Tenkis Davası ve Saklı Pay: Miras Payı Nasıl Korunur?

tenkis davası konusunda doğru sonuca ulaşmak için yalnız tek bir belgeye veya genel bir süre bilgisine dayanmak yeterli değildir. Tenkis davası, saklı payı zedeleyen ölüme bağlı tasarruf ve belirli sağlararası kazandırmaların kanuni sınıra indirilmesini sağlar; doğru sonuç için net tereke, ekleme ve denkleştirme kalemleri birlikte hesaplanmalıdır. Somut dosyada ölüm tarihi, miras bırakanın son yerleşim yeri, mirasçılık sıfatı, terekenin yapısı ve yapılan işlemler birlikte incelenmelidir.

Hızlı cevap ve temel sonuç

Tenkis davası, saklı payı zedeleyen ölüme bağlı tasarruf ve belirli sağlararası kazandırmaların kanuni sınıra indirilmesini sağlar; doğru sonuç için net tereke, ekleme ve denkleştirme kalemleri birlikte hesaplanmalıdır.

Dosyanın ilk incelemesinde özellikle şu dört başlık ayrılmalıdır:

• altsoy, anne-baba ve eşin saklı pay oranları
• net tereke ve ekleme hesabı
• ölüme bağlı tasarruflar ile bağışlarda tenkis sırası
• bir ve on yıllık hak düşürücü süreler

Bu ayrım, yanlış mahkemeye başvurma, hak düşürücü süreyi kaçırma veya gereksiz masraf yapma riskini azaltır. Miras hukukunda aynı olay; çekişmesiz yargı, tapu davası, alacak davası ve vergi işlemi gibi birden fazla süreci aynı anda doğurabilir.

Hukuki çerçeve ve dayanak

Tenkis, geçerli bir kazandırmayı saklı payı ihlal ettiği ölçüde azaltır. Bu nedenle muvazaa nedeniyle tapu iptali veya vasiyetnamenin geçersizliği iddiasından farklıdır.

Türk Medeni Kanunu mirasın açılması, yasal ve atanmış mirasçılık, ölüme bağlı tasarruflar, saklı pay, ret, terekenin korunması ve paylaşma konularını ayrı kurumlar olarak düzenler. Usul bakımından görev, yetki, taraf teşkili, delil ve kanun yolu kuralları ayrıca uygulanır. Bu nedenle maddi hak doğru olsa bile yanlış dava türü veya eksik taraf nedeniyle sonuç alınamayabilir.

Kavramın doğru hukuki niteliği

Tenkis, geçerli bir kazandırmayı saklı payı ihlal ettiği ölçüde azaltır. Bu nedenle muvazaa nedeniyle tapu iptali veya vasiyetnamenin geçersizliği iddiasından farklıdır.

tenkis davası ile yakın görünen başka kurumların sonucu aynı değildir. İptal, tenkis, denkleştirme, mirasın reddi, tereke tespiti, mirasçılık belgesinin iptali ve ortaklığın giderilmesi farklı talep sonuçlarına sahiptir. Dilekçede olay anlatımı kadar hangi hukuki sonucun istendiği de açık olmalıdır.

Kimler başvurabilir ve taraflar

Başvuru hakkı, mirasçı sıfatına, tasarruftan etkilenmeye ve istenen sonuca göre belirlenir. Yasal mirasçı, atanmış mirasçı, vasiyet alacaklısı, tereke alacaklısı veya paydaşın her biri aynı yetkiye sahip değildir. Tasarruf edilebilir kısmı aşan kazandırmalar kanundaki sıraya göre azaltılır. Bölünemeyen mal bakımından tercih, değer farkı ve geri verme hesabı gündeme gelebilir.

Dava açılacaksa bütün zorunlu taraflar başlangıçta belirlenmelidir. Ölmüş paydaşların mirasçıları, kısıtlılar, küçükler ve adresi bilinmeyen kişiler bakımından temsil, kayyım ve tebligat sorunları dosya açılmadan çözülmelidir.

Görevli ve yetkili merci

Miras bırakanın son yerleşim yeri asliye hukuk mahkemesi görevli ve kesin yetkilidir. Davayı saklı payı zedelenen mirasçı, kazandırmadan yararlanan kişiye karşı açar.

