Gebeliğin Sonlandırılmasında Rıza ve Hekimin Hukuki Sorumluluğu

gebeliğin sonlandırılmasında rıza ve hekimin hukuki sorumluluğu konusunda sonuç, olayın adıyla değil kanuni şartların gerçekleşmesiyle saptanır. Türkiye’de gebelik, annenin sağlığı yönünden tıbbi sakınca yoksa gebeliğin onuncu haftası doluncaya kadar isteğe bağlı olarak sonlandırılabilir. Gebe kadının rızası zorunludur; evli ise eş rızası, küçük veya kısıtlılarda kanuni temsil ve gerektiğinde hâkim izniyle ilgili özel kurallar tatbik edilir. On haftadan sonra sonlandırma ancak kanunda öngörülen tıbbi zorunluluk hâllerinde ve yetkili sağlık kurulu/usulle gerçekleştirilir.

Kısa cevap: Türkiye’de gebelik, annenin sağlığı yönünden tıbbi sakınca yoksa gebeliğin onuncu haftası doluncaya kadar isteğe bağlı olarak sonlandırılabilir. Gebe kadının rızası zorunludur; evli ise eş rızası, küçük veya kısıtlılarda kanuni temsil ve gerektiğinde hâkim izniyle ilgili özel kurallar tatbik edilir. On haftadan sonra sonlandırma ancak kanunda öngörülen tıbbi zorunluluk hâllerinde ve yetkili sağlık kurulu/usulle gerçekleştirilir. İsteğe bağlı sonlandırma için onuncu haftanın sonu kanuni sınırdır; tıbbi değerlendirme ve rıza işlemleri bu sınır geçmeden tamamlanır. Acil durum geciktirilmez ve gerekçesi eşzamanlı kaydedilir.

Son hukuki kontrol: 6 Eylül 2026. Bu çalışma 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu, 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı Sanatlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun, Hasta Hakları Yönetmeliği, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu, 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu, 2827 sayılı Nüfus Planlaması Hakkında Kanun, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu esas alınarak hazırlanmıştır. Hukuki inceleme: Av. Emirhan Keskin.

Gebeliğin Sonlandırılmasında Rıza ve Hekimin Hukuki Sorumluluğu: kısa ve kesin hukuki cevap

Türkiye’de gebelik, annenin sağlığı yönünden tıbbi sakınca yoksa gebeliğin onuncu haftası doluncaya kadar isteğe bağlı olarak sonlandırılabilir. Gebe kadının rızası zorunludur; evli ise eş rızası, küçük veya kısıtlılarda kanuni temsil ve gerektiğinde hâkim izniyle ilgili özel kurallar tatbik edilir. On haftadan sonra sonlandırma ancak kanunda öngörülen tıbbi zorunluluk hâllerinde ve yetkili sağlık kurulu/usulle gerçekleştirilir.

İsteğe bağlı on haftaya kadar işlem, tıbbi zorunluluk nedeniyle ileri haftada sonlandırma ve acil hayati müdahale farklıdır. Genel ameliyat onamı gebeliğin sonlandırılması için gerekli özgül rızanın yerine geçmez.

Gebelik haftası tıbben güvenilirliği denetlenir; kadının özgür iradesi ve kanuni ek rızalar alınır; tıbbi zorunluluk varsa tanı ve kurul/usul şartları belgelenir. Hekim baskı, gizlilik ihlali ve yetkisiz işlemden kaçınır. Dosyada bu nokta ayrı bir vakıa ve ayrı bir delil satırı olarak gösterilmelidir.

Kontrol noktası	Kesin yaklaşım	Dosyada aranacak kayıt
Gebelik haftası	Ultrason ve klinik değerlendirmeyle kanuni hafta sınırı kesinleştirilmelidir.	Ultrason, son adet ve muayene kayıtları
Rıza ve temsil	Gebe kadının rızası ile evlilik, yaş ve kısıtlılık durumuna ilişkin ek usul tamamlanmalıdır.	Özgül onam, nüfus/evlilik ve temsil/hâkim belgeleri
Tıbbi zorunluluk ve yetki	On hafta sonrası işlem kanundaki tanı ve yetkili kurul/kuruluş şartlarına dayanmalıdır.	Tanı, sağlık kurulu ve işlem yapan kuruluş/personel kayıtları
Tıbbi standart	Müdahale tarihindeki kabul edilmiş tanı ve tedavi standardına uyulup uyulmadığı saptanır.	Eksiksiz hasta dosyası, klinik kılavuz, epikriz ve konsültasyon kayıtları
Zarar ve nedensellik	İddia edilen zararın tıbbi işlemle uygun nedensellik bağı bilimsel yöntemle belgelenir.	Önceki sağlık kayıtları, kontrol muayeneleri, görüntüler ve uzman kurul raporu

Hukuki dayanak ve temel kurallar

2827 sayılı Kanun 5-6

Gebelik, anne sağlığı açısından tıbbi sakınca yoksa onuncu haftanın sonuna kadar istek üzerine sonlandırılabilir; daha sonra kanuni tıbbi zorunluluk ve usul aranır. Gebe kadının izni ve durumuna göre ek rızalar yerine getirilmelidir. Aksi yaklaşım, hukuki kurumların birbirine karıştırılmasına ve yanlış talep sonucuna yol açar.

Süre ve rıza şartı emredicidir; acil hâller özel olarak belgelenir. Karşı tarafın inkârı hâlinde özgün kayıt ve tamamlayıcı deliller birlikte araştırılır.

TCK 99-100

Rızasız çocuk düşürtme ve kanuni süreden sonra yetkisiz sonlandırma ceza sorumluluğu doğurur; kadının kendi eylemi için de kanuni düzenleme vardır. Mahkeme sonucu isimlendirmeden değil, kanuni unsurların dosyaya konu olayda gerçekleşip gerçekleşmediğinden çıkarır.

Ceza şartları tıbbi sorumluluk ve hasta haklarından ayrı araştırılır. Talep edilen kurum kaydı kişi, dönem ve işlem türü bakımından tarih ve hareket bazında ortaya konur.

Hasta Hakları Yönetmeliği

Tıbbi müdahale özgür ve bilgilendirilmiş rızaya dayanır; mahremiyet muhafaza edilir. İnceleme, işlem tarihi ile hukuki sonucu aynı tabloda birleştirmelidir.

Acil ve rıza alınamayan durumlarda kanuni istisna yalnız zorunlu kapsamda tatbik edilir. Delilin hangi unsuru ispatladığı tereddütsüz biçimde yazılmadığında başvuru kayıtlarında bulunması başka veri olmaksızın sonuç vermez.

TBK 49 ve 112

Sağlık hizmeti sunucusunun sözleşmeye veya haksız fiile aykırı kusurlu davranışı, uygun nedensellik bağıyla zarar doğurmuşsa tazmin sorumluluğu doğar. Bu kural tatbik edilirken üçüncü kişilerin hakları ve ölçülülük ilkesi de muhafaza edilir.

Olumsuz sonuç başka veri olmaksızın yeterli değildir; tıbbi standart ihlali, zarar ve illiyet unsur bazında belgelenir. İddia, yalnız taraf beyanıyla bırakılmaz; resmî kayıt, özgün belge ve olay kronolojisiyle desteklenir.

gebeliğin sonlandırılmasında rıza ve hekimin hukuki sorumluluğu için tamamlayıcı usul çerçevesi: Özel hastane veya klinikle hasta arasındaki tüketici ilişkisi ile kamu hastanesindeki idari hizmet birbirinden farklı görev, ön başvuru ve süre rejimine tabidir. Ceza, disiplin ve tazminat yolları aynı işlem değildir. Aksi yaklaşım, hukuki kurumların birbirine karıştırılmasına ve yanlış talep sonucuna yol açar.

