Depremde Yıkılan Binada Müteahhit ve Yapı Denetim Sorumluluğu

depremde yıkılan binada müteahhit ve yapı denetim sorumluluğu konusunda sonuç, olayın adıyla değil kanuni şartların gerçekleşmesiyle karara bağlanır. Depremde bina yıkılması veya ağır hasarında müteahhit, proje müellifi, fenni mesul, yapı denetim kuruluşu, şantiye şefi, malzeme üreticisi, malik ve idare aynı hukuki temelde otomatik sorumlu değildir. Her kişi veya kurumun yapım/denetim tarihindeki yükümlülüğü, aykırılığı, kusuru ve yıkımla uygun nedensellik bağı teknik incelemeyle karara bağlanır. Depremin büyüklüğü, mevzuata aykırı ve dayanıksız yapımın sorumluluğunu kendiliğinden kesmez.

Kısa cevap: Depremde bina yıkılması veya ağır hasarında müteahhit, proje müellifi, fenni mesul, yapı denetim kuruluşu, şantiye şefi, malzeme üreticisi, malik ve idare aynı hukuki temelde otomatik sorumlu değildir. Her kişi veya kurumun yapım/denetim tarihindeki yükümlülüğü, aykırılığı, kusuru ve yıkımla uygun nedensellik bağı teknik incelemeyle karara bağlanır. Depremin büyüklüğü, mevzuata aykırı ve dayanıksız yapımın sorumluluğunu kendiliğinden kesmez. Tazminat, idari ön başvuru, sigorta ve ceza süreleri sorumlu/fiil türüne göre ayrı sonuca bağlanır; suç teşkil eden fiilde TBK 72’nin uzun ceza zamanaşımı şartları değerlendirilir. Delil toplama enkaz kaldırılmadan tamamlanır.

Son hukuki kontrol: 6 Eylül 2026. Bu çalışma 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu, 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun, 3194 sayılı İmar Kanunu esas alınarak hazırlanmıştır. Hukuki inceleme: Av. Emirhan Keskin.

Depremde Yıkılan Binada Müteahhit ve Yapı Denetim Sorumluluğu: kısa ve kesin hukuki cevap

Depremde bina yıkılması veya ağır hasarında müteahhit, proje müellifi, fenni mesul, yapı denetim kuruluşu, şantiye şefi, malzeme üreticisi, malik ve idare aynı hukuki temelde otomatik sorumlu değildir. Her kişi veya kurumun yapım/denetim tarihindeki yükümlülüğü, aykırılığı, kusuru ve yıkımla uygun nedensellik bağı teknik incelemeyle karara bağlanır. Depremin büyüklüğü, mevzuata aykırı ve dayanıksız yapımın sorumluluğunu kendiliğinden kesmez.

Ceza sorumluluğu şahsi kusur ve suç unsurlarına; özel hukuk tazminatı sözleşme/haksız fiil/eser sahibi sorumluluğuna; belediye ve kamu denetimi idari hizmet kusuruna dayanır. Kolon kesen sonraki malik ile ilk yapım ekibinin katkısı ayrılır.

Ruhsat/proje, zemin, beton-demir, yapı denetim, tadilat ve enkaz numuneleri değişmeden saklanır. Zaman bakımından yürürlükteki teknik standart sonuca bağlanır; kusur ve illiyet disiplinler arası bilirkişi heyetiyle kişi bazında gerekçelendirilir. Mahkeme sonucu isimlendirmeden değil, kanuni unsurların incelenen uyuşmazlıkda gerçekleşip gerçekleşmediğinden çıkarır.

Kontrol noktası	Kesin yaklaşım	Dosyada aranacak kayıt
Yapım standardı	Proje, zemin, taşıyıcı sistem, malzeme ve işçilik yapım tarihindeki mevzuata uygun olmalıdır.	Ruhsat/proje, zemin etüdü, beton-demir ve laboratuvar kayıtları
Sonraki müdahale ve bakım	Kolon/perde değişikliği, kaçak kat, kullanım ve korozyon gibi sonraki etkiler belirlenmelidir.	Tadilat, belediye, fotoğraf, tanık ve bakım kayıtları
Kişi bazlı kusur/illiyet	Her sorumlunun görev dönemi ve aykırılığının yıkıma katkısı ayrı açıklanmalıdır.	Ticaret/meslek kayıtları, denetim imzaları ve bilirkişi raporu
Hukuka aykırı fiil	Sorumluluğa dayanak eylem, ihmal veya özel tehlike sorumluluğu tarih ve hareket bazında ortaya konur.	Tutanak, sözleşme, yazışma, fotoğraf, video ve resmî işlem dosyası
Zarar ve uygun nedensellik	Talep edilen her zarar kalemi ile sorumluluk doğuran olay arasındaki uygun bağ farklı başlıklar altında belgelenir.	Fatura, gelir kaydı, sağlık raporu, ekspertiz ve hesap tablosu

Hukuki dayanak ve temel kurallar

4708 sayılı Kanun

Yapı denetim kuruluşu ve görevli denetçiler projeye, ruhsata ve teknik mevzuata uygun yapımı denetlemekle yükümlüdür; kanuni sorumlulukları kendi görev dönemiyle karara bağlanır. İnceleme, işlem tarihi ile hukuki sonucu aynı tabloda birleştirmelidir.

Denetim raporu ve laboratuvar zinciri sorumluluğun temel delilidir. Karşı tarafın inkârı hâlinde özgün kayıt ve tamamlayıcı deliller birlikte gözden geçirilir.

TBK 69

Yapı maliki, yapım bozukluğu veya bakım eksikliğinden doğan zararı gidermekle yükümlüdür; diğer sorumlulara rücu hakkı saklıdır. Bu kural sonuca bağlanırken üçüncü kişilerin hakları ve ölçülülük ilkesi de değişmeden saklanır.

Malik kusursuz sorumluluğu ile müteahhit/denetçi kusuru farklıdır. Talep edilen kurum kaydı kişi, dönem ve işlem türü bakımından tarih ve hareket bazında ortaya konur.

İmar Kanunu ve teknik mevzuat

Ruhsat, proje, kullanma izni ve yapı güvenliği işlemleri idari denetim ve yaptırıma tabidir. Bu ayrım, talebin doğru hukuki sebebe dayandırılması için zorunludur.

İdarenin salt ruhsat vermesi tüm özel kişilerdeki yapım kusurunu üstlenmesi anlamına gelmez. Delilin hangi unsuru ispatladığı net biçimde yazılmadığında uyuşmazlık dosyasında bulunması diğer unsurlardan bağımsız olarak sonuç vermez.

TBK 49 ve 50

Kusurlu ve hukuka aykırı fiille başkasına zarar veren kişi zararı gidermekle yükümlüdür; zarar gören zararını ve zarar verenin kusurunu ispatlar. Dosyada bu nokta ayrı bir vakıa ve ayrı bir delil satırı olarak gösterilmelidir.

Kanunda kusursuz sorumluluk öngörülmüşse kusur yerine özel sorumluluk şartları gözden geçirilir. İddia, yalnız taraf beyanıyla bırakılmaz; resmî kayıt, özgün belge ve olay kronolojisiyle desteklenir.

TBK 51 ve 52

Hâkim tazminatın kapsamını ve ödeme biçimini durumun gereğini ve kusurun ağırlığını gözeterek belirler; zarar görenin etkisi indirim sebebi oluşturur. Aksi yaklaşım, hukuki kurumların birbirine karıştırılmasına ve yanlış talep sonucuna yol açar.

Maddi zarar hesabı belgeli tamamlanır; manevi tazminat zenginleşme veya ceza aracı değildir. Belgenin kaynağı, düzenlenme tarihi, taraflarla bağlantısı ve değişmeden korunup korunmadığı dayanaklarıyla ifade edilir.

depremde yıkılan binada müteahhit ve yapı denetim sorumluluğu için tamamlayıcı usul çerçevesi: Sigorta, işveren, idare, üretici veya başka sorumluların bulunduğu olaylarda her kişinin hukuki sebebi, sorumluluk sınırı, mahsup ve rücu ilişkisi ayrı kurulur. Talebin yalnız “tazminat” diye adlandırılması görevli mahkemeyi belirlemez. İnceleme, işlem tarihi ile hukuki sonucu aynı tabloda birleştirmelidir.

Aranan şartlar ve karar ölçütleri

Yapım standardı

Proje, zemin, taşıyıcı sistem, malzeme ve işçilik yapım tarihindeki mevzuata uygun olmalıdır. İnceleme, işlem tarihi ile hukuki sonucu aynı tabloda birleştirmelidir.

Ruhsat/proje, zemin etüdü, beton-demir ve laboratuvar kayıtları Delilin hangi unsuru ispatladığı net biçimde yazılmadığında uyuşmazlık dosyasında bulunması diğer unsurlardan bağımsız olarak sonuç vermez.

Sonraki müdahale ve bakım

Kolon/perde değişikliği, kaçak kat, kullanım ve korozyon gibi sonraki etkiler belirlenmelidir. Bu kural sonuca bağlanırken üçüncü kişilerin hakları ve ölçülülük ilkesi de değişmeden saklanır.

Tadilat, belediye, fotoğraf, tanık ve bakım kayıtları İddia, yalnız taraf beyanıyla bırakılmaz; resmî kayıt, özgün belge ve olay kronolojisiyle desteklenir.

Kişi bazlı kusur/illiyet

Her sorumlunun görev dönemi ve aykırılığının yıkıma katkısı ayrı açıklanmalıdır. Bu ayrım, talebin doğru hukuki sebebe dayandırılması için zorunludur.

Ticaret/meslek kayıtları, denetim imzaları ve bilirkişi raporu Belgenin kaynağı, düzenlenme tarihi, taraflarla bağlantısı ve değişmeden korunup korunmadığı dayanaklarıyla ifade edilir.

Hukuka aykırı fiil

Sorumluluğa dayanak eylem, ihmal veya özel tehlike sorumluluğu tarih ve hareket bazında ortaya konur. Dosyada bu nokta ayrı bir vakıa ve ayrı bir delil satırı olarak gösterilmelidir.

Tutanak, sözleşme, yazışma, fotoğraf, video ve resmî işlem dosyası Karşı tarafın inkârı hâlinde özgün kayıt ve tamamlayıcı deliller birlikte gözden geçirilir.

Zarar ve uygun nedensellik

Talep edilen her zarar kalemi ile sorumluluk doğuran olay arasındaki uygun bağ farklı başlıklar altında belgelenir. Aksi yaklaşım, hukuki kurumların birbirine karıştırılmasına ve yanlış talep sonucuna yol açar.

Fatura, gelir kaydı, sağlık raporu, ekspertiz ve hesap tablosu Talep edilen kurum kaydı kişi, dönem ve işlem türü bakımından tarih ve hareket bazında ortaya konur.

Karşı iddialar ve hukuki cevaplar

Bir depremde yıkılan binada müteahhit ve yapı denetim sorumluluğu dosyasında sonuca ulaşmak için yalnız ilk anlatım değil, karşı tarafın hangi unsuru tartışacağı da önceden karara bağlanır. Aşağıdaki denetim, iddia ve savunmanın aynı kanuni ölçüt üzerinde karşılaştırılmasını sağlar.

Yapım standardı yönünden itiraz nasıl denetlenir?

Karşı taraf bu başlıkta olayın gerçekleşmediğini, farklı hukuki nitelik taşıdığını veya kendisine yüklenemeyeceğini ileri sürebilir. Uygulanacak ölçüt şudur: Proje, zemin, taşıyıcı sistem, malzeme ve işçilik yapım tarihindeki mevzuata uygun olmalıdır. İnceleme, işlem tarihi ile hukuki sonucu aynı tabloda birleştirmelidir.