Görev kamu düzenindendir; mahkemece kendiliğinden incelenir. Yetkinin kesin olduğu miras ve taşınmaz uyuşmazlıklarında tarafların anlaşması başka bir mahkemeyi yetkili hâle getirmez. Çekişmesiz yargı, sulh hukuk ve asliye hukuk ayrımı yalnız dosya adından değil talep sonucundan hareketle kurulmalıdır.

Tenkis Davası ve Saklı Pay: Miras Payı Nasıl Korunur?: süreler ve başvuru takvimi

Dava hakkı saklı payın zedelendiğinin öğrenilmesinden itibaren bir yıl; her halde vasiyetnamelerde açılma, diğer kazandırmalarda mirasın açılması tarihinden itibaren on yıl içinde kullanılır.

Süre hesabında tebliğ veya öğrenme günü, son günün resmî tatile rastlaması, yurt dışı tebligatı ve birden fazla talebin farklı sürelere tabi olması dikkatle incelenir. Zamanaşımı ile hak düşürücü süre aynı değildir; hak düşürücü süre mahkemece kendiliğinden dikkate alınabilir ve kesilme-durma kuralları farklıdır.

Sürenin başlangıcı nasıl ispatlanır?

Ölüm tarihindeki mal ve borçlar, cenaze ve tereke giderleri, iadeye veya denkleştirmeye tabi kazandırmalar, bağış tarihindeki ve karar tarihine yakın değerler, banka hareketleri ve tapu kayıtları önemlidir.

Öğrenme iddiası soyut bırakılmamalıdır. Resmî tebligat, noter bildirimi, vasiyetnamenin açılması, banka yazısı, tapu işlemi, aile mesajları veya icra evrakı kronolojik çizelgeye yerleştirilmelidir. Mahkeme, hayatın olağan akışını ve tarafların birbirleriyle ilişkisini de dikkate alabilir.

Başvuru öncesi dosya hazırlığı

İlk adım ölüm belgesi, güncel mirasçılık belgesi ve nüfus kayıtlarını doğrulamaktır. Ardından terekenin bilinen aktif ve pasifleri, yapılan devirler, vasiyetname veya sözleşmeler ile devam eden dava ve takipler liste halinde çıkarılmalıdır. Saklı pay oranını yasal payla karıştırmak, net terekeyi hesaplamadan yalnız tapu değerine dayanmak, karşılıksız kazandırmayı satış gibi kabul etmek veya bir yıllık süreyi kaçırmak başlıca risklerdir.

Dosya kronolojisi; tarih, olay, belge, hukuki etkisi ve ispat aracını gösteren bir tabloyla hazırlanırsa süre ve çelişki riski azalır.

Gerekli belgeler

• Kimlik ve güncel iletişim bilgileri,
• Ölüm kayıt örneği veya yabancı ölüm belgesi,
• Mirasçılık belgesi ve nüfus aile kayıtları,
• Tapu, banka, araç, şirket, vergi ve icra kayıtları,
• Vasiyetname, miras sözleşmesi, vekâletname veya devir belgeleri,
• Tebligat, öğrenme tarihi ve süreyi gösteren kayıtlar,
• Yabancı belgeler için apostil/tasdik ve Türkçe tercüme,
• Talebe özgü sağlık, değerleme, ödeme ve tanık delilleri.

Her dosyada bütün belgeler gerekmeyebilir. Belgenin neden sunulduğu ve hangi olguyu ispatladığı dilekçede açıklanmalıdır.

Tenkis Davası ve Saklı Pay: Miras Payı Nasıl Korunur?: delil planı ve ispat yükü

Ölüm tarihindeki mal ve borçlar, cenaze ve tereke giderleri, iadeye veya denkleştirmeye tabi kazandırmalar, bağış tarihindeki ve karar tarihine yakın değerler, banka hareketleri ve tapu kayıtları önemlidir.

Deliller kaynağına göre resmî kayıt, özel belge, elektronik kayıt, tanık, bilirkişi ve keşif olarak ayrılabilir. Elektronik mesajların ekran görüntüsü yanında cihaz, tarih, hesap sahibi ve yazışmanın bütünlüğü korunmalıdır. Tapu veya banka hareketlerinde yalnız son kayıt değil, işlem öncesi ve sonrası para akışı da incelenmelidir.