Aranan şartlar ve karar ölçütleri

Gebelik haftası

Ultrason ve klinik değerlendirmeyle kanuni hafta sınırı kesinleştirilmelidir. Aksi yaklaşım, hukuki kurumların birbirine karıştırılmasına ve yanlış talep sonucuna yol açar.

Ultrason, son adet ve muayene kayıtları Delilin hangi unsuru ispatladığı tereddütsüz biçimde yazılmadığında başvuru kayıtlarında bulunması başka veri olmaksızın sonuç vermez.

Rıza ve temsil

Gebe kadının rızası ile evlilik, yaş ve kısıtlılık durumuna ilişkin ek usul tamamlanmalıdır. Mahkeme sonucu isimlendirmeden değil, kanuni unsurların dosyaya konu olayda gerçekleşip gerçekleşmediğinden çıkarır.

Özgül onam, nüfus/evlilik ve temsil/hâkim belgeleri İddia, yalnız taraf beyanıyla bırakılmaz; resmî kayıt, özgün belge ve olay kronolojisiyle desteklenir.

Tıbbi zorunluluk ve yetki

On hafta sonrası işlem kanundaki tanı ve yetkili kurul/kuruluş şartlarına dayanmalıdır. İnceleme, işlem tarihi ile hukuki sonucu aynı tabloda birleştirmelidir.

Tanı, sağlık kurulu ve işlem yapan kuruluş/personel kayıtları Belgenin kaynağı, düzenlenme tarihi, taraflarla bağlantısı ve değişmeden korunup korunmadığı dayanaklarıyla ifade edilir.

Tıbbi standart

Müdahale tarihindeki kabul edilmiş tanı ve tedavi standardına uyulup uyulmadığı saptanır. Bu kural tatbik edilirken üçüncü kişilerin hakları ve ölçülülük ilkesi de muhafaza edilir.

Eksiksiz hasta dosyası, klinik kılavuz, epikriz ve konsültasyon kayıtları Karşı tarafın inkârı hâlinde özgün kayıt ve tamamlayıcı deliller birlikte araştırılır.

Zarar ve nedensellik

İddia edilen zararın tıbbi işlemle uygun nedensellik bağı bilimsel yöntemle belgelenir. Bu ayrım, talebin doğru hukuki sebebe dayandırılması için zorunludur.

Önceki sağlık kayıtları, kontrol muayeneleri, görüntüler ve uzman kurul raporu Talep edilen kurum kaydı kişi, dönem ve işlem türü bakımından tarih ve hareket bazında ortaya konur.

Karşı iddialar ve hukuki cevaplar

Bir gebeliğin sonlandırılmasında rıza ve hekimin hukuki sorumluluğu dosyasında sonuca ulaşmak için yalnız ilk anlatım değil, karşı tarafın hangi unsuru tartışacağı da önceden saptanır. Aşağıdaki denetim, iddia ve savunmanın aynı kanuni ölçüt üzerinde karşılaştırılmasını sağlar.

Gebelik haftası yönünden itiraz nasıl denetlenir?

Karşı taraf bu başlıkta olayın gerçekleşmediğini, farklı hukuki nitelik taşıdığını veya kendisine yüklenemeyeceğini ileri sürebilir. Uygulanacak ölçüt şudur: Ultrason ve klinik değerlendirmeyle kanuni hafta sınırı kesinleştirilmelidir. Aksi yaklaşım, hukuki kurumların birbirine karıştırılmasına ve yanlış talep sonucuna yol açar.

Cevap, soyut inkârla değil şu doğrulama kaynağı üzerinden kurulur: Ultrason, son adet ve muayene kayıtları Belgenin düzenleyeni, tarihi, kapsamı ve diğer kayıtlarla uyumu gözden geçirilir. Talep edilen kurum kaydı kişi, dönem ve işlem türü bakımından tarih ve hareket bazında ortaya konur.

Rıza ve temsil yönünden itiraz nasıl denetlenir?

Karşı taraf bu başlıkta olayın gerçekleşmediğini, farklı hukuki nitelik taşıdığını veya kendisine yüklenemeyeceğini ileri sürebilir. Uygulanacak ölçüt şudur: Gebe kadının rızası ile evlilik, yaş ve kısıtlılık durumuna ilişkin ek usul tamamlanmalıdır. Mahkeme sonucu isimlendirmeden değil, kanuni unsurların dosyaya konu olayda gerçekleşip gerçekleşmediğinden çıkarır.

Cevap, soyut inkârla değil şu doğrulama kaynağı üzerinden kurulur: Özgül onam, nüfus/evlilik ve temsil/hâkim belgeleri Belgenin düzenleyeni, tarihi, kapsamı ve diğer kayıtlarla uyumu gözden geçirilir. Delilin hangi unsuru ispatladığı tereddütsüz biçimde yazılmadığında başvuru kayıtlarında bulunması başka veri olmaksızın sonuç vermez.

Tıbbi zorunluluk ve yetki yönünden itiraz nasıl denetlenir?

Karşı taraf bu başlıkta olayın gerçekleşmediğini, farklı hukuki nitelik taşıdığını veya kendisine yüklenemeyeceğini ileri sürebilir. Uygulanacak ölçüt şudur: On hafta sonrası işlem kanundaki tanı ve yetkili kurul/kuruluş şartlarına dayanmalıdır. İnceleme, işlem tarihi ile hukuki sonucu aynı tabloda birleştirmelidir.

Cevap, soyut inkârla değil şu doğrulama kaynağı üzerinden kurulur: Tanı, sağlık kurulu ve işlem yapan kuruluş/personel kayıtları Belgenin düzenleyeni, tarihi, kapsamı ve diğer kayıtlarla uyumu gözden geçirilir. İddia, yalnız taraf beyanıyla bırakılmaz; resmî kayıt, özgün belge ve olay kronolojisiyle desteklenir.

Tıbbi standart yönünden itiraz nasıl denetlenir?

Karşı taraf bu başlıkta olayın gerçekleşmediğini, farklı hukuki nitelik taşıdığını veya kendisine yüklenemeyeceğini ileri sürebilir. Uygulanacak ölçüt şudur: Müdahale tarihindeki kabul edilmiş tanı ve tedavi standardına uyulup uyulmadığı saptanır. Bu kural tatbik edilirken üçüncü kişilerin hakları ve ölçülülük ilkesi de muhafaza edilir.

Cevap, soyut inkârla değil şu doğrulama kaynağı üzerinden kurulur: Eksiksiz hasta dosyası, klinik kılavuz, epikriz ve konsültasyon kayıtları Belgenin düzenleyeni, tarihi, kapsamı ve diğer kayıtlarla uyumu gözden geçirilir. Belgenin kaynağı, düzenlenme tarihi, taraflarla bağlantısı ve değişmeden korunup korunmadığı dayanaklarıyla ifade edilir.

Zarar ve nedensellik yönünden itiraz nasıl denetlenir?

Karşı taraf bu başlıkta olayın gerçekleşmediğini, farklı hukuki nitelik taşıdığını veya kendisine yüklenemeyeceğini ileri sürebilir. Uygulanacak ölçüt şudur: İddia edilen zararın tıbbi işlemle uygun nedensellik bağı bilimsel yöntemle belgelenir. Bu ayrım, talebin doğru hukuki sebebe dayandırılması için zorunludur.

Cevap, soyut inkârla değil şu doğrulama kaynağı üzerinden kurulur: Önceki sağlık kayıtları, kontrol muayeneleri, görüntüler ve uzman kurul raporu Belgenin düzenleyeni, tarihi, kapsamı ve diğer kayıtlarla uyumu gözden geçirilir. Karşı tarafın inkârı hâlinde özgün kayıt ve tamamlayıcı deliller birlikte araştırılır.

Deliller ve ispat planı

Bir gebeliğin sonlandırılmasında rıza ve hekimin hukuki sorumluluğu dosyasında deliller olay kronolojisine bağlanır. Hasta zarar, uygun nedensellik ve tıbbi standarda aykırılığı somutlaştırır; sağlık hizmeti sunucusu kayıt tutma, aydınlatma ve özen borcunu yerine getirdiğini eksiksiz tıbbi dosyayla gösterir. Belgenin kaynağı, düzenlenme tarihi, taraflarla bağlantısı ve değişmeden korunup korunmadığı dayanaklarıyla ifade edilir.

• Ultrason, son adet ve muayene kayıtları
• Özgül onam, nüfus/evlilik ve temsil/hâkim belgeleri
• Tanı, sağlık kurulu ve işlem yapan kuruluş/personel kayıtları
• Eksiksiz hasta dosyası, klinik kılavuz, epikriz ve konsültasyon kayıtları
• Önceki sağlık kayıtları, kontrol muayeneleri, görüntüler ve uzman kurul raporu
• Gebelik haftası ultrason ve muayene kaydı
• Özgül rıza, evlilik/yaş/temsil belgeleri
• Tıbbi zorunluluk ve sağlık kurulu/işlem kayıtları

Ultrason, son adet ve muayene kayıtları ile Tıbbi zorunluluk ve sağlık kurulu/işlem kayıtları aynı kronolojide karşılaştırılır. Hasta zarar, uygun nedensellik ve tıbbi standarda aykırılığı somutlaştırır; sağlık hizmeti sunucusu kayıt tutma, aydınlatma ve özen borcunu yerine getirdiğini eksiksiz tıbbi dosyayla gösterir. Kurumdan kayıt başvuru konusu gerçekleştirilirken kişi, hesap veya taşınmaz, işlem türü ve dönem belirtilir; ilgisiz üçüncü kişi verilerini kapsayan sınırsız talep kurulmaz.

Süre, görev, yetki ve ön başvuru

Başvuru ve dava süresi

İsteğe bağlı sonlandırma için onuncu haftanın sonu kanuni sınırdır; tıbbi değerlendirme ve rıza işlemleri bu sınır geçmeden tamamlanır. Acil durum geciktirilmez ve gerekçesi eşzamanlı kaydedilir.

Görevli mahkeme veya merci

Özel hastane, klinik veya bağımsız hekimle hasta arasındaki tüketici işleminden doğan uyuşmazlık tüketici mahkemesinde; kamu hastanesindeki sağlık hizmetinden doğan tam yargı talebi idare mahkemesinde görülür. Ceza ve disiplin süreçleri ayrı mercilerde yürür.

Yetkili yer

Özel sağlık hizmetinde tüketicinin yerleşim yeri ve işlemin yapıldığı yer yetki kurallarına göre; kamu hizmetinde İYUK’un idari eyleme ilişkin özel yetki hükümlerine göre saptanır.

Arabuluculuk ya da idari ön başvuru

Tüketici mahkemesinde açılacak ve kanuni istisna dışında kalan uyuşmazlıklarda dava şartı arabuluculuk tatbik edilir. Kamu hastanesine karşı tam yargı davasında arabuluculuk değil, İYUK 13 kapsamındaki idari ön başvuru tamamlanır.

Geçici koruma ve acil işlem

Gebe kadının hayatı veya organ bütünlüğü acil riskteyse tıbbi zorunluluk öncelikle yönetilir. Rıza ve sağlık verisi yalnız yetkili kişilerle paylaşılır; baskı veya şiddet şüphesinde koruma yolları devreye alınır.

Korunacak hak, yakın tehlike ve istenen önlemin sınırı gebeliğin sonlandırılmasında rıza ve hekimin hukuki sorumluluğu uyuşmazlığına özgü olarak aynı talepte belgelenir. Kararın uygulanacağı kurum veya sicil ile uygulama süresi açık yazılır; geçici kararın esası peşinen çözmediği gözetilir.

Adım adım başvuru ve dava planı

1. Eksiksiz hasta dosyası, onam, epikriz, görüntü ve cihaz kayıtlarını yazılı olarak isteyin.
2. Şikâyet, müdahale ve zarar gelişimini saat ve işlem bazında kronolojiye yerleştirin.
3. Komplikasyon ile önlenebilir tıbbi uygulama hatasını bilimsel standart üzerinden ayırın.
4. Özel hastane, kamu hastanesi, hekim ve üretici yönünden doğru hukuki yolu belirleyin.
5. İdari ön başvuru veya tüketici arabuluculuğunu süresinde tamamlayın.
6. Delil kaybı riski varsa tıbbi dosya ve görüntüler için delil tespiti isteyin.
7. Maluliyet, bakım, çalışma gücü ve tedavi giderlerini belgeli hesaplayın.
8. Kararı tazminat, sigorta, disiplin, sicil ve tedavi kayıtları yönünden takip edin.

Karara karşı başvuru yolu bakımından temel kural şudur: Özel hukuk kararında iki haftalık istinaf; idari yargı kararında tebliğden itibaren otuz günlük istinaf süresi tatbik edilir. Ceza veya disiplin dosyasındaki kanun yolu kendi usulüne tabidir. Kanun yolu dilekçesi yalnız sonucu tekrar etmez; kararın hangi maddi veya hukuki noktada hatalı olduğunu gösterir.

Karar sonrası uygulama ve sonuç kontrolü

Mahkeme veya yetkili merci karar verdiğinde ilk kontrol hüküm sonucunun talep edilen hukuki korumayı tereddütsüz biçimde içerip içermediğidir. Gebelik haftası tıbben güvenilirliği denetlenir; kadının özgür iradesi ve kanuni ek rızalar alınır; tıbbi zorunluluk varsa tanı ve kurul/usul şartları belgelenir. Hekim baskı, gizlilik ihlali ve yetkisiz işlemden kaçınır. Kararın gerekçesi ile hüküm fıkrası çelişiyorsa kanun yolu veya tavzih-tashih koşulları süresinde değerlendirilir.

Geçici koruma bakımından başvuru kayıtlarında benimsenen yaklaşım şudur: Gebe kadının hayatı veya organ bütünlüğü acil riskteyse tıbbi zorunluluk öncelikle yönetilir. Rıza ve sağlık verisi yalnız yetkili kişilerle paylaşılır; baskı veya şiddet şüphesinde koruma yolları devreye alınır. Esas karar verildikten sonra tedbirin ne zaman sona ereceği, sicil ya da kurum kaydının nasıl düzeltileceği ve daha önce yapılan işlemlerin akıbeti diğer taraftan izlenir.

Kararın uygulanması için yalnız kesinleşme şerhi beklenmez; karar türünün kesinleşmeden icra veya uygulanma imkânı olup olmadığı gözden geçirilir. Gerekli mahkeme yazısı, icra emri, kurum başvurusu, harç ve tebligat tamamlanır. İdare veya karşı taraf kararı yerine getirmezse yeni başvuru yolu ve tazminat sonucu doğabilir.

Dosya kapanışında tebligat, kanun yolu, ödeme, sicil kaydı, teslim ve masraf kalemleri bir kontrol listesinde işaretlenir. Böylece lehde karar alınmasına rağmen tapu, nüfus, banka, işveren, kolluk, idare veya icra kaydında sonucun uygulanmadan kalması önlenir.

Gebeliğin Sonlandırılmasında Rıza ve Hekimin Hukuki Sorumluluğu hakkında sık sorulan sorular

Gebeliğin Sonlandırılmasında Rıza ve Hekimin Hukuki Sorumluluğu konusunda temel kural nedir?

Türkiye’de gebelik, annenin sağlığı yönünden tıbbi sakınca yoksa gebeliğin onuncu haftası doluncaya kadar isteğe bağlı olarak sonlandırılabilir. Gebe kadının rızası zorunludur; evli ise eş rızası, küçük veya kısıtlılarda kanuni temsil ve gerektiğinde hâkim izniyle ilgili özel kurallar tatbik edilir. On haftadan sonra sonlandırma ancak kanunda öngörülen tıbbi zorunluluk hâllerinde ve yetkili sağlık kurulu/usulle gerçekleştirilir.

Gebeliğin Sonlandırılmasında Rıza ve Hekimin Hukuki Sorumluluğu hangi kanun hükümlerine dayanır?

2827 sayılı Kanun 5-6: Gebelik, anne sağlığı açısından tıbbi sakınca yoksa onuncu haftanın sonuna kadar istek üzerine sonlandırılabilir; daha sonra kanuni tıbbi zorunluluk ve usul aranır. Gebe kadının izni ve durumuna göre ek rızalar yerine getirilmelidir. TCK 99-100: Rızasız çocuk düşürtme ve kanuni süreden sonra yetkisiz sonlandırma ceza sorumluluğu doğurur; kadının kendi eylemi için de kanuni düzenleme vardır. Hasta Hakları Yönetmeliği: Tıbbi müdahale özgür ve bilgilendirilmiş rızaya dayanır; mahremiyet muhafaza edilir. TBK 49 ve 112: Sağlık hizmeti sunucusunun sözleşmeye veya haksız fiile aykırı kusurlu davranışı, uygun nedensellik bağıyla zarar doğurmuşsa tazmin sorumluluğu doğar.

Gebeliğin Sonlandırılmasında Rıza ve Hekimin Hukuki Sorumluluğu için hangi şartlar aranır?

Ultrason ve klinik değerlendirmeyle kanuni hafta sınırı kesinleştirilmelidir. Gebe kadının rızası ile evlilik, yaş ve kısıtlılık durumuna ilişkin ek usul tamamlanmalıdır. On hafta sonrası işlem kanundaki tanı ve yetkili kurul/kuruluş şartlarına dayanmalıdır. Müdahale tarihindeki kabul edilmiş tanı ve tedavi standardına uyulup uyulmadığı saptanır.

Hangi belgeler ve kayıtlar yerine getirilmelidir?

Ultrason, son adet ve muayene kayıtları; Özgül onam, nüfus/evlilik ve temsil/hâkim belgeleri; Tanı, sağlık kurulu ve işlem yapan kuruluş/personel kayıtları; Eksiksiz hasta dosyası, klinik kılavuz, epikriz ve konsültasyon kayıtları; Önceki sağlık kayıtları, kontrol muayeneleri, görüntüler ve uzman kurul raporu; Gebelik haftası ultrason ve muayene kaydı.

Başvuru veya dava süresi nedir?

İsteğe bağlı sonlandırma için onuncu haftanın sonu kanuni sınırdır; tıbbi değerlendirme ve rıza işlemleri bu sınır geçmeden tamamlanır. Acil durum geciktirilmez ve gerekçesi eşzamanlı kaydedilir.

Görevli mahkeme veya merci hangisidir?

Özel hastane, klinik veya bağımsız hekimle hasta arasındaki tüketici işleminden doğan uyuşmazlık tüketici mahkemesinde; kamu hastanesindeki sağlık hizmetinden doğan tam yargı talebi idare mahkemesinde görülür. Ceza ve disiplin süreçleri ayrı mercilerde yürür.

Yetkili yer nasıl saptanır?

Özel sağlık hizmetinde tüketicinin yerleşim yeri ve işlemin yapıldığı yer yetki kurallarına göre; kamu hizmetinde İYUK’un idari eyleme ilişkin özel yetki hükümlerine göre saptanır.

Arabuluculuk veya ön başvuru zorunlu mudur?

Tüketici mahkemesinde açılacak ve kanuni istisna dışında kalan uyuşmazlıklarda dava şartı arabuluculuk tatbik edilir. Kamu hastanesine karşı tam yargı davasında arabuluculuk değil, İYUK 13 kapsamındaki idari ön başvuru tamamlanır.

İhtiyati tedbir veya başka geçici koruma başvuru konusu gerçekleştirilir mi?

Gebe kadının hayatı veya organ bütünlüğü acil riskteyse tıbbi zorunluluk öncelikle yönetilir. Rıza ve sağlık verisi yalnız yetkili kişilerle paylaşılır; baskı veya şiddet şüphesinde koruma yolları devreye alınır.

İspat yükü kimdedir?

Hasta zarar, uygun nedensellik ve tıbbi standarda aykırılığı somutlaştırır; sağlık hizmeti sunucusu kayıt tutma, aydınlatma ve özen borcunu yerine getirdiğini eksiksiz tıbbi dosyayla gösterir.

Bilirkişi incelemesi yerine getirilmelidir mi?

Tıbbi standart, komplikasyon, enfeksiyon, maluliyet, bakım ihtiyacı veya cihaz kusuru uzman kurul ve gerektiğinde farklı branşlarca araştırılır. Rapor, eksiksiz dosyayı ve müdahale tarihindeki bilimi esas almalıdır.

Karara karşı hangi kanun yolu kullanılır?

Özel hukuk kararında iki haftalık istinaf; idari yargı kararında tebliğden itibaren otuz günlük istinaf süresi tatbik edilir. Ceza veya disiplin dosyasındaki kanun yolu kendi usulüne tabidir.

İlgili yayınlar

• Sağlık Hukuku Yayınları
• Avukat Emirhan Keskin
• İletişim

Resmî kaynaklar

• 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu — resmî metin
• 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu — resmî metin
• 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı Sanatlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun
• Hasta Hakları Yönetmeliği — resmî metin
• 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun
• 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu — resmî metin
• 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu
• 2827 sayılı Nüfus Planlaması Hakkında Kanun
• 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu — resmî metin

Bu yayın genel hukuki bilgilendirme amacı taşır. Yayın tarihi sonrasında yürürlüğe giren değişiklikler ve dosyaya konu olayın milletlerarası unsuru sonucu değiştirebilir; kişisel hukuki görüş için dosya incelemesi yerine getirilmelidir. Somut başvuru kayıtlarında güncel mevzuat, tebliğ tarihi, deliller ve tarafların hukuki durumu diğer taraftan araştırılır.

{"@context":"https://schema.org","@type":"Article","headline":"Gebeliğin Sonlandırılmasında Rıza ve Hekimin Hukuki Sorumluluğu","description":"Gebeliğin sonlandırılmasında rıza ve hekimin hukuki sorumluluğu: Hasta hakları, malpraktis, delil, süre ve doğru başvuru yolunu 2026 güncel hukukuyla öğrenin.","inLanguage":"tr-TR","mainEntityOfPage":{"@type":"WebPage","@id":"https://www.emirhankeskin.av.tr/gebeligin-sonlandirilmasinda-riza-ve-hekimin-hukuki-sorumlulugu/"},"author":{"@type":"Person","name":"Av. Emirhan Keskin","url":"https://www.emirhankeskin.av.tr/"},"publisher":{"@type":"LegalService","name":"Av. Emirhan Keskin","url":"https://www.emirhankeskin.av.tr/","telephone":"+90 552 224 43 66"},"about":{"@type":"Thing","name":"gebeliğin sonlandırılmasında rıza ve hekimin hukuki sorumluluğu"},"isAccessibleForFree":true}{"@context":"https://schema.org","@type":"BreadcrumbList","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Ana Sayfa","item":"https://www.emirhankeskin.av.tr/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Sağlık Hukuku","item":"https://www.emirhankeskin.av.tr/category/saglik-hukuku/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Gebeliğin Sonlandırılmasında Rıza ve Hekimin Hukuki Sorumluluğu","item":"https://www.emirhankeskin.av.tr/gebeligin-sonlandirilmasinda-riza-ve-hekimin-hukuki-sorumlulugu/"}]}