Cevap, soyut inkârla değil şu doğrulama kaynağı üzerinden kurulur: Ruhsat/proje, zemin etüdü, beton-demir ve laboratuvar kayıtları Belgenin düzenleyeni, tarihi, kapsamı ve diğer kayıtlarla uyumu denetlenir. Talep edilen kurum kaydı kişi, dönem ve işlem türü bakımından tarih ve hareket bazında ortaya konur.

Sonraki müdahale ve bakım yönünden itiraz nasıl denetlenir?

Karşı taraf bu başlıkta olayın gerçekleşmediğini, farklı hukuki nitelik taşıdığını veya kendisine yüklenemeyeceğini ileri sürebilir. Uygulanacak ölçüt şudur: Kolon/perde değişikliği, kaçak kat, kullanım ve korozyon gibi sonraki etkiler belirlenmelidir. Bu kural sonuca bağlanırken üçüncü kişilerin hakları ve ölçülülük ilkesi de değişmeden saklanır.

Cevap, soyut inkârla değil şu doğrulama kaynağı üzerinden kurulur: Tadilat, belediye, fotoğraf, tanık ve bakım kayıtları Belgenin düzenleyeni, tarihi, kapsamı ve diğer kayıtlarla uyumu denetlenir. Delilin hangi unsuru ispatladığı net biçimde yazılmadığında uyuşmazlık dosyasında bulunması diğer unsurlardan bağımsız olarak sonuç vermez.

Kişi bazlı kusur/illiyet yönünden itiraz nasıl denetlenir?

Karşı taraf bu başlıkta olayın gerçekleşmediğini, farklı hukuki nitelik taşıdığını veya kendisine yüklenemeyeceğini ileri sürebilir. Uygulanacak ölçüt şudur: Her sorumlunun görev dönemi ve aykırılığının yıkıma katkısı ayrı açıklanmalıdır. Bu ayrım, talebin doğru hukuki sebebe dayandırılması için zorunludur.

Cevap, soyut inkârla değil şu doğrulama kaynağı üzerinden kurulur: Ticaret/meslek kayıtları, denetim imzaları ve bilirkişi raporu Belgenin düzenleyeni, tarihi, kapsamı ve diğer kayıtlarla uyumu denetlenir. İddia, yalnız taraf beyanıyla bırakılmaz; resmî kayıt, özgün belge ve olay kronolojisiyle desteklenir.

Hukuka aykırı fiil yönünden itiraz nasıl denetlenir?

Karşı taraf bu başlıkta olayın gerçekleşmediğini, farklı hukuki nitelik taşıdığını veya kendisine yüklenemeyeceğini ileri sürebilir. Uygulanacak ölçüt şudur: Sorumluluğa dayanak eylem, ihmal veya özel tehlike sorumluluğu tarih ve hareket bazında ortaya konur. Dosyada bu nokta ayrı bir vakıa ve ayrı bir delil satırı olarak gösterilmelidir.

Cevap, soyut inkârla değil şu doğrulama kaynağı üzerinden kurulur: Tutanak, sözleşme, yazışma, fotoğraf, video ve resmî işlem dosyası Belgenin düzenleyeni, tarihi, kapsamı ve diğer kayıtlarla uyumu denetlenir. Belgenin kaynağı, düzenlenme tarihi, taraflarla bağlantısı ve değişmeden korunup korunmadığı dayanaklarıyla ifade edilir.

Zarar ve uygun nedensellik yönünden itiraz nasıl denetlenir?

Karşı taraf bu başlıkta olayın gerçekleşmediğini, farklı hukuki nitelik taşıdığını veya kendisine yüklenemeyeceğini ileri sürebilir. Uygulanacak ölçüt şudur: Talep edilen her zarar kalemi ile sorumluluk doğuran olay arasındaki uygun bağ farklı başlıklar altında belgelenir. Aksi yaklaşım, hukuki kurumların birbirine karıştırılmasına ve yanlış talep sonucuna yol açar.

Cevap, soyut inkârla değil şu doğrulama kaynağı üzerinden kurulur: Fatura, gelir kaydı, sağlık raporu, ekspertiz ve hesap tablosu Belgenin düzenleyeni, tarihi, kapsamı ve diğer kayıtlarla uyumu denetlenir. Karşı tarafın inkârı hâlinde özgün kayıt ve tamamlayıcı deliller birlikte gözden geçirilir.

Deliller ve ispat planı

Bir depremde yıkılan binada müteahhit ve yapı denetim sorumluluğu dosyasında deliller olay kronolojisine bağlanır. Zarar gören hukuka aykırı fiili, zararı ve uygun nedensellik bağını; kusursuz sorumluluk hâli yoksa kusuru ispatlar. Karşı taraf kesilme sebebi, müterafik kusur veya ödeme savunmasını delillendirir. Belgenin kaynağı, düzenlenme tarihi, taraflarla bağlantısı ve değişmeden korunup korunmadığı dayanaklarıyla ifade edilir.

• Ruhsat/proje, zemin etüdü, beton-demir ve laboratuvar kayıtları
• Tadilat, belediye, fotoğraf, tanık ve bakım kayıtları
• Ticaret/meslek kayıtları, denetim imzaları ve bilirkişi raporu
• Tutanak, sözleşme, yazışma, fotoğraf, video ve resmî işlem dosyası
• Fatura, gelir kaydı, sağlık raporu, ekspertiz ve hesap tablosu
• Ruhsat, mimari/statik proje ve zemin etüdü
• Beton-demir numunesi ile yapı denetim/laboratuvar zinciri
• Sonraki tadilat ve kişi bazlı teknik kusur raporu

Ruhsat/proje, zemin etüdü, beton-demir ve laboratuvar kayıtları ile Sonraki tadilat ve kişi bazlı teknik kusur raporu aynı kronolojide karşılaştırılır. Zarar gören hukuka aykırı fiili, zararı ve uygun nedensellik bağını; kusursuz sorumluluk hâli yoksa kusuru ispatlar. Karşı taraf kesilme sebebi, müterafik kusur veya ödeme savunmasını delillendirir. Kurumdan kayıt başvuru konusu tamamlanırken kişi, hesap veya taşınmaz, işlem türü ve dönem belirtilir; ilgisiz üçüncü kişi verilerini kapsayan sınırsız talep kurulmaz.

Süre, görev, yetki ve ön başvuru

Başvuru ve dava süresi

Tazminat, idari ön başvuru, sigorta ve ceza süreleri sorumlu/fiil türüne göre ayrı sonuca bağlanır; suç teşkil eden fiilde TBK 72’nin uzun ceza zamanaşımı şartları değerlendirilir. Delil toplama enkaz kaldırılmadan tamamlanır.

Görevli mahkeme veya merci

Görev; zararın iş, tüketici, ticaret, kira, fikrî hak, idari hizmet veya genel haksız fiilden doğmasına göre özel mahkeme, idare mahkemesi ya da asliye hukuk mahkemesi arasında karara bağlanır.

Yetkili yer

Haksız fiilde fiilin işlendiği, zararın meydana geldiği veya gelme ihtimalinin bulunduğu yer ile zarar görenin yerleşim yeri; sözleşmede ise HMK’nın sözleşmeye ilişkin yetki kuralları değerlendirilir.

Arabuluculuk ya da idari ön başvuru

Para alacağı ticari, tüketici, iş veya kira uyuşmazlığı niteliğindeyse ilgili özel kanundaki dava şartı arabuluculuk sonuca bağlanır; saf genel haksız fiil talebinde arabuluculuk kanuni ana ilke gereğince dava şartı değildir.

Geçici koruma ve acil işlem

Enkaz numunesi, proje ve denetim dosyası mahkeme/savcılık gözetiminde değişmeden saklanır; taşınmaz ve sigorta kayıtlarına ölçülü tedbir başvuru konusu tamamlanır. Can güvenliği ve enkaz çalışması delil kaygısıyla geciktirilmez.

Korunacak hak, yakın tehlike ve istenen önlemin sınırı depremde yıkılan binada müteahhit ve yapı denetim sorumluluğu uyuşmazlığına özgü olarak aynı talepte belgelenir. Kararın uygulanacağı kurum veya sicil ile uygulama süresi açık yazılır; geçici kararın esası peşinen çözmediği gözetilir.

Adım adım başvuru ve dava planı

1. Fiil, zarar ve öğrenme tarihlerini ayrı satırlı kronolojide gösterin.
2. Zarar kalemlerini belge, dönem ve hesap yöntemiyle sınıflandırın.
3. Görev, dava şartı arabuluculuk ve özel ön başvuruyu zararın kaynağına göre belirleyin.
4. Dijital veya fiziksel delili kaynağı, bütünlüğü ve aidiyetiyle koruyun.
5. Geçici ödeme, ihtiyati haciz, tedbir veya içerik kaldırma ihtiyacını ölçülülükle değerlendirin.
6. Kusur, illiyet, maluliyet ve aktüerya için bilirkişi sorularını somutlaştırın.
7. Zamanaşımını fiil, zarar, fail ve varsa suç tarihi üzerinden hesaplayın.
8. Faiz başlangıcı, sigorta ödemesi, rücu ve icra aşamasını hüküm sonrasında takip edin.

Karara karşı başvuru yolu bakımından temel kural şudur: İstinafa açık hukuk mahkemesi kararına karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta; idari yargı kararına karşı otuz gün içinde istinaf başvurusu tamamlanır. Kanun yolu dilekçesi yalnız sonucu tekrar etmez; kararın hangi maddi veya hukuki noktada hatalı olduğunu gösterir.

Karar sonrası uygulama ve sonuç kontrolü

Mahkeme veya yetkili merci karar verdiğinde ilk kontrol hüküm sonucunun talep edilen hukuki korumayı net biçimde içerip içermediğidir. Ruhsat/proje, zemin, beton-demir, yapı denetim, tadilat ve enkaz numuneleri değişmeden saklanır. Zaman bakımından yürürlükteki teknik standart sonuca bağlanır; kusur ve illiyet disiplinler arası bilirkişi heyetiyle kişi bazında gerekçelendirilir. Kararın gerekçesi ile hüküm fıkrası çelişiyorsa kanun yolu veya tavzih-tashih koşulları süresinde değerlendirilir.

Geçici koruma bakımından uyuşmazlık dosyasında benimsenen yaklaşım şudur: Enkaz numunesi, proje ve denetim dosyası mahkeme/savcılık gözetiminde değişmeden saklanır; taşınmaz ve sigorta kayıtlarına ölçülü tedbir başvuru konusu tamamlanır. Can güvenliği ve enkaz çalışması delil kaygısıyla geciktirilmez. Esas karar verildikten sonra tedbirin ne zaman sona ereceği, sicil ya da kurum kaydının nasıl düzeltileceği ve daha önce yapılan işlemlerin akıbeti buna ilave olarak izlenir.

Kararın uygulanması için yalnız kesinleşme şerhi beklenmez; karar türünün kesinleşmeden icra veya uygulanma imkânı olup olmadığı denetlenir. Gerekli mahkeme yazısı, icra emri, kurum başvurusu, harç ve tebligat tamamlanır. İdare veya karşı taraf kararı yerine getirmezse yeni başvuru yolu ve tazminat sonucu doğabilir.

Dosya kapanışında tebligat, kanun yolu, ödeme, sicil kaydı, teslim ve masraf kalemleri bir kontrol listesinde işaretlenir. Böylece lehde karar alınmasına rağmen tapu, nüfus, banka, işveren, kolluk, idare veya icra kaydında sonucun uygulanmadan kalması önlenir.

Depremde Yıkılan Binada Müteahhit ve Yapı Denetim Sorumluluğu hakkında sık sorulan sorular

Depremde Yıkılan Binada Müteahhit ve Yapı Denetim Sorumluluğu konusunda temel kural nedir?

