Bir dilekçeye başka dosyanın ekini koymak veya doğru belgenin eski sürümünü göndermek, elektronik dosyada yanıltıcı kayıt oluşturabilir. UYAP dosyasına yanlış belge yüklendiğinde ilk yapılacak iş, gönderimin gerçekten tamamlanıp tamamlanmadığını ve hangi dosyaya işlendiğini kontrol etmektir. Bilgisayardaki dosyanın adını değiştirmek, mahkemeye ulaşmış evrakı değiştirmez.
Düzeltme, kayıtlı bir açıklama ve doğru evrakın uygun usulle sunulması üzerinden yürütülmelidir. Önceki kaydı gizlice silmek veya sanki hiç gönderilmemiş gibi davranmak doğru yöntem değildir. Ayrıca yeni gönderimin ilk gönderim tarihini otomatik olarak taşıdığı veya kaçırılan süreyi canlandırdığı kabul edilemez. Belgenin türü ve işlem aşaması önemlidir.
Taslak mı, gönderilmiş evrak mı?
Sistemde hazırlanan fakat gönderilmeyen taslakla, mahkemenin elektronik dosyasına ulaşmış evrak farklıdır. İlkinde ekin değiştirilmesi, kullanılan arayüzün izin verdiği ölçüde mümkün olabilir. İkincisinde mahkemenin kayıtlarına ilişkin işlem ve açıklama gerekir. Ekrandaki “işlem başarılı” mesajı, gönderilen evrakın içeriğini inceleme gereğini ortadan kaldırmaz.
Dosyanın safahatı, evrak listesi ve gönderim kaydı karşılaştırılmalıdır. Gönderilen dosya açılarak her sayfa kontrol edilir. Yanlışlığın yalnızca başlıkta mı, ek sıralamasında mı, belgenin tamamında mı olduğu belirlenir. Haricen saklanan doğru metinle mahkemeye ulaşan sürümün farklı olması, farkın hangi aşamada oluştuğunu araştırmayı gerektirir.
Düzeltme dilekçesinde neler açıklanır?
Başvurunun hangi mahkemeye ve esas numarasına ilişkin olduğu açıkça belirtilmelidir. Yanlış evrakın gönderim tarihi, mümkünse kayıt numarası ve dosyadaki başlığı yazılır. Hatanın nasıl oluştuğu sade biçimde açıklanır. Mahkemeden yanlış ekin yerine sunulan belgenin değerlendirilmesi ve hatanın kayda geçirilmesi istenebilir.
Doğru belge yeni başvuruya ekleniyorsa, ek listesinde onun neyi düzelttiği belirtilmelidir. “Öncekini dikkate almayın” ifadesi tek başına yeterli olmayabilir. Önceki belgenin bazı bölümleri doğruysa düzeltmenin sınırı gösterilmelidir. Yeni dilekçede yanlış belgenin içindeki ilgisiz kişi bilgileri gereksiz yere yeniden çoğaltılmamalıdır.
- Yanlış gönderimin tarih ve kayıt bilgileri.
- Hatalı ekin adı ve içerik bakımından sorunu.
- Doğru belge ve ilgili sayfaları.
- İlk başvurunun süre ve amacıyla ilişkisi.
- Mahkemeden istenen açık düzeltme işlemi.
Her yanlışlık maddi hata olarak düzeltilir mi?
HMK 183, dosyadaki açık yazı ve hesap hatalarının karar verilinceye kadar düzeltilmesini düzenler. Ancak yeni talep eklemek, karşı tarafı değiştirmek veya daha önce ileri sürülmeyen savunmayı sunmak, sırf “yanlış dosya yükledim” denilerek bu kapsamda değerlendirilemez. İşlemin gerçek içeriği belirlenmelidir.
Örneğin dilekçede banka dekontu ekli denildiği hâlde başka bir aya ait dekont gönderilmiş olması, ekin doğru işlemle eşleştirilmesini gerektirir. Buna karşılık cevap süresi geçtikten sonra bambaşka olaylara dayalı savunma gönderilmesi, iddia ve savunmanın genişletilmesi ile delil süreleri yönünden ayrı incelenir. Dosya adı veya evrak türü seçimi bu ayrımı tek başına çözmez.
Son gün yapılan gönderim nasıl değerlendirilir?
Süresi içinde gönderilen yanlış evrak ile süreden sonra sunulan doğru evrakın etkisi otomatik bir kurala bağlanamaz. İlk belgenin bir dilekçe niteliği taşıyıp taşımadığı, gerekli irade açıklamasını içerip içermediği ve eksiğin giderilebilir olup olmadığı araştırılır. Yanlış ekin değiştirilmesiyle bütünüyle başka bir başvurunun ilk kez yapılması aynı değildir.
Elektronik işlemlerde süre hesabı ve kayıtlar HMK 445 çerçevesinde değerlendirilir. Teknik sorun ileri sürülüyorsa hata mesajı, işlem zamanı ve resmî kayıtların korunması önemlidir. Sadece sonradan çekilmiş ekran görüntüsü, bütün gönderimin süresinde tamamlandığını kesin olarak göstermez. Teknik destek kaydı alınması da mahkemeye gerekli usul başvurusunun yerine geçmez.
Hassas bilgiler başka dosyaya gittiyse
Yanlış belge sağlık bilgisi, kimlik kaydı veya başka kişiye ait özel veri içeriyorsa durum gecikmeden açıkça bildirilmelidir. Mahkemeden gereksiz erişimi sınırlandırmaya yönelik uygun işlemin değerlendirilmesi istenebilir. Bu istek, ilgili kişilerin bilgilerini topluca yeniden yazıp yaygınlaştırarak yapılmamalıdır. Hangi evrakın sorunlu olduğu kayıt bilgisiyle tarif edilebilir.
Mahkemenin dosya düzeni ve tarafların inceleme hakları nedeniyle, belgeye ilişkin her talep doğrudan ve sınırsız silme sonucunu doğurmaz. Yapılabilecek işlem, uyuşmazlığın ihtiyaçları ve usul kuralları içinde belirlenir. Düzeltmenin dosyada iz bırakması, daha sonra hangi belgenin esas alındığını anlayabilmek açısından da önemlidir.
Farazi örnekte bir alacak davasına, ilgisiz başka dosyanın sağlık raporu eklenmiştir. Hata bildirimi sağlık ayrıntılarını yeniden anlatmak yerine gönderim kaydını ve yanlış ekin niteliğini belirtebilir. Ardından bu alacak davasının doğru eki sunulur. Böylece içerik düzeltmesi ve hassas bilgi sorunu birbirinden anlaşılır biçimde ele alınır.
Bilgisayarımdaki dosyayı düzeltmem yeterli mi?
Hayır. Mahkemeye gönderilmiş sürüm ayrı kayıttır. Doğru evrakın uygun usulle sunulması ve önceki yanlışlığın açıklanması gerekir.
Yanlış evrakı silmem için genel bir kullanıcı yetkisi var mı?
Böyle bir yetkinin varlığı varsayılamaz. Mahkemeye ulaşmış evrak için ilgili kayıt ve mahkemenin değerlendireceği usul işlemi esas alınmalıdır.
Doğru eki sonra verirsem süre sorunu biter mi?
Otomatik olarak bitmez. İlk gönderimin niteliği, eksikliğin giderilebilirliği ve süre kuralları birlikte incelenir.
Teknik destek başvurusu mahkemeye dilekçe yerine geçer mi?
Hayır. Teknik sorunun kaydı faydalı olabilir; ancak dosyada istenen hukuki işlem için gerekli usul başvurusu ayrıca yapılmalıdır.
İlgili hukuki bilgiler
İdare Mahkemesi Dilekçesi UYAP’a Geç Kaydedildi: Başvuru Günü Nasıl İspatlanır?
Delil Bildirme Süresi Geçti: Yeni Belge Sonradan Mahkemeye Sunulabilir mi?
Resmî kaynaklar
- 6100 Hukuk Muhakemeleri Kanunu - TBMM kabul metni: 183 ve 199. maddeler: maddi hata ve elektronik belgeler
- 6100 Hukuk Muhakemeleri Kanunu - TBMM kabul metni: 445. madde: elektronik işlemler
- UYAP Bilişim Sistemi: Evrak gönderme ve dosya safahatı: Evrak gönderme ve dosya safahatını izleme hizmetleri
Dosyanızın değerlendirilmesi
Av. Emirhan Keskin’in ofisi Mersin’dedir. Türkiye’nin farklı şehirlerindeki uyuşmazlıklarda belgeler üzerinden uzaktan ön değerlendirme yapılabilir. Başvuru yolu, yetkili merci ve temsil kapsamı somut dosyaya göre belirlenir. Belgelerinizi tarih sırasıyla hazırlayıp iletişim sayfasından randevu ve dosya değerlendirmesi bilgisine ulaşabilirsiniz.
Resmî kaynaklar: Türk Borçlar Kanunu (6098)