Banka, tapu ve resmî kayıt araştırması

Mirasçılık belgesi her kuruma erişimi otomatik sağlamaz. Bankalar ölüm tarihindeki bakiye ve hareketler için kimlik, belge aslı ve özel yetki isteyebilir. Tapu kayıtları Web Tapu veya müdürlük, araçlar trafik, şirket payları ticaret sicili, borçlar icra ve vergi kayıtları üzerinden araştırılır.

Mahkemeden müzekkere istenirken kurum, hesap, taşınmaz veya dönem mümkün olduğunca somutlaştırılmalıdır. Sınırsız ve soyut araştırma talepleri reddedilebilir ya da dosyayı gereksiz uzatabilir.

Yurt dışı belge, apostil ve tercüme

Yabancı ülkedeki malvarlığı ve murisin millî hukuku hesabı etkileyebilir; Türkiye’de bulunan taşınmazlar bakımından MÖHUK m.20 özel önem taşır.

Apostil, belgenin düzenlendiği makam ve imzanın gerçekliğini doğrular; belgenin içeriğinin maddi hukuka uygun olduğunu kanıtlamaz. Apostil Sözleşmesine taraf olmayan ülkelerde tasdik zinciri değişebilir. Çok dilli nüfus belgeleri, konsolosluk belgeleri ve özel şekle tabi işlemler aynı kurala tabi değildir.

Başvuru veya dava adımları

1. Ölüm, mirasçılık ve son yerleşim yeri bilgilerini doğrulayın.
2. Talebin çekişmesiz iş mi çekişmeli dava mı olduğunu belirleyin.
3. Görev, kesin yetki ve zorunlu tarafları kontrol edin.
4. Süreleri gün gün hesaplayıp delille sabitleyin.
5. Tereke aktif-pasif araştırmasını tamamlayın.
6. Yurt dışı belgeleri usulüne uygun hazırlayın.
7. Dilekçede olay, hukuki sebep, delil ve sonucu ayrı kurun.
8. Tebligat, bilirkişi, keşif ve koruma taleplerini planlayın.
9. Karar sonrası tapu, banka, vergi ve icra işlemlerini takip edin.

Dilekçede bulunması gerekenler

Dilekçe taraf bilgileri, miras bırakanın ölüm ve son yerleşim yeri, mirasçılık ilişkisi, olay kronolojisi, süre açıklaması, hukuki sebepler, deliller ve açık talep sonucu içermelidir. tenkis davası bakımından ihtiyati tedbir, müzekkere, bilirkişi, keşif veya özel kayıt talebi varsa gerekçesiyle yazılmalıdır.

Birden fazla alternatif talep ileri sürülecekse aralarındaki sıra açıklanmalıdır. Mahkemenin tarafın yerine geçerek talep yaratmayacağı unutulmamalıdır.

Tebligat ve taraf teşkili

Yurt içi ve yurt dışı adresler, MERNİS kayıtları ve tüzel kişi bilgileri doğrulanmalıdır. Yabancı ülkedeki tebligat, uluslararası sözleşme veya diplomatik yol nedeniyle uzun sürebilir. Adresi bilinmeyen kişi için doğrudan ilanen tebligata geçilmeden kanuni araştırmalar yapılır.

Taraf teşkili tamamlanmadan esas hakkında hüküm kurulması çoğu dosyada mümkün değildir. Küçük, kısıtlı veya menfaat çatışması bulunan kişi için yasal temsilci ya da kayyım gerekip gerekmediği başlangıçta ele alınmalıdır.

Geçici koruma ve tereke güvenliği

Tereke malının devri, hesabın boşaltılması, delilin yok edilmesi veya taşınmazın üçüncü kişiye geçirilmesi riski varsa ihtiyati tedbir, delil tespiti, defter tutma, mühürleme veya tereke temsilcisi gibi araçlar değerlendirilebilir.

Koruma talebinde yaklaşık ispat gerekir. Hangi mal veya hakkın hangi somut risk altında olduğu gösterilmeli; ölçüsüz biçimde bütün malvarlığını donduran taleplerden kaçınılmalıdır.

Tereke malları ile borçların birlikte değerlendirilmesi

Tasarruf edilebilir kısmı aşan kazandırmalar kanundaki sıraya göre azaltılır. Bölünemeyen mal bakımından tercih, değer farkı ve geri verme hesabı gündeme gelebilir.

Tereke hesabı yalnız taşınmaz ve banka bakiyesinden ibaret değildir. Şirket payı, fikrî hak, alacak, sigorta, dijital varlık, kira geliri ve üçüncü kişideki eşyalar ile kredi, vergi, kefalet, icra, bakım ve cenaze giderleri birlikte ele alınır. Borcun kime ait olduğu ve ölüm tarihindeki miktarı belgelenmelidir.

Vergi, harç ve mali yükümlülükler

Veraset ve intikal vergisi beyannamesi, ölümün Türkiye’de veya yabancı ülkede gerçekleşmesine ve mirasçının bulunduğu yere göre farklı sürelerde verilir. GİB’in güncel istisna ve tarife tutarları her yıl değiştiğinden ölüm yılına ait resmî değerler kontrol edilmelidir.

Dava harcı maktu veya nispi olabilir; keşif, bilirkişi, tebligat ve satış avansı ayrıca doğar. Tapu intikalinde döner sermaye ve vergi ilişiği süreçleri ile satıştaki mali yükler baştan hesaplanmalıdır.

Bilirkişi ve değerleme

Taşınmaz değeri, imar ve bölünebilirlik, banka hareketleri, şirket payı, ehliyet veya hesaplama gibi teknik konularda bilirkişi incelemesi yapılabilir. Raporun görev sınırını aşarak hukuki değerlendirme yapması veya emsal seçimini açıklamaması halinde somut itiraz sunulmalıdır.

Değerleme tarihi hukuki talebe göre değişebilir. Ölüm, kazandırma, dava veya karar tarihindeki değerin hangisinin esas alınacağı her dosyada aynı değildir.

İspat yükü ve mahkemenin değerlendirmesi

Ölüm tarihindeki mal ve borçlar, cenaze ve tereke giderleri, iadeye veya denkleştirmeye tabi kazandırmalar, bağış tarihindeki ve karar tarihine yakın değerler, banka hareketleri ve tapu kayıtları önemlidir.

İspat yükü kural olarak iddia ettiği olgudan lehine sonuç çıkaran taraftadır; ancak kanuni karineler ve resmî kayıtlar bu dağılımı değiştirebilir. Mahkeme delilleri tek tek ve birlikte değerlendirir. Miras hukukunda aile içi işlemler nedeniyle yazılı belge az olabilir; bu durum somut emarelerin önemini artırır.

Tenkis Davası ve Saklı Pay: Miras Payı Nasıl Korunur?: karşı savunmalar ve hukuki cevap

Saklı pay oranını yasal payla karıştırmak, net terekeyi hesaplamadan yalnız tapu değerine dayanmak, karşılıksız kazandırmayı satış gibi kabul etmek veya bir yıllık süreyi kaçırmak başlıca risklerdir.

Karşı taraf süre aşımı, husumet, görev-yetki, kesin hüküm, iyi niyet, gerçek satış bedeli, bakım ediminin ifası veya mirasçılık sıfatı itirazı ileri sürebilir. Her savunma için belge ve karşı delil önceden hazırlanmalıdır. Soyut biçimde “aile içinde biliniyordu” veya “bedel elden ödendi” demek tek başına yeterli olmayabilir.

Arabuluculuk, sulh ve müzakere

Saklı pay ve ölüme bağlı tasarrufun azaltılması uyuşmazlığı genel olarak zorunlu arabuluculuğa tabi değildir. Taraflar sulh seçeneğini yine değerlendirebilir.

Zorunlu olmasa bile sulh; taşınmazın gerçek değeri, vergi, satış süresi ve aile ilişkileri dikkate alınarak değerlendirilebilir. Anlaşma metni tapu, miras payı, feragat, ibra, masraf ve vergi sonuçlarını açıkça göstermeli; yalnız “tarafların anlaştığı” şeklindeki belirsiz ifadelerle yetinilmemelidir.

Yargılama giderleri ve vekâlet ücreti

Başvuru harcı, gider avansı, tebligat, bilirkişi, keşif, tercüme, apostil ve yurtdışı tebligat giderleri dosyanın niteliğine göre değişir. Nispi harca tabi davalarda talep değeri ve ıslah ihtiyacı başlangıçta hesaplanmalıdır.