Depremde bina yıkılması veya ağır hasarında müteahhit, proje müellifi, fenni mesul, yapı denetim kuruluşu, şantiye şefi, malzeme üreticisi, malik ve idare aynı hukuki temelde otomatik sorumlu değildir. Her kişi veya kurumun yapım/denetim tarihindeki yükümlülüğü, aykırılığı, kusuru ve yıkımla uygun nedensellik bağı teknik incelemeyle karara bağlanır. Depremin büyüklüğü, mevzuata aykırı ve dayanıksız yapımın sorumluluğunu kendiliğinden kesmez.

Depremde Yıkılan Binada Müteahhit ve Yapı Denetim Sorumluluğu hangi kanun hükümlerine dayanır?

4708 sayılı Kanun: Yapı denetim kuruluşu ve görevli denetçiler projeye, ruhsata ve teknik mevzuata uygun yapımı denetlemekle yükümlüdür; kanuni sorumlulukları kendi görev dönemiyle karara bağlanır. TBK 69: Yapı maliki, yapım bozukluğu veya bakım eksikliğinden doğan zararı gidermekle yükümlüdür; diğer sorumlulara rücu hakkı saklıdır. İmar Kanunu ve teknik mevzuat: Ruhsat, proje, kullanma izni ve yapı güvenliği işlemleri idari denetim ve yaptırıma tabidir. TBK 49 ve 50: Kusurlu ve hukuka aykırı fiille başkasına zarar veren kişi zararı gidermekle yükümlüdür; zarar gören zararını ve zarar verenin kusurunu ispatlar. TBK 51 ve 52: Hâkim tazminatın kapsamını ve ödeme biçimini durumun gereğini ve kusurun ağırlığını gözeterek belirler; zarar görenin etkisi indirim sebebi oluşturur.

Depremde Yıkılan Binada Müteahhit ve Yapı Denetim Sorumluluğu için hangi şartlar aranır?

Proje, zemin, taşıyıcı sistem, malzeme ve işçilik yapım tarihindeki mevzuata uygun olmalıdır. Kolon/perde değişikliği, kaçak kat, kullanım ve korozyon gibi sonraki etkiler belirlenmelidir. Her sorumlunun görev dönemi ve aykırılığının yıkıma katkısı ayrı açıklanmalıdır. Sorumluluğa dayanak eylem, ihmal veya özel tehlike sorumluluğu tarih ve hareket bazında ortaya konur.

Hangi belgeler ve kayıtlar sağlanmalıdır?

Ruhsat/proje, zemin etüdü, beton-demir ve laboratuvar kayıtları; Tadilat, belediye, fotoğraf, tanık ve bakım kayıtları; Ticaret/meslek kayıtları, denetim imzaları ve bilirkişi raporu; Tutanak, sözleşme, yazışma, fotoğraf, video ve resmî işlem dosyası; Fatura, gelir kaydı, sağlık raporu, ekspertiz ve hesap tablosu; Ruhsat, mimari/statik proje ve zemin etüdü.

Başvuru veya dava süresi nedir?

Tazminat, idari ön başvuru, sigorta ve ceza süreleri sorumlu/fiil türüne göre ayrı sonuca bağlanır; suç teşkil eden fiilde TBK 72’nin uzun ceza zamanaşımı şartları değerlendirilir. Delil toplama enkaz kaldırılmadan tamamlanır.

Görevli mahkeme veya merci hangisidir?

Görev; zararın iş, tüketici, ticaret, kira, fikrî hak, idari hizmet veya genel haksız fiilden doğmasına göre özel mahkeme, idare mahkemesi ya da asliye hukuk mahkemesi arasında karara bağlanır.

Yetkili yer nasıl karara bağlanır?

Haksız fiilde fiilin işlendiği, zararın meydana geldiği veya gelme ihtimalinin bulunduğu yer ile zarar görenin yerleşim yeri; sözleşmede ise HMK’nın sözleşmeye ilişkin yetki kuralları değerlendirilir.

