Meslek Hastalığının Tespiti ve İşverenin Tazminat Sorumluluğu

meslek hastalığının tespiti ve işverenin tazminat sorumluluğu konusunda sonuç, olayın adıyla değil kanuni şartların gerçekleşmesiyle karara bağlanır. Meslek hastalığı, sigortalının çalıştığı işin niteliği veya yürütüm şartları yüzünden tekrarlanan sebeple oluşan geçici ya da sürekli hastalık veya bedensel/ruhsal engellilik hâlidir. SGK sağlık kurulu ve gerekli hâllerde yargı yoluyla hastalık-iş bağlantısı karara bağlanır. İşverenin tazminat sorumluluğu için öte yandan önlenebilir risk, yükümlülük ihlali, kusur ve uygun nedensellik araştırılır.

Kısa cevap: Meslek hastalığı, sigortalının çalıştığı işin niteliği veya yürütüm şartları yüzünden tekrarlanan sebeple oluşan geçici ya da sürekli hastalık veya bedensel/ruhsal engellilik hâlidir. SGK sağlık kurulu ve gerekli hâllerde yargı yoluyla hastalık-iş bağlantısı karara bağlanır. İşverenin tazminat sorumluluğu için öte yandan önlenebilir risk, yükümlülük ihlali, kusur ve uygun nedensellik araştırılır. Meslek hastalığı SGK tespit ve bildirim süreci tanı konulduğunda başlatılır. İşverene karşı iş sözleşmesine aykırılıktan doğan tazminat talebi, zararın ve illiyetin kesin biçimde öğrenildiği tarihten itibaren on yıllık genel zamanaşımına tabidir. Salt üçüncü kişinin haksız fiiline dayalı talepte iki ve on yıllık TBK 72 süreleri ile varsa daha uzun ceza zamanaşımı uygulama alanı bulur.

Son hukuki kontrol: 6 Eylül 2026. Bu çalışma 4857 sayılı İş Kanunu, 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu esas alınarak hazırlanmıştır. Hukuki inceleme: Av. Emirhan Keskin.

Meslek Hastalığının Tespiti ve İşverenin Tazminat Sorumluluğu: kısa ve kesin hukuki cevap

Meslek hastalığı, sigortalının çalıştığı işin niteliği veya yürütüm şartları yüzünden tekrarlanan sebeple oluşan geçici ya da sürekli hastalık veya bedensel/ruhsal engellilik hâlidir. SGK sağlık kurulu ve gerekli hâllerde yargı yoluyla hastalık-iş bağlantısı karara bağlanır. İşverenin tazminat sorumluluğu için öte yandan önlenebilir risk, yükümlülük ihlali, kusur ve uygun nedensellik araştırılır.

Meslek hastalığının sosyal güvenlik hukuku bakımından tespiti ile işverenden maddi/manevi tazminat istenmesi aynı dava değildir. Hastalığın listede bulunmaması da iş bağlantısı bilimsel olarak kanıtlanabiliyorsa incelemeyi otomatik sona erdirmez.

Çalışma öyküsü, maruziyet dozu/süresi, işyeri ölçümleri ve tıbbi ayırıcı tanı bütüncül biçimde değerlendirilir. İşverenin risk değerlendirmesi ve sağlık gözetimi yapmaması kusur göstergesidir; hastalığın işle ilgisi yine bilimsel illiyetle kurulmalıdır. Aksi yaklaşım, hukuki kurumların birbirine karıştırılmasına ve yanlış talep sonucuna yol açar.

Kontrol noktası	Kesin yaklaşım	Dosyada aranacak kayıt
Maruziyet	Kimyasal, fiziksel, biyolojik, ergonomik veya psikososyal etkenin düzeyi ve süresi karara bağlanır.	İşyeri ortam ölçümleri, görev yeri ve çalışma süresi kayıtları
Tıbbi tanı ve ayırıcı neden	Tanı objektif bulgularla doğrulanmalı; iş dışı riskler bilimsel olarak ayırt edilmelidir.	Tetkik, epikriz, periyodik muayene ve uzman raporu
Önleme yükümlülüğü	Öngörülebilir riske karşı teknik, organizasyonel ve kişisel koruma önlemleri denetlenir.	Risk değerlendirmesi, eğitim, KKD ve denetim kayıtları
İşçi ve işveren sıfatı	İşin bağımlı çalışma kapsamında kim adına, nerede ve hangi emir düzeninde yapıldığı karara bağlanır.	SGK hizmet dökümü, sözleşme, görev tanımı ve organizasyon şeması
İşlem tarihi ve yetkili kişi	Fesih, ödeme veya talimatın tarihi ile işlemi yapan kişinin temsil yetkisi kesinleştirilir.	Fesih yazısı, KEP/e-posta kaydı, imza yetkisi ve SGK bildirgesi

Hukuki dayanak ve temel kurallar

5510 sayılı Kanun 14

Meslek hastalığı, işin niteliği veya yürütüm şartları yüzünden tekrarlanan sebeple oluşan hastalık veya engellilik hâlidir. Mahkeme sonucu isimlendirmeden değil, kanuni unsurların dosyaya konu olayda gerçekleşip gerçekleşmediğinden çıkarır.

Yetkili sağlık hizmeti sunucusu raporu ve Kurum Sağlık Kurulu tespiti esas sosyal güvenlik sürecini oluşturur. Karşı tarafın inkârı hâlinde özgün kayıt ve tamamlayıcı deliller birlikte araştırılır.

6331 sayılı Kanun

İşveren mesleki riskleri önlemeli, risk değerlendirmesi yapmalı, sağlık gözetimi ve eğitim sağlamalıdır. İnceleme, işlem tarihi ile hukuki sonucu aynı tabloda birleştirmelidir.

Ölçüm, koruyucu ekipman ve periyodik muayene eksikliği kusur incelemesinde dikkate alınır. Talep edilen kurum kaydı kişi, dönem ve işlem türü bakımından dosyaya özgü olgularla ortaya konur.

İş Kanunu ve iş sözleşmesinin temel ilkeleri

İş ilişkisindeki hak, borç, fesih ve ücret sonuçları emredici iş hukuku kuralları ile sözleşmenin birlikte uygulanmasıyla karara bağlanır. Bu kural uygulama alanı bulurken üçüncü kişilerin hakları ve ölçülülük ilkesi de hukuki koruma altında tutulur.

İşçinin kanuni asgari haklarını azaltan kayıt geçersizdir; daha lehe sözleşme hükmü hukuki koruma altında tutulur. Delilin hangi unsuru ispatladığı net biçimde yazılmadığında inceleme dosyasında bulunması tamamlayıcı delil bulunmadan sonuç vermez.

HMK 190 ve 199

İspat yükü iddia edilen hukuki sonuca hak bağlayan taraftadır; elektronik veriler belge niteliğindedir. Bu ayrım, talebin doğru hukuki sebebe dayandırılması için zorunludur.

Bordro, mesaj, e-posta ve sistem kaydı aidiyet, bütünlük ve diğer delillerle uyum içinde değerlendirilir. İddia, yalnız taraf beyanıyla bırakılmaz; resmî kayıt, özgün belge ve olay kronolojisiyle desteklenir.

meslek hastalığının tespiti ve işverenin tazminat sorumluluğu için tamamlayıcı usul çerçevesi: 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu kapsamındaki işçi veya işveren alacağı, tazminatı ve işe iade taleplerinde dava öncesi zorunlu arabuluculuk kuralları uygulama alanı bulur. İşe iade başvuru süresi ile alacak zamanaşımı birbirinden ayrılır. Mahkeme sonucu isimlendirmeden değil, kanuni unsurların dosyaya konu olayda gerçekleşip gerçekleşmediğinden çıkarır.

Aranan şartlar ve karar ölçütleri

Maruziyet

Kimyasal, fiziksel, biyolojik, ergonomik veya psikososyal etkenin düzeyi ve süresi karara bağlanır. Mahkeme sonucu isimlendirmeden değil, kanuni unsurların dosyaya konu olayda gerçekleşip gerçekleşmediğinden çıkarır.

İşyeri ortam ölçümleri, görev yeri ve çalışma süresi kayıtları Delilin hangi unsuru ispatladığı net biçimde yazılmadığında inceleme dosyasında bulunması tamamlayıcı delil bulunmadan sonuç vermez.

Tıbbi tanı ve ayırıcı neden

Tanı objektif bulgularla doğrulanmalı; iş dışı riskler bilimsel olarak ayırt edilmelidir. İnceleme, işlem tarihi ile hukuki sonucu aynı tabloda birleştirmelidir.

Tetkik, epikriz, periyodik muayene ve uzman raporu İddia, yalnız taraf beyanıyla bırakılmaz; resmî kayıt, özgün belge ve olay kronolojisiyle desteklenir.

Önleme yükümlülüğü

Öngörülebilir riske karşı teknik, organizasyonel ve kişisel koruma önlemleri denetlenir. Bu kural uygulama alanı bulurken üçüncü kişilerin hakları ve ölçülülük ilkesi de hukuki koruma altında tutulur.

Risk değerlendirmesi, eğitim, KKD ve denetim kayıtları Belgenin kaynağı, düzenlenme tarihi, taraflarla bağlantısı ve değişmeden korunup korunmadığı ortaya konur.

İşçi ve işveren sıfatı

İşin bağımlı çalışma kapsamında kim adına, nerede ve hangi emir düzeninde yapıldığı karara bağlanır. Bu ayrım, talebin doğru hukuki sebebe dayandırılması için zorunludur.

SGK hizmet dökümü, sözleşme, görev tanımı ve organizasyon şeması Karşı tarafın inkârı hâlinde özgün kayıt ve tamamlayıcı deliller birlikte araştırılır.

İşlem tarihi ve yetkili kişi

Fesih, ödeme veya talimatın tarihi ile işlemi yapan kişinin temsil yetkisi kesinleştirilir. Dosyada bu nokta ayrı bir vakıa ve ayrı bir delil satırı olarak gösterilmelidir.

Fesih yazısı, KEP/e-posta kaydı, imza yetkisi ve SGK bildirgesi Talep edilen kurum kaydı kişi, dönem ve işlem türü bakımından dosyaya özgü olgularla ortaya konur.

Karşı iddialar ve hukuki cevaplar

Bir meslek hastalığının tespiti ve işverenin tazminat sorumluluğu dosyasında sonuca ulaşmak için yalnız ilk anlatım değil, karşı tarafın hangi unsuru tartışacağı da önceden karara bağlanır. Aşağıdaki denetim, iddia ve savunmanın aynı kanuni ölçüt üzerinde karşılaştırılmasını sağlar.

Maruziyet yönünden itiraz nasıl denetlenir?

Karşı taraf bu başlıkta olayın gerçekleşmediğini, farklı hukuki nitelik taşıdığını veya kendisine yüklenemeyeceğini ileri sürebilir. Uygulanacak ölçüt şudur: Kimyasal, fiziksel, biyolojik, ergonomik veya psikososyal etkenin düzeyi ve süresi karara bağlanır. Mahkeme sonucu isimlendirmeden değil, kanuni unsurların dosyaya konu olayda gerçekleşip gerçekleşmediğinden çıkarır.

Cevap, soyut inkârla değil şu doğrulama kaynağı üzerinden kurulur: İşyeri ortam ölçümleri, görev yeri ve çalışma süresi kayıtları Belgenin düzenleyeni, tarihi, kapsamı ve diğer kayıtlarla uyumu gözden geçirilir. Talep edilen kurum kaydı kişi, dönem ve işlem türü bakımından dosyaya özgü olgularla ortaya konur.

Tıbbi tanı ve ayırıcı neden yönünden itiraz nasıl denetlenir?

Karşı taraf bu başlıkta olayın gerçekleşmediğini, farklı hukuki nitelik taşıdığını veya kendisine yüklenemeyeceğini ileri sürebilir. Uygulanacak ölçüt şudur: Tanı objektif bulgularla doğrulanmalı; iş dışı riskler bilimsel olarak ayırt edilmelidir. İnceleme, işlem tarihi ile hukuki sonucu aynı tabloda birleştirmelidir.

Cevap, soyut inkârla değil şu doğrulama kaynağı üzerinden kurulur: Tetkik, epikriz, periyodik muayene ve uzman raporu Belgenin düzenleyeni, tarihi, kapsamı ve diğer kayıtlarla uyumu gözden geçirilir. Delilin hangi unsuru ispatladığı net biçimde yazılmadığında inceleme dosyasında bulunması tamamlayıcı delil bulunmadan sonuç vermez.

Önleme yükümlülüğü yönünden itiraz nasıl denetlenir?

Karşı taraf bu başlıkta olayın gerçekleşmediğini, farklı hukuki nitelik taşıdığını veya kendisine yüklenemeyeceğini ileri sürebilir. Uygulanacak ölçüt şudur: Öngörülebilir riske karşı teknik, organizasyonel ve kişisel koruma önlemleri denetlenir. Bu kural uygulama alanı bulurken üçüncü kişilerin hakları ve ölçülülük ilkesi de hukuki koruma altında tutulur.

Cevap, soyut inkârla değil şu doğrulama kaynağı üzerinden kurulur: Risk değerlendirmesi, eğitim, KKD ve denetim kayıtları Belgenin düzenleyeni, tarihi, kapsamı ve diğer kayıtlarla uyumu gözden geçirilir. İddia, yalnız taraf beyanıyla bırakılmaz; resmî kayıt, özgün belge ve olay kronolojisiyle desteklenir.

İşçi ve işveren sıfatı yönünden itiraz nasıl denetlenir?

Karşı taraf bu başlıkta olayın gerçekleşmediğini, farklı hukuki nitelik taşıdığını veya kendisine yüklenemeyeceğini ileri sürebilir. Uygulanacak ölçüt şudur: İşin bağımlı çalışma kapsamında kim adına, nerede ve hangi emir düzeninde yapıldığı karara bağlanır. Bu ayrım, talebin doğru hukuki sebebe dayandırılması için zorunludur.

Cevap, soyut inkârla değil şu doğrulama kaynağı üzerinden kurulur: SGK hizmet dökümü, sözleşme, görev tanımı ve organizasyon şeması Belgenin düzenleyeni, tarihi, kapsamı ve diğer kayıtlarla uyumu gözden geçirilir. Belgenin kaynağı, düzenlenme tarihi, taraflarla bağlantısı ve değişmeden korunup korunmadığı ortaya konur.

İşlem tarihi ve yetkili kişi yönünden itiraz nasıl denetlenir?

Karşı taraf bu başlıkta olayın gerçekleşmediğini, farklı hukuki nitelik taşıdığını veya kendisine yüklenemeyeceğini ileri sürebilir. Uygulanacak ölçüt şudur: Fesih, ödeme veya talimatın tarihi ile işlemi yapan kişinin temsil yetkisi kesinleştirilir. Dosyada bu nokta ayrı bir vakıa ve ayrı bir delil satırı olarak gösterilmelidir.

Cevap, soyut inkârla değil şu doğrulama kaynağı üzerinden kurulur: Fesih yazısı, KEP/e-posta kaydı, imza yetkisi ve SGK bildirgesi Belgenin düzenleyeni, tarihi, kapsamı ve diğer kayıtlarla uyumu gözden geçirilir. Karşı tarafın inkârı hâlinde özgün kayıt ve tamamlayıcı deliller birlikte araştırılır.

Deliller ve ispat planı

Bir meslek hastalığının tespiti ve işverenin tazminat sorumluluğu dosyasında deliller olay kronolojisine bağlanır. İşçi çalışmayı ve iddiasının temel vakıalarını; işveren ücretin ödendiğini, geçerli veya haklı fesih sebebini ve tuttuğu kayıtların doğruluğunu kanuni ispat düzenine göre gösterir. Belgenin kaynağı, düzenlenme tarihi, taraflarla bağlantısı ve değişmeden korunup korunmadığı ortaya konur.

• İşyeri ortam ölçümleri, görev yeri ve çalışma süresi kayıtları
• Tetkik, epikriz, periyodik muayene ve uzman raporu
• Risk değerlendirmesi, eğitim, KKD ve denetim kayıtları
• SGK hizmet dökümü, sözleşme, görev tanımı ve organizasyon şeması
• Fesih yazısı, KEP/e-posta kaydı, imza yetkisi ve SGK bildirgesi
• İş ve görev yeri kronolojisi
• Ortam ölçüm ve maruziyet kayıtları
• Yetkili hastane raporu ile SGK sağlık kurulu kararı

İşyeri ortam ölçümleri, görev yeri ve çalışma süresi kayıtları ile Yetkili hastane raporu ile SGK sağlık kurulu kararı aynı kronolojide karşılaştırılır. İşçi çalışmayı ve iddiasının temel vakıalarını; işveren ücretin ödendiğini, geçerli veya haklı fesih sebebini ve tuttuğu kayıtların doğruluğunu kanuni ispat düzenine göre gösterir. Kurumdan kayıt talep edilirken kişi, hesap veya taşınmaz, işlem türü ve dönem belirtilir; ilgisiz üçüncü kişi verilerini kapsayan sınırsız talep kurulmaz.

Süre, görev, yetki ve ön başvuru

Başvuru ve dava süresi

Meslek hastalığı SGK tespit ve bildirim süreci tanı konulduğunda başlatılır. İşverene karşı iş sözleşmesine aykırılıktan doğan tazminat talebi, zararın ve illiyetin kesin biçimde öğrenildiği tarihten itibaren on yıllık genel zamanaşımına tabidir. Salt üçüncü kişinin haksız fiiline dayalı talepte iki ve on yıllık TBK 72 süreleri ile varsa daha uzun ceza zamanaşımı uygulama alanı bulur.

Görevli mahkeme veya merci

İş sözleşmesinden veya İş Kanunu’ndan doğan uyuşmazlıklarda iş mahkemesi görevlidir; iş mahkemesi bulunmayan yerde asliye hukuk mahkemesi iş mahkemesi sıfatıyla bakar.

Yetkili yer

Davalının yerleşim yeri veya işin yapıldığı yer mahkemesi yetkilidir; işçi aleyhine bu yetkiyi kaldıran sözleşme hükümleri geçersizdir.

Arabuluculuk ya da idari ön başvuru

İş kazası veya meslek hastalığından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat ile bunlara ilişkin tespit, itiraz ve rücu davalarında dava şartı arabuluculuk uygulanmaz.

Geçici koruma ve acil işlem

Maruziyet sürüyorsa iş sağlığı birimine başvuru, uygun iş/uzaklaştırma ve delil niteliğindeki ortam ölçümlerinin korunması talep edilir. Sağlığı tehdit eden çalışmaya devam etmek ispat amacıyla zorunlu değildir.

Korunacak hak, yakın tehlike ve istenen önlemin sınırı meslek hastalığının tespiti ve işverenin tazminat sorumluluğu uyuşmazlığına özgü olarak aynı talepte belgelenir. Kararın uygulanacağı kurum veya sicil ile uygulama süresi açık yazılır; geçici kararın esası peşinen çözmediği gözetilir.

Adım adım başvuru ve dava planı

1. İş sözleşmesi, görev tanımı, bordro ve banka ödemelerini aynı dönem tablosunda birleştirin.
2. Giriş-çıkış, VPN, görev uygulaması ve yazışma kayıtlarını özgün kaynağıyla koruyun.
3. Fesih veya fazla çalışma olaylarını tarih, yönetici ve somut talimatla kronolojiye yazın.
4. Ücret ve tazminat hesabında dönemsel brüt ücret ile zamanaşımını ayrı gösterin.
5. Zorunlu arabuluculuk başvurusunda bütün talep kalemlerini net biçimde belirtin.
6. İşe iade talebinde bir aylık başvuru süresini fesih tebliği üzerinden hesaplayın.
7. Tanıkların hangi dönem ve çalışma düzenini bildiğini somutlaştırın.
8. Anlaşma veya karar sonrası işe başlatma, ödeme ve SGK düzeltmelerini takip edin.

Karara karşı başvuru yolu bakımından temel kural şudur: İş mahkemesinin istinafa açık nihai kararına karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde istinaf edilir; temyiz imkânı karar türü ve parasal sınıra göre karara bağlanır. Kanun yolu dilekçesi yalnız sonucu tekrar etmez; kararın hangi maddi veya hukuki noktada hatalı olduğunu gösterir.

Karar sonrası uygulama ve sonuç kontrolü

Mahkeme veya yetkili merci karar verdiğinde ilk kontrol hüküm sonucunun talep edilen hukuki korumayı net biçimde içerip içermediğidir. Çalışma öyküsü, maruziyet dozu/süresi, işyeri ölçümleri ve tıbbi ayırıcı tanı bütüncül biçimde değerlendirilir. İşverenin risk değerlendirmesi ve sağlık gözetimi yapmaması kusur göstergesidir; hastalığın işle ilgisi yine bilimsel illiyetle kurulmalıdır. Kararın gerekçesi ile hüküm fıkrası çelişiyorsa kanun yolu veya tavzih-tashih koşulları süresinde değerlendirilir.

Geçici koruma bakımından inceleme dosyasında benimsenen yaklaşım şudur: Maruziyet sürüyorsa iş sağlığı birimine başvuru, uygun iş/uzaklaştırma ve delil niteliğindeki ortam ölçümlerinin korunması talep edilir. Sağlığı tehdit eden çalışmaya devam etmek ispat amacıyla zorunlu değildir. Esas karar verildikten sonra tedbirin ne zaman sona ereceği, sicil ya da kurum kaydının nasıl düzeltileceği ve daha önce yapılan işlemlerin akıbeti öte yandan izlenir.

Kararın uygulanması için yalnız kesinleşme şerhi beklenmez; karar türünün kesinleşmeden icra veya uygulanma imkânı olup olmadığı gözden geçirilir. Gerekli mahkeme yazısı, icra emri, kurum başvurusu, harç ve tebligat tamamlanır. İdare veya karşı taraf kararı yerine getirmezse yeni başvuru yolu ve tazminat sonucu doğabilir.

Dosya kapanışında tebligat, kanun yolu, ödeme, sicil kaydı, teslim ve masraf kalemleri bir kontrol listesinde işaretlenir. Böylece lehde karar alınmasına rağmen tapu, nüfus, banka, işveren, kolluk, idare veya icra kaydında sonucun uygulanmadan kalması önlenir.

Meslek Hastalığının Tespiti ve İşverenin Tazminat Sorumluluğu hakkında sık sorulan sorular

Meslek Hastalığının Tespiti ve İşverenin Tazminat Sorumluluğu konusunda temel kural nedir?

Meslek hastalığı, sigortalının çalıştığı işin niteliği veya yürütüm şartları yüzünden tekrarlanan sebeple oluşan geçici ya da sürekli hastalık veya bedensel/ruhsal engellilik hâlidir. SGK sağlık kurulu ve gerekli hâllerde yargı yoluyla hastalık-iş bağlantısı karara bağlanır. İşverenin tazminat sorumluluğu için öte yandan önlenebilir risk, yükümlülük ihlali, kusur ve uygun nedensellik araştırılır.

Meslek Hastalığının Tespiti ve İşverenin Tazminat Sorumluluğu hangi kanun hükümlerine dayanır?

5510 sayılı Kanun 14: Meslek hastalığı, işin niteliği veya yürütüm şartları yüzünden tekrarlanan sebeple oluşan hastalık veya engellilik hâlidir. 6331 sayılı Kanun: İşveren mesleki riskleri önlemeli, risk değerlendirmesi yapmalı, sağlık gözetimi ve eğitim sağlamalıdır. İş Kanunu ve iş sözleşmesinin temel ilkeleri: İş ilişkisindeki hak, borç, fesih ve ücret sonuçları emredici iş hukuku kuralları ile sözleşmenin birlikte uygulanmasıyla karara bağlanır. HMK 190 ve 199: İspat yükü iddia edilen hukuki sonuca hak bağlayan taraftadır; elektronik veriler belge niteliğindedir.

Meslek Hastalığının Tespiti ve İşverenin Tazminat Sorumluluğu için hangi şartlar aranır?

Kimyasal, fiziksel, biyolojik, ergonomik veya psikososyal etkenin düzeyi ve süresi karara bağlanır. Tanı objektif bulgularla doğrulanmalı; iş dışı riskler bilimsel olarak ayırt edilmelidir. Öngörülebilir riske karşı teknik, organizasyonel ve kişisel koruma önlemleri denetlenir. İşin bağımlı çalışma kapsamında kim adına, nerede ve hangi emir düzeninde yapıldığı karara bağlanır.

Hangi belgeler ve kayıtlar aranır?

İşyeri ortam ölçümleri, görev yeri ve çalışma süresi kayıtları; Tetkik, epikriz, periyodik muayene ve uzman raporu; Risk değerlendirmesi, eğitim, KKD ve denetim kayıtları; SGK hizmet dökümü, sözleşme, görev tanımı ve organizasyon şeması; Fesih yazısı, KEP/e-posta kaydı, imza yetkisi ve SGK bildirgesi; İş ve görev yeri kronolojisi.

Başvuru veya dava süresi nedir?

Meslek hastalığı SGK tespit ve bildirim süreci tanı konulduğunda başlatılır. İşverene karşı iş sözleşmesine aykırılıktan doğan tazminat talebi, zararın ve illiyetin kesin biçimde öğrenildiği tarihten itibaren on yıllık genel zamanaşımına tabidir. Salt üçüncü kişinin haksız fiiline dayalı talepte iki ve on yıllık TBK 72 süreleri ile varsa daha uzun ceza zamanaşımı uygulama alanı bulur.

Görevli mahkeme veya merci hangisidir?

İş sözleşmesinden veya İş Kanunu’ndan doğan uyuşmazlıklarda iş mahkemesi görevlidir; iş mahkemesi bulunmayan yerde asliye hukuk mahkemesi iş mahkemesi sıfatıyla bakar.

Yetkili yer nasıl karara bağlanır?

Davalının yerleşim yeri veya işin yapıldığı yer mahkemesi yetkilidir; işçi aleyhine bu yetkiyi kaldıran sözleşme hükümleri geçersizdir.

Arabuluculuk veya ön başvuru zorunlu mudur?

İş kazası veya meslek hastalığından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat ile bunlara ilişkin tespit, itiraz ve rücu davalarında dava şartı arabuluculuk uygulanmaz.

İhtiyati tedbir veya başka geçici koruma talep edilir mi?

Maruziyet sürüyorsa iş sağlığı birimine başvuru, uygun iş/uzaklaştırma ve delil niteliğindeki ortam ölçümlerinin korunması talep edilir. Sağlığı tehdit eden çalışmaya devam etmek ispat amacıyla zorunlu değildir.

İspat yükü kimdedir?

İşçi çalışmayı ve iddiasının temel vakıalarını; işveren ücretin ödendiğini, geçerli veya haklı fesih sebebini ve tuttuğu kayıtların doğruluğunu kanuni ispat düzenine göre gösterir.

Bilirkişi incelemesi aranır mi?

Ücret, fazla çalışma, performans verisi veya elektronik kayıt hesabı teknik bilgi gerektiriyorsa bilirkişi incelemesi yerine getirilir. Bilirkişi tanık güvenilirliği veya feshin hukuki geçerliliği hakkında hâkim yerine karar vermez.

Karara karşı hangi kanun yolu kullanılır?

İş mahkemesinin istinafa açık nihai kararına karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde istinaf edilir; temyiz imkânı karar türü ve parasal sınıra göre karara bağlanır.

İlgili yayınlar

• İş Hukuku Yayınları
• Avukat Emirhan Keskin
• İletişim

Resmî kaynaklar

• 4857 sayılı İş Kanunu — resmî metin
• 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu — resmî metin
• 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu — resmî metin
• 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — Adalet Bakanlığı
• 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu
• 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu

Bu yayın genel hukuki bilgilendirme amacı taşır. Yayın tarihi sonrasında yürürlüğe giren değişiklikler ve dosyaya konu olayın milletlerarası unsuru sonucu değiştirebilir; kişisel hukuki görüş için dosya incelemesi aranır. Somut inceleme dosyasında güncel mevzuat, tebliğ tarihi, deliller ve tarafların hukuki durumu öte yandan araştırılır.

{"@context":"https://schema.org","@type":"FAQPage","mainEntity":[{"@type":"Question","name":"Meslek Hastalığının Tespiti ve İşverenin Tazminat Sorumluluğu konusunda temel kural nedir?","acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"Meslek hastalığı, sigortalının çalıştığı işin niteliği veya yürütüm şartları yüzünden tekrarlanan sebeple oluşan geçici ya da sürekli hastalık veya bedensel/ruhsal engellilik hâlidir. SGK sağlık kurulu ve gerekli hâllerde yargı yoluyla hastalık-iş bağlantısı karara bağlanır. İşverenin tazminat sorumluluğu için öte yandan önlenebilir risk, yükümlülük ihlali, kusur ve uygun nedensellik araştırılır."}},{"@type":"Question","name":"Meslek Hastalığının Tespiti ve İşverenin Tazminat Sorumluluğu hangi kanun hükümlerine dayanır?","acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"5510 sayılı Kanun 14: Meslek hastalığı, işin niteliği veya yürütüm şartları yüzünden tekrarlanan sebeple oluşan hastalık veya engellilik hâlidir. 6331 sayılı Kanun: İşveren mesleki riskleri önlemeli, risk değerlendirmesi yapmalı, sağlık gözetimi ve eğitim sağlamalıdır. İş Kanunu ve iş sözleşmesinin temel ilkeleri: İş ilişkisindeki hak, borç, fesih ve ücret sonuçları emredici iş hukuku kuralları ile sözleşmenin birlikte uygulanmasıyla karara bağlanır. HMK 190 ve 199: İspat yükü iddia edilen hukuki sonuca hak bağlayan taraftadır; elektronik veriler belge niteliğindedir."}},{"@type":"Question","name":"Meslek Hastalığının Tespiti ve İşverenin Tazminat Sorumluluğu için hangi şartlar aranır?","acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"Kimyasal, fiziksel, biyolojik, ergonomik veya psikososyal etkenin düzeyi ve süresi karara bağlanır. Tanı objektif bulgularla doğrulanmalı; iş dışı riskler bilimsel olarak ayırt edilmelidir. Öngörülebilir riske karşı teknik, organizasyonel ve kişisel koruma önlemleri denetlenir. İşin bağımlı çalışma kapsamında kim adına, nerede ve hangi emir düzeninde yapıldığı karara bağlanır."}},{"@type":"Question","name":"Hangi belgeler ve kayıtlar aranır?","acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"İşyeri ortam ölçümleri, görev yeri ve çalışma süresi kayıtları; Tetkik, epikriz, periyodik muayene ve uzman raporu; Risk değerlendirmesi, eğitim, KKD ve denetim kayıtları; SGK hizmet dökümü, sözleşme, görev tanımı ve organizasyon şeması; Fesih yazısı, KEP/e-posta kaydı, imza yetkisi ve SGK bildirgesi; İş ve görev yeri kronolojisi."}},{"@type":"Question","name":"Başvuru veya dava süresi nedir?","acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"Meslek hastalığı SGK tespit ve bildirim süreci tanı konulduğunda başlatılır. İşverene karşı iş sözleşmesine aykırılıktan doğan tazminat talebi, zararın ve illiyetin kesin biçimde öğrenildiği tarihten itibaren on yıllık genel zamanaşımına tabidir. Salt üçüncü kişinin haksız fiiline dayalı talepte iki ve on yıllık TBK 72 süreleri ile varsa daha uzun ceza zamanaşımı uygulama alanı bulur."}},{"@type":"Question","name":"Görevli mahkeme veya merci hangisidir?","acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"İş sözleşmesinden veya İş Kanunu’ndan doğan uyuşmazlıklarda iş mahkemesi görevlidir; iş mahkemesi bulunmayan yerde asliye hukuk mahkemesi iş mahkemesi sıfatıyla bakar."}},{"@type":"Question","name":"Yetkili yer nasıl karara bağlanır?","acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"Davalının yerleşim yeri veya işin yapıldığı yer mahkemesi yetkilidir; işçi aleyhine bu yetkiyi kaldıran sözleşme hükümleri geçersizdir."}},{"@type":"Question","name":"Arabuluculuk veya ön başvuru zorunlu mudur?","acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"İş kazası veya meslek hastalığından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat ile bunlara ilişkin tespit, itiraz ve rücu davalarında dava şartı arabuluculuk uygulanmaz."}},{"@type":"Question","name":"İhtiyati tedbir veya başka geçici koruma talep edilir mi?","acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"Maruziyet sürüyorsa iş sağlığı birimine başvuru, uygun iş/uzaklaştırma ve delil niteliğindeki ortam ölçümlerinin korunması talep edilir. Sağlığı tehdit eden çalışmaya devam etmek ispat amacıyla zorunlu değildir."}},{"@type":"Question","name":"İspat yükü kimdedir?","acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"İşçi çalışmayı ve iddiasının temel vakıalarını; işveren ücretin ödendiğini, geçerli veya haklı fesih sebebini ve tuttuğu kayıtların doğruluğunu kanuni ispat düzenine göre gösterir."}},{"@type":"Question","name":"Bilirkişi incelemesi aranır mi?","acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"Ücret, fazla çalışma, performans verisi veya elektronik kayıt hesabı teknik bilgi gerektiriyorsa bilirkişi incelemesi yerine getirilir. Bilirkişi tanık güvenilirliği veya feshin hukuki geçerliliği hakkında hâkim yerine karar vermez."}},{"@type":"Question","name":"Karara karşı hangi kanun yolu kullanılır?","acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"İş mahkemesinin istinafa açık nihai kararına karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde istinaf edilir; temyiz imkânı karar türü ve parasal sınıra göre karara bağlanır."}}]}{"@context":"https://schema.org","@type":"Article","headline":"Meslek Hastalığının Tespiti ve İşverenin Tazminat Sorumluluğu","description":"Meslek hastalığının tespiti ve işverenin tazminat sorumluluğu: Süre, delil, görevli merci ve başvuru yolunu 2026 güncel hukukuyla öğrenin.","inLanguage":"tr-TR","mainEntityOfPage":{"@type":"WebPage","@id":"https://www.emirhankeskin.av.tr/meslek-hastaliginin-tespiti-ve-isverenin-tazminat-sorumlulugu/"},"author":{"@type":"Person","name":"Av. Emirhan Keskin","url":"https://www.emirhankeskin.av.tr/"},"publisher":{"@type":"LegalService","name":"Av. Emirhan Keskin","url":"https://www.emirhankeskin.av.tr/","telephone":"+90 552 224 43 66"},"about":{"@type":"Thing","name":"meslek hastalığının tespiti ve işverenin tazminat sorumluluğu"},"isAccessibleForFree":true}{"@context":"https://schema.org","@type":"BreadcrumbList","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Ana Sayfa","item":"https://www.emirhankeskin.av.tr/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"İş Hukuku","item":"https://www.emirhankeskin.av.tr/category/is-hukuku/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Meslek Hastalığının Tespiti ve İşverenin Tazminat Sorumluluğu","item":"https://www.emirhankeskin.av.tr/meslek-hastaliginin-tespiti-ve-isverenin-tazminat-sorumlulugu/"}]}