerin önce, hangilerinin sonra geçtiği anlaşılmalıdır. Bu düzen, personel biriminin bütün sigorta dökümünü yorumlamasını beklemek yerine somut bir talep sunar. Hesap önerisi varsa kanuni oran ve sınır açık yazılır.

Başvurunun sonuç bölümünde hangi tarihten itibaren hangi personel kaydının düzeltilmesi istendiği belirtilir. Mali hak farkı düşünülüyorsa bunun talebi de ayrı açıklanabilir. Geçmiş bütün ücretlerin sınırsız olarak alınacağı varsayılmamalıdır; süre, işlem ve dönem kuralları değerlendirilir. Önceki başvurular ve kurumun verdiği cevaplar da eklenir. Aynı talebin defalarca yapılması her durumda yeni dava süresi yaratmaz. İntibakın hangi somut işlemle yanlış kurulduğu belirlenmelidir.

Kurumun açık ret işlemi

Kurum başvuruyu yazılı reddetmişse ret gerekçesi ve tebliğ tarihi birlikte alınır. Yalnızca “mevzuata uygun değil” denilmişse hangi hizmet sınıfı veya alt bent nedeniyle reddedildiği sorulabilir. Buna rağmen gerekçe istemek dava süresini otomatik uzatmaz. İdari Yargılama Usulü Kanunu’ndaki genel süre ve idari başvuru düzenlemeleri somut işlemin tarihleriyle değerlendirilir. Kural olarak idare mahkemesinde dava açma süresi özel süre yoksa altmış gündür. Ret yazısını çekmecede bekletmek hak kaybı doğurabilir.

İşlemde kişinin genel idare hizmetleri sınıfında olduğu açıklanmışsa önce bu sınıflandırmanın gerçekten doğru olup olmadığı kontrol edilir. Hukuki dayanak bulunmayan bir önceki özel hizmetin sayılmasını istemekle kurumun yanlış sınıf veya yanlış oran uygulaması farklı iddialardır. İtiraz ve dava dilekçesi bu ayrımı göstermelidir. Kurumun bütün hizmeti reddetmesi yerine bazı ayları kabul etmesi durumunda hangi kısımların tartışmalı olduğu belirlenir. Kabul edilmiş hizmetlerin yeniden belirsiz biçimde talep edilmesi hesapta karışıklık yaratabilir.

Kurum hiç cevap vermezse

Yeni bir idari işlem yapılmasını isteyen başvurularda İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 10. maddesindeki zımni ret düzenlemesi incelenir. Güncel düzenlemede otuz günlük cevap süresi önemlidir; eski altmış günlük açıklamalar her başvuruya aynen uygulanmamalıdır. Mevcut bir işlemin kaldırılması veya değiştirilmesi için yapılan başvuru ise 11. madde kapsamında farklı süre etkisi doğurabilir. Başvurunun hukuki niteliği önce belirlenmelidir. Bütün susmaları tek bir otomatik formülle değerlendirmek doğru değildir.

Kurum ara cevapla incelemenin sürdüğünü bildirmiş olabilir. Bu yanıtın kesin olup olmadığı ve kanundaki bekleme sınırları ayrıca değerlendirilir. Memur, belirsiz bir “dosyanız araştırılıyor” açıklaması nedeniyle süresiz beklememelidir. Başvuru teslim tarihi, gelen yazılar ve eski intibak işlemi bir zaman çizelgesine konulur. Dava süresi hesaplanırken daha önce kullanılan günler ve yeni ret farklı senaryolara göre kontrol edilir. İdari başvurunun süreyi hangi şartlarla etkilediği hukukçu tarafından dosya üzerinden belirlenmelidir.

Dava hangi işlemi hedeflemeli?

İntibakın düzeltilmesi talebinin reddi veya başlangıçtaki yanlış intibak işlemi dava konusu olabilir. Her personel kaydının ayrı icrai işlem olup olmadığı ve başvuranın hukuki menfaati değerlendirilir. Davalı, kararı veren uygun idaredir; SGK her derece ve kademe uyuşmazlığının tek muhatabı değildir. Personel biriminin hazırladığı hesapla atamaya yetkili makamın işlemi arasındaki ilişki incelenir. Dilekçenin sonuç bölümü iptali istenen kararı tarih ve sayı olarak göstermelidir.

Mali hakların ödenmesi talebi varsa idari işlemle bağlantısı ve uygun dava usulü ayrıca kurulmalıdır. Dava kazanıldığında bütün eski ücretlerin otomatik ve sınırsız iadesi garantisi verilemez. Hangi tarihten itibaren fark doğduğu, başvuru ve zamanaşımı tartışmaları dosyaya göre ele alınır. Hesaplanan derece veya kademenin maaşta gerçek fark yaratıp yaratmadığı da araştırılır. Bazı kayıt düzeltmelerinin etkisi daha sonraki tarihte görülebilir. Talebin ekonomik sonucu bordro verileriyle doğrulanmalıdır.

Belediyedeki şirket hizmeti neden ayrıca incelenir?

Belediye şirketinde çalışmak ile belediyenin memur veya sözleşmeli personeli olmak aynı statü değildir. Önceki şirket hizmetinin değerlendirilmesinde 657 sayılı Kanun’un ilgili kurum ve hizmet sınıfı düzenlemesi önem taşır. Türkiye Belediyeler Birliğinin 2026 rehberi teknik ve sağlık hizmetleriyle genel idare hizmetlerini bu yönden ayırır. Kişinin önceki görevini yalnızca şirketin belediyeye ait olması üzerinden bütün olarak memur hizmeti saymak doğru değildir. Şirket pay yapısı, hukuki statü ve görev ayrıca belgelenebilir.

Kadroya geçişe ilişkin özel hükümler, sözleşmeli personel olarak geçen süreler için ayrıca değerlendirme sağlayabilir. Bu özel geçişin bütün önceki özel şirket çalışmalarını otomatik kapsadığı düşünülmemelidir. Aynı kişinin sözleşmeli kamu hizmeti, şirket işçiliği ve serbest meslek dönemi ayrı satırlarda gösterilir. Her satıra uygun oran ve dayanak uygulanır. Rehberdeki örneklerin açıklayıcı olduğu, somut personele ait bütün tarihlerin yerine geçmediği unutulmamalıdır. Başvuru gerçek özlük kayıtlarına göre hazırlanmalıdır.

Yıllık izin ve başka haklara etkisi

Önceki hizmetin kazanılmış hak aylığında değerlendirilmesi, yıllık izin süresinin belirlenmesiyle ilişki kurabilir; ancak bütün hizmet birleşimlerinin aynı izin sonucunu doğurduğu varsayılmaz. Adalet Bakanlığının açıklaması bu ayrımı hizmet sınıfları üzerinden göstermektedir. Personel, izin gününün neden düşük olduğunu düşündüğünde ayrı personel kaydını kontrol ettirmelidir. İntibak değiştiğinde izin ve bordro bilgilerinin de güncellenip güncellenmediği takip edilir. Bir kaydın düzeltilmesi başka sistemdeki yanlış bilginin aynı gün ortadan kalkmasını garanti etmez.

Görevde yükselme için aranan belirli görev süresi de derece ve kademe hesabından farklı olabilir. Önceki mesleki deneyim maaş hesabına uygun olsa bile belirli alt görevde çalışma şartını otomatik karşılamayabilir. İlgili kurum yönetmeliği incelenir. Başvuruda hangi kariyer hakkının istendiği açıkça yazılmalıdır. Bir olumlu hizmet değerlendirmesinden bütün sınav ve atama şartlarının sağlandığı sonucu çıkarılmaz. Kamu personel işlemleri birbirine bağlı olsa da her hakkın kanuni dayanağı ayrıca kurulmalıdır.

Son değerlendirme için gerekli dosya

Mevcut atama onayı, hizmet sınıfı ve unvan, diploma, meslek yetki belgeleri, önceki hizmet dökümü ve görev yazıları birlikte toplanır. Kurumun intibak cetveli ve ret cevabı alınır. Hangi dönem hangi nedenle dışarıda bırakılmış gösterilir. Bu belgeler olmadan yalnızca çalışma yılı üzerinden derece hesabı yapmak yanıltıcıdır. İşlemin teknik hesap hatası mı yoksa hukuki kapsam dışılığı mı olduğu ayrılır. Hukuki talebin gücü, bu ayrımın somut verilerle yapılmasına bağlıdır.

Mersin’deki ofise farklı illerdeki kamu kurumlarının belgeleri elektronik olarak sunulabilir; yetkili idare mahkemesi kamu görevinin ve işlemin niteliğine göre belirlenir. İlk adım kurumdan her şeyi yeniden istemek değil mevcut işlemi ve hizmet sınıfını doğru okumaktır. Sonra eksik belgeler tamamlanır ve gerekli süre içinde başvuru yapılır. Önceki özel sektör hizmetinin bütünüyle sayılacağı peşinen söylenemez. Kanuni dayanak, mesleki uygunluk ve doğru dönem hesabı bir araya geldiğinde inceleme denetlenebilir hale gelir.

Sık sorulan sorular

Bütün SGK günlerim memuriyet dereceme eklenir mi?

Hayır. Emeklilik hizmetiyle kazanılmış hak aylığı farklıdır. Derece ve kademe için 657 sayılı Kanun’daki hizmet sınıfı ve ilgili özel dayanak gerekir. Toplam sigorta günü tek başına sonucu belirlemez. Önceki görevin mesleğe uygunluğu, mevcut kadro ve hangi kaydın düzeltilmesi istendiği birlikte incelenmelidir.

Mühendislik diplomam varsa teknik hizmette sayılır mıyım?

Diploma tek başına mevcut kadronun hizmet sınıfını değiştirmez. Atama onayı ve kadro bilgisi kontrol edilmelidir. Kişi farklı sınıfta görev yapıyor olabilir. Önceki işin teknik meslek niteliği de ayrıca gösterilir. İşverenin sanayi şirketi olması bütün çalışanların teknik hizmet yaptığı anlamına gelmez.

