Tüzel kişiye tebligat, Tebligat Kanunu uyarınca şirketin yetkili temsilcisine veya kanunda sayılan memur ya da müstahdemlerine yapılır; görevi sona ermiş eski müdüre yapılan tebligat kural olarak usulsüzdür. Şirketin eski müdürüne teslim edilen evrak, yalnızca şirket adresine geldiği için her durumda usulüne uygun tebliğ edilmiş sayılmaz. Buna karşılık teslim alan kişinin müdürlük görevinin sona ermesi de tebligatı kendiliğinden geçersiz yapmaz. Eski müdüre şirket tebligatı değerlendirilirken kişinin teslim günündeki temsil yetkisi, işyerindeki görevi ve tebliğin hangi usulle yapıldığı birlikte incelenir.
İlk adım, zarfın üzerindeki tarih üzerinden bir sonuca varmak yerine evrakın tamamını ve tebliğ mazbatasını temin etmektir. Çünkü sürelerin hesabı, belgenin türüne ve geçerli tebliğ tarihine bağlıdır. Usulsüzlük iddiası varsa ilgili başvuru süresi ayrıca kontrol edilmelidir. Evrakı çekmeceye kaldırmak, süre sorununu çözmez.
Noter ihtarı ile şirketin kendi mektubu farklıdır
Noter tarafından Tebligat Kanunu kapsamında gönderilen ihtar ile satıcının doğrudan kargoya verdiği ödeme talebi aynı tebligat rejimine tabi olmayabilir. İlkinde tebliğ usulü; ikincisinde sözleşmesel bildirimin şirkete ulaşması ve bildirimi alabilecek kişiye teslimi tartışılır. Başlıkta “ihtar” yazması, özel bir gönderiyi tek başına resmî tebligat yapmaz.
İcra ödeme emri, dava dilekçesi ve sözleşmenin sona erdirilmesine ilişkin noter ihtarı da aynı sonuçları doğurmaz. Bir işlem için yapılacak şikâyet, diğer işlem bakımından gerekli cevabın yerini tutmayabilir. Bu nedenle belgeyi gönderen merci, içeriği ve istenen işlem açıkça belirlenmelidir.
Teslim tarihinde temsil yetkisi var mıydı?
Tebligat Kanunu'nun 12. maddesinde tüzel kişilere tebliğin yetkili temsilcilerine yapılması esas alınır. Birden fazla yetkili temsilcinin bulunması hâlinde kanunun öngördüğü teslim kuralı uygulanır. Şirketin imza yetkisinin müşterek olması, tebligat zarfının mutlaka bütün müdürlere birlikte teslim edilmesi gerektiği anlamına gelmez.
Eski müdürün azil veya istifa tarihi, bunun şirket içindeki etkisi ve sicil işlemleri araştırılır. Yalnızca güncel imza sirkülerine bakıp geçmişteki teslim gününün yetkisini varsaymak yeterli değildir. Temsil yetkisinin hangi tarihte ve hangi kapsamda sona erdiği belgelenmelidir. Ticaret sicili ilanları, ilgili organ kararları ve görev değişikliğine ilişkin belgeler bu incelemede önem taşır.
Müdürlük bitmiş, çalışma ilişkisi devam etmiş olabilir
Kanunun 13. maddesi ile uygulama yönetmeliğinin 20 ve 21. maddeleri, yetkili temsilciye teslim edilemeyen hâllerde işyerindeki çalışanlara yapılabilecek tebliği düzenler. Temsilcinin bulunmaması veya evrakı bizzat alamaması için gerekli koşullar incelenir. Yönetmelikte, temsilciden sonra gelen görevli veya evrak işlerinden sorumlu kişi yönünden bir teslim sırası da öngörülür.
Bu nedenle eski müdürün şirketle bütün ilişkisi kesilmişse durum farklıdır; müdürlükten ayrılıp sürekli çalışan olarak devam etmişse farklıdır. İkinci durumda bile çalışan sıfatının varlığı tek başına bütün usul eksikliklerini gidermez. Temsilcinin neden teslim alamadığı, kişinin görevi ve gerekli açıklamaların mazbatada bulunup bulunmadığı değerlendirilir.
- Teslim tarihindeki temsil ve çalışma ilişkisini gösteren kayıtlar.
- Tebliğ zarfı, mazbata ve gönderilen belgenin bütün sayfaları.
- Yetkili temsilcinin bulunmamasına ilişkin mazbata açıklaması.
- Evrakın şirket yönetimine ulaