Gece veya Hafta Sonu Haciz Yapılabilir mi?

“Hafta sonu haciz olmaz” veya “gece hiçbir işlem yapılamaz” biçimindeki kesin ifadeler doğru değildir. İcra ve İflâs Kanunu, tatil günleriyle gece vakti için farklı kurallar öngörür.

Kısaca bu yazıda

Aşağıdaki maddeler, yazıda ayrıntılı olarak ele alınan başlıca noktaları özetler. Somut durumunuzda hangi kuralın uygulanacağı, olayın ayrıntılarına ve belgelere göre değişebilir.

• Hafta sonu haciz tümüyle yasak mı: İcra ve İflâs Kanunu m. 51, tatil günlerinde haciz ve tebligat yapılabileceğini düzenler.
• Gece vakti sınırı nasıl uygulanır: Kanunda gece vakti için takip işlemleri kural olarak yasaklanmıştır.
• Tutanakta hangi olgulara bakılmalı: Haciz mahallinin konut mu işyeri mi olduğu, kimin hazır bulunduğu, kolluk eşliği, saatler, malların seri numarası, muhafaza kararı ve borçluya ait olmayan mal iddiaları tutanakta ayrıntılı olmalıdır.
• Aykırılık iddiası hangi mercie taşınır: İcra müdürlüğü işleminin kanuna aykırı olduğu iddiası, İİK m.
• Hukuki dayanak: İlgili konular için İcra Hukuku yayınlarını inceleyebilirsiniz.

Hafta sonu haciz tümüyle yasak mı?

İcra ve İflâs Kanunu m. 51, tatil günlerinde haciz ve tebligat yapılabileceğini düzenler. Bu nedenle yalnız işlemin cumartesi, pazar veya resmî tatilde yapılmış olması haczi kendiliğinden geçersiz kılmaz. İşlemin yetkili icra dairesi tarafından yapılması, gerçekten haczedilebilir malı konu alması, tutanak tutulması ve konut haczi gibi başka özel güvencelere uyulması ayrıca gerekir. Bir banka hesabına sistem üzerinden konulan haciz, işyerinde fiilî haciz ve konutta fiilî haciz farklı inceleme gerektirir. Tatil günü olgusunu tek başına değil, somut işlemin bütün usul şartlarıyla değerlendirin.

Gece vakti sınırı nasıl uygulanır?

Kanunda gece vakti için takip işlemleri kural olarak yasaklanmıştır. Gündüz başlanan haczin gece sürdürülmesi ve gece iş görülen yerlerde haciz gibi özel istisnalar vardır. İşlem tutanağında hacze başlanma saati, bitiş saati, haczin yapıldığı yer ve gece çalışma koşulu yazılı değilse bu hususların belirlenmesi istenebilir. Çalışanın mesai yaptığı sıradan bir ofis ile gece faaliyet gösteren işletme aynı biçimde ele alınmamalıdır. Ayrıca istisnanın varlığı sınırsız saat ve sınırsız müdahale yetkisi vermez; ölçülülük, haczedilemezlik ve konuta ilişkin özel prosedürler önemini korur.

Tutanakta hangi olgulara bakılmalı?

Haciz mahallinin konut mu işyeri mi olduğu, kimin hazır bulunduğu, kolluk eşliği, saatler, malların seri numarası, muhafaza kararı ve borçluya ait olmayan mal iddiaları tutanakta ayrıntılı olmalıdır. Başkasına ait eşya haczedilmişse sahiplik iddiasının haciz sırasında kayda geçirilmesi ve fatura, teslim fişi, kira sözleşmesi gibi belgelerin sağlanması gerekir. Yalnız “gece geldiler” demek yerine güneşin batışı ve işlemin başladığı saat gibi kanuni ölçütlere elverişli veri sunulmalıdır. İşlem görüntüleri elde edilecekse kişisel veri ve mahremiyet sınırlarına dikkat edilmelidir.

Aykırılık iddiası hangi mercie taşınır?

İcra müdürlüğü işleminin kanuna aykırı olduğu iddiası, İİK m. 16 çerçevesinde icra mahkemesine şikâyet konusu yapılabilir; süre ve başlangıcı somut haczin niteliğine göre dikkatle saptanmalıdır. Haczedilmezlik, istihkak ve usulsüz konut haczi savunmaları farklı sonuçlar doğurabileceğinden doğru talep seçilmelidir. Dilekçeye haciz tutanağı ve zaman kanıtları eklenip hangi işlemin iptalinin veya düzeltilmesinin istendiği açıkça belirtilmelidir. Şikâyet başvurusu haczi her durumda otomatik olarak durdurmaz; satış veya muhafaza riski varsa ayrıca uygun geçici koruma talebi değerlendirilir.

Örnek olarak saat 16.30’da başlanıp 19.15’te süren işyeri haczi ile ilk kez 23.00’te konuta girilmesi aynı gece kuralıyla açıklanamaz. İlkinde işlemin gündüz başlayıp kesintisiz sürüp sürmediği; ikincisinde hem gece yasağı hem konut haczinin özel usulü araştırılır. Haczedilen malın üçüncü kişiye ait olduğuna dair iddia da ayrıca yazdırılmalıdır. Tutanakta başlangıç saati boşsa kamera veya işyeri giriş kaydının korunmasını isteyin. Şikâyette işin hangi anda ve hangi adreste yapıldığını belirtmek, “gece haciz” başlıklı soyut iddiadan daha denetlenebilir bir talep sağlar. İşlem günü resmî tatilse tatil istisnasının, saat yasağından ayrı kanun hükmüne dayandığını dilekçede açıkça ayırın.

Hacizden önce verilmiş geçici güvence kararı varsa ihtiyati haciz şartları ve itiraz süreçlerini fiilî haczin saatine ilişkin şikâyetten ayrı takip edin.

Hukuki dayanak

• İcra ve İflâs Kanunu (2004), m. 16, 51 ve konut haczine ilişkin m. 79/a.

İlgili konular için İcra Hukuku yayınlarını inceleyebilirsiniz.

Resmî kaynaklar: İcra ve İflas Kanunu (2004)