Özel sektördeki uygun teknik hizmetin tamamı mı sayılır?

İlgili kanuni alt bent, hizmetin kamu veya özel niteliği, oran ve sınırlar değerlendirilir. Dörtte üç gibi özel sektör kuralları bütün çalışma hayatına gelişigüzel uygulanamaz. Sürelerin çakışmaması ve uygun mesleki görev belgeleri önemlidir. Hesap cetveli hangi dönemin hangi hükümle eklendiğini açıkça göstermelidir.

İşveren yazısı olmadan sadece hizmet dökümü yeterli mi?

Döküm sigortalılık tarihlerini gösterir fakat yapılan mesleki görevin bütün niteliğini açıklamayabilir. Sözleşme, görev tanımı veya başka meslek kayıtları tamamlayıcı olabilir. İşveren kapanmışsa mevcut alternatif resmî kayıtlar araştırılır. Sonradan gerçek dışı görev yazısı alınması uygun değildir. Her delilin gösterdiği olgu açık belirtilmelidir.

Genel idare hizmetlerinde özel sektör çalışması neden sayılmıyor?

Kazanılmış hak aylığında önceki özel hizmet için genel bir otomatik sayma kuralı bulunmaz; hizmet sınıfına bağlı özel hükümler önemlidir. Adalet Bakanlığının açıklaması genel idare ve teknik hizmetleri bu yönden ayırır. Kişiye ilişkin özel kanun veya geçiş hükmü varsa ayrıca incelenir. Her ret işlemi aynı gerekçeyle değerlendirilmez.

Emeklilik hizmetim birleştiyse ret mutlaka yanlış mı?

Hayır. Hizmet birleştirmesi sosyal güvenlik hesabına ilişkindir. Derece ve kademe kaydı farklı hukuki koşullara bağlı olabilir. Kurumun hangi işlemi reddettiği açıkça belirlenmelidir. Kadro derecesi, kazanılmış hak aylığı ve emekliliğe esas kayıtlar da birbirinden ayrılır. Birindeki kabul diğerinde zorunlu aynı sonuç yaratmaz.

Belediye şirketinde çalışmış olmak bütün süreyi memur hizmeti yapar mı?

Şirket işçisi, belediye memuru ve kamu sözleşmeli personeli farklı statülerdir. Hizmet sınıfı, ilgili kurum hükmü ve önceki görev niteliği incelenir. 2026 rehberi de teknik-sağlık hizmetleriyle genel idareyi ayırmaktadır. Şirketin belediyeye ait olması tek başına bütün geçmiş dönemi aynı statüye dönüştürmez.

Kurum cevap vermezse altmış gün beklemek zorunda mıyım?

Yeni işlem isteyen başvuruda İYUK 10. maddenin güncel otuz günlük zımni ret düzenlemesi önemlidir. Mevcut işlemi değiştirme başvurusu farklı süre etkisi doğurabilir. Başvurunun niteliği ve ara yanıtlar dosyadan incelenmelidir. Eski açıklamaların otomatik uygulanması doğru değildir. Süre çizelgesi teslim belgeleriyle oluşturulmalıdır.

Tekrar dilekçe verirsem eski ret için dava süresi yenilenir mi?

Aynı talebin tekrarı her durumda yeni dava süresi yaratmaz. Başlangıçtaki işlem, önceki başvuru ve ret tarihleri incelenir. Yeni olgu veya ayrı işlem olup olmadığı ayrıca belirlenir. Memurun başvuruları belirsiz şekilde çoğaltması süreyi korumanın güvenilir yolu değildir. Tebliğ edilen ret gecikmeden değerlendirilmelidir.

İntibak düzelince bütün eski maaş farkı alınır mı?

Mali farkın başlangıcı, talep ve süre kuralları ayrıca değerlendirilir. Düzeltmenin hangi bordro döneminde ne kadar fark yarattığı hesaplanmalıdır. Bütün geçmiş ücretlerin sınırsız ödeneceği garanti edilemez. İptal ve parasal hak talepleri uygun dava usulüyle kurulmalıdır. İzin ve diğer özlük kayıtlarının güncellenmesi de ayrıca takip edilebilir.

Resmî mevzuat ve başvuru kaynakları

• 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu
• 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu
• Adalet Bakanlığı, memuriyet öncesi özel sektör hizmetinin değerlendirilmesi
• Türkiye Belediyeler Birliği, 2026 kadroya geçiş ve hizmet hesabı rehberi

Bağlantılı hukuki konular

• Görevde Yükselme Sözlü Sınav Puanı Düşük Verildiyse Ne Yapılır?
• Memur Göreve Döndü: Görevden Uzaklaştırmada Kesilen Maaş Nasıl Alınır?
• Memurun Aylıksız İzin Talebi Reddedilirse İtiraz Edilebilir mi?

Uyuşmazlığınıza ilişkin belgelerle hukuki değerlendirme talep etmek için iletişim sayfasından büromuza ulaşabilirsiniz. Mersin merkezli büromuz, farklı şehirlerdeki dosyaların takibini yetkili mahkeme ve başvuru usullerine göre planlar.