Yargılama sonunda gider ve karşı vekâlet ücretinin kime yükletileceği kabul-ret oranı, dava türü ve taraf davranışlarına göre belirlenir. Güncel tarifeler her yıl yeniden yayımlandığından sabit rakamla hareket edilmemelidir.

Karar, kesinleşme ve uygulama

Tasarruf edilebilir kısmı aşan kazandırmalar kanundaki sıraya göre azaltılır. Bölünemeyen mal bakımından tercih, değer farkı ve geri verme hesabı gündeme gelebilir.

Kararın verilmesi çoğu zaman son adım değildir. Kesinleşme şerhi, tapu tescili, banka ödemesi, vergi düzeltmesi, icra dosyasına bildirim veya satış işlemi ayrıca takip edilir. İstinaf ve temyiz süreleri kararın usulüne uygun tebliğiyle başlar; karar türüne göre kanun yolu ve kesinlik sınırı değişebilir.

Hangi hukuki yol ne zaman seçilir?

Dosya kronolojisi nasıl kurulmalı?

tenkis davası incelemesinde kronoloji; miras bırakanın işlem tarihleri, ölüm, öğrenme, tebligat, başvuru ve dava aşamalarını aynı çizelgede göstermelidir. Her satırda olayın tarihi, dayanak belgenin adı, belgenin kimde olduğu, hangi hukuki unsuru ispatladığı ve ilgili sürenin son günü yazılmalıdır. Dava hakkı saklı payın zedelendiğinin öğrenilmesinden itibaren bir yıl; her halde vasiyetnamelerde açılma, diğer kazandırmalarda mirasın açılması tarihinden itibaren on yıl içinde kullanılır.

Kronoloji yalnız geçmişi özetlemek için değil, eksik delili bulmak için kullanılır. Örneğin bir taşınmaz devrinin tapu tarihi biliniyor fakat bedelin hangi hesaptan ödendiği görünmüyorsa banka kayıt aralığı belirlenir. Yabancı belge söz konusuysa düzenleme, apostil, tercüme ve Türkiye’ye ulaşma tarihleri ayrı sütunlarda tutulur. Böylece süre hesabı ve belge zinciri mahkemenin anlayacağı biçimde kurulabilir.

Bağlantılı talepler ve dava yığılması

Bir miras uyuşmazlığında tenkis davası ana talep olsa bile tereke tespiti, mirasçılık belgesinin düzeltilmesi, tapu kaydının korunması, alacak, ecrimisil, tenkis veya ortaklığın giderilmesi ihtiyacı doğabilir. Taleplerin aynı davada ileri sürülüp sürülemeyeceği; görev, yetki, yargılama usulü ve aralarındaki hukuki bağlantıya bağlıdır. Birleştirilmesi mümkün olmayan talepleri tek dilekçede toplamak dosyanın ayrılmasına ve süre kaybına yol açabilir.

Ön sorun niteliğindeki işlem önce tamamlanmalıdır. Mirasçılık sıfatı belirsizse belge veya soybağı uyuşmazlığı; tereke kapsamı bilinmiyorsa kayıt araştırması; taşınmaz devredilme riski taşıyorsa koruma talebi öne alınabilir. Tasarruf edilebilir kısmı aşan kazandırmalar kanundaki sıraya göre azaltılır. Bölünemeyen mal bakımından tercih, değer farkı ve geri verme hesabı gündeme gelebilir.

Dijital delillerin korunması

WhatsApp yazışması, e-posta, çevrim içi banka dekontu, Web Tapu bildirimi, e-Devlet kaydı ve elektronik tebligat miras dosyalarında giderek daha sık kullanılmaktadır. Ekran görüntüsü; hesabın sahibi, tarih, saat ve yazışmanın devamı görünmeden sunulursa bağlam tartışması çıkabilir. Mümkün olduğunda orijinal dosya, üst veri, doğrulama kodu ve tam konuşma akışı korunmalıdır.

Dijital kayıt üzerinde değişiklik yapılmamalı; dosya adı ve oluşturma tarihi korunarak güvenli yedek alınmalıdır. Delilin karşı tarafta veya kurumda bulunması halinde hangi kayıt ve tarih aralığının istendiği dilekçede somutlaştırılmalıdır. Kişisel veri içeren geniş hesap dökümlerinde uyuşmazlıkla ilgisiz bilgilerin ölçüsüz biçimde dosyaya sunulmaması gerekir.

Uygulamalı karar ağacı

Önce “istenen sonuç nedir?” sorusu cevaplanır. Amaç yalnız mirasçıları belirlemekse mirasçılık belgesi; mal ve borçları öğrenmekse tereke tespiti; borçlu terekeyi kabul etmemekse ret; saklı payı tamamlamaksa tenkis; geçersiz devri geri almaksa iptal ve tescil; paylaşmayı bitirmekse ortaklığın giderilmesi yolu gündeme gelir. Tenkis, geçerli bir kazandırmayı saklı payı ihlal ettiği ölçüde azaltır. Bu nedenle muvazaa nedeniyle tapu iptali veya vasiyetnamenin geçersizliği iddiasından farklıdır.

İkinci aşamada süre, üçüncü aşamada görev-yetki, dördüncü aşamada taraflar, beşinci aşamada delil ve koruma ihtiyacı kontrol edilir. Bu beş basamaktan biri belirsizse dava açmadan önce eksik tamamlanmalıdır. Süre dolmak üzereyse hakkı koruyan başvuru yapılıp ayrıntıların usul içinde tamamlanıp tamamlanamayacağı somut dosya bakımından değerlendirilir.

Tenkis Davası ve Saklı Pay: Miras Payı Nasıl Korunur?: son hukuki kontrol

Başvuru öncesinde şu sorular yazılı olarak cevaplanmalıdır: altsoy, anne-baba ve eşin saklı pay oranları belgelendi mi; net tereke ve ekleme hesabı yönünden eksik var mı; ölüme bağlı tasarruflar ile bağışlarda tenkis sırası doğru hesaplandı mı; bir ve on yıllık hak düşürücü süreler somut delille destekleniyor mu? Bu dört cevap dosyanın güçlü ve zayıf yönlerini görünür hale getirir.

Hukuki risk yalnız davayı kaybetmek değildir. Tedbir verilmemesi nedeniyle malın devri, yanlış talep nedeniyle yeniden harç, yurt dışı tebligatı yüzünden gecikme, vergi cezası, düşük satış bedeli ve aile içi anlaşmazlığın büyümesi de mali sonuç doğurur. Strateji; en hızlı yol ile en kapsamlı yolu dengelemeli, geri dönüşü zor işlemlerde yazılı onay ve değerleme alınmalıdır.

Tenkis Davası ve Saklı Pay: Miras Payı Nasıl Korunur?: başvuru öncesi hukuki kontrol

• Yakın hukuki kurumları aynı dava sanmak,
• Süre başlangıcını belgesiz bırakmak,
• Görevli mahkeme ve kesin yetkiyi karıştırmak,
• Bütün zorunlu tarafları dosyaya dahil etmemek,
• Tereke borçlarını araştırmadan yalnız mallara odaklanmak,
• Yabancı belge için apostil ve tercümeyi son güne bırakmak,
• Vekâletnameye işlem için gerekli açık yetkiyi yazmamak,
• Koruma tedbirini devirden sonra düşünmek,
• Resmî kayıt istemini somutlaştırmamak,
• Karar sonrası tapu, vergi ve icra uygulamasını takip etmemek.

Mersin’de ve Türkiye genelinde uygulama

Mersin’de son yerleşim yeri veya taşınmazın konumuna göre Mersin, Tarsus, Erdemli, Silifke, Anamur ve diğer ilçe adliyelerindeki görevli mahkeme belirlenebilir. Kesin yetki varsa yalnız tarafların Mersin’de yaşaması yeterli olmayabilir.

Yurt dışında yaşayan kişiler konsolosluk ve usulüne uygun vekâletnameyle temsil edilebilir. Dosya açılmadan önce UYAP kayıtları, tapu, nüfus ve adres bilgileri doğrulanmalı; yabancı tebligatın süreye etkisi takvime eklenmelidir.

Başvuru öncesi kontrol listesi

• Ölüm tarihi ve son yerleşim yeri doğrulandı mı?
• Güncel ve doğru mirasçılık belgesi var mı?
• Talebin hukuki niteliği ve sonucu açık mı?
• Görevli ve kesin yetkili mahkeme belirlendi mi?
• Hak düşürücü süre gün gün hesaplandı mı?
• Tereke malları ve borçları birlikte araştırıldı mı?
• Zorunlu taraf, kayyım ve tebligat sorunları çözüldü mü?
• Yabancı belgelerin apostil/tasdik ve tercümesi hazır mı?
• Deliller kronolojik ve ispat amacıyla eşleştirildi mi?
• Koruma tedbiri, arabuluculuk ve karar sonrası işlemler planlandı mı?

İlgili Miras Hukuku yayınları

• Yurt Dışında Yaşayan Türk Vatandaşlarının Türkiye’deki Miras İşlemleri
• Terekenin Tespiti Davası: Malvarlığı ve Borçlar Nasıl Belirlenir?
• Mirastan Feragat Sözleşmesi: Şartları ve Hukuki Sonuçları
• Miras Kalan Taşınmazda Ortaklığın Giderilmesi ve Satış Süreci
• Vasiyetnamenin İptali Davası: Sebepler, Süreler ve Deliller
• Miras Hukuku kategorisindeki tüm yayınlar

tenkis davası hakkında sık sorulan sorular

Tenkis davası nedir?

Saklı payı ihlal eden kazandırmaların tasarruf edilebilir sınır içine indirilmesini sağlar.

Kimlerin saklı payı vardır?

Altsoy, anne-baba ve sağ kalan eş kanundaki oranlarda saklı paylıdır; kardeşlerin saklı payı yoktur.

Altsoyun saklı payı ne kadardır?

Yasal miras payının yarısıdır.

Anne ve babanın saklı payı ne kadardır?

Her biri için yasal miras payının dörtte biridir.

Sağ kalan eşin saklı payı ne kadardır?

Birlikte mirasçı olduğu zümreye göre yasal payının dörtte üçü veya tamamıdır.

Tenkis süresi ne zaman başlar?

Zedelenmenin öğrenilmesinden itibaren bir yıl; her halde kanundaki on yıllık üst süre uygulanır.

Her bağış tenkise tabi midir?

Hayır. TMK’da sayılan sağlararası kazandırmalar ve ölüme bağlı tasarruflar koşullarıyla tenkise tabidir.

Terekeye hangi borçlar düşülür?

Murisin borçları, cenaze ve tereke giderleri ile kanundaki diğer kalemler net tereke hesabında dikkate alınır.

Tapu değeri yeterli midir?

Hayır. Gerçek değer, kazandırma tarihi ve karar tarihindeki değerleme kuralları bilirkişiyle incelenir.

Tenkis ile muris muvazaası aynı mı?

Hayır. Tenkis geçerli kazandırmayı azaltır; muvazaa işlemin geçersizliğine dayanır.

Dava kime karşı açılır?

Tenkise tabi kazandırmadan yararlanan kişiye karşı açılır.

Tenkis def’i süreye tabi midir?

Dava süresi geçmiş olsa bile kanuni koşullarla def’i olarak ileri sürme imkânı ayrıca incelenebilir.

Resmî kaynaklar ve son değerlendirme

• Türk Medeni Kanunu (4721)
• Hukuk Muhakemeleri Kanunu (6100)
• UYAP Vatandaş Portalı
• UYAP Mevzuat ve İçtihat – TMK 571
• TKGM Sıkça Sorulan Sorular

tenkis davası dosyasında doğru sonuç; süre, görev-yetki, taraflar, tereke kapsamı ve delillerin birlikte değerlendirilmesine bağlıdır. Mevzuat, parasal sınırlar ve kurum uygulamaları değişebileceğinden başvuru tarihindeki güncel resmî kaynaklar yeniden kontrol edilmelidir.

Dosya hazırlığı notu: Mirasçılık belgesi, ölüm kaydı, tapu ve banka bilgileri, varsa vasiyetname veya sözleşmeler ile kronolojik olay listesi birlikte incelendiğinde uygun başvuru ve dava yolu somutlaştırılabilir.

Yazar: Av. Emirhan KESKİN · Önceki kontrol kaydı (bu içerik sürümü için doğrulanmış değildir): 29 Ağustos 2026

Bu yayın genel hukuki bilgilendirme amacı taşır. Süreler, görevli merci, uygulanacak hukuk ve delil durumu somut olayın belgelerine göre değişebilir; içerik sonuç garantisi, reklam veya kişiye özel hukuki görüş değildir.