Arabuluculuk veya ön başvuru zorunlu mudur?

Para alacağı ticari, tüketici, iş veya kira uyuşmazlığı niteliğindeyse ilgili özel kanundaki dava şartı arabuluculuk sonuca bağlanır; saf genel haksız fiil talebinde arabuluculuk kanuni ana ilke gereğince dava şartı değildir.

İhtiyati tedbir veya başka geçici koruma başvuru konusu tamamlanır mi?

Enkaz numunesi, proje ve denetim dosyası mahkeme/savcılık gözetiminde değişmeden saklanır; taşınmaz ve sigorta kayıtlarına ölçülü tedbir başvuru konusu tamamlanır. Can güvenliği ve enkaz çalışması delil kaygısıyla geciktirilmez.

İspat yükü kimdedir?

Zarar gören hukuka aykırı fiili, zararı ve uygun nedensellik bağını; kusursuz sorumluluk hâli yoksa kusuru ispatlar. Karşı taraf kesilme sebebi, müterafik kusur veya ödeme savunmasını delillendirir.

Bilirkişi incelemesi sağlanmalıdır mi?

Kusur, maluliyet, destek payı, bakım süresi, gelir kaybı, değer kaybı veya aktüerya hesabı uzmanlık gerektiriyorsa veri ve varsayımlar raporda görünür olmalıdır. Nihai hakkaniyet ve hukuki sorumluluk değerlendirmesi mahkemeye aittir.

Karara karşı hangi kanun yolu kullanılır?

İstinafa açık hukuk mahkemesi kararına karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta; idari yargı kararına karşı otuz gün içinde istinaf başvurusu tamamlanır.

İlgili yayınlar

• Tazminat Hukuku Yayınları
• Avukat Emirhan Keskin
• İletişim

Resmî kaynaklar

• 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu — resmî metin
• 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — Adalet Bakanlığı
• 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu
• 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun
• 3194 sayılı İmar Kanunu — resmî metin

Bu yayın genel hukuki bilgilendirme amacı taşır. Yayın tarihi sonrasında yürürlüğe giren değişiklikler ve incelenen uyuşmazlıkın milletlerarası unsuru sonucu değiştirebilir; kişisel hukuki görüş için dosya incelemesi sağlanmalıdır. Somut uyuşmazlık dosyasında güncel mevzuat, tebliğ tarihi, deliller ve tarafların hukuki durumu buna ilave olarak gözden geçirilir.

{"@context":"https://schema.org","@type":"Article","headline":"Depremde Yıkılan Binada Müteahhit ve Yapı Denetim Sorumluluğu","description":"Depremde yıkılan binada müteahhit ve yapı denetim sorumluluğu: Zarar, kusur, illiyet, süre, delil ve tazminat hesabını 2026 güncel hukukuyla öğrenin.","inLanguage":"tr-TR","mainEntityOfPage":{"@type":"WebPage","@id":"https://www.emirhankeskin.av.tr/depremde-yikilan-binada-muteahhit-ve-yapi-denetim-sorumlulugu/"},"author":{"@type":"Person","name":"Av. Emirhan Keskin","url":"https://www.emirhankeskin.av.tr/"},"publisher":{"@type":"LegalService","name":"Av. Emirhan Keskin","url":"https://www.emirhankeskin.av.tr/","telephone":"+90 552 224 43 66"},"about":{"@type":"Thing","name":"depremde yıkılan binada müteahhit ve yapı denetim sorumluluğu"},"isAccessibleForFree":true}{"@context":"https://schema.org","@type":"BreadcrumbList","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Ana Sayfa","item":"https://www.emirhankeskin.av.tr/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Tazminat Hukuku","item":"https://www.emirhankeskin.av.tr/category/tazminat-hukuku/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Depremde Yıkılan Binada Müteahhit ve Yapı Denetim Sorumluluğu","item":"https://www.emirhankeskin.av.tr/depremde-yikilan-binada-muteahhit-ve-yapi-denetim-sorumlulugu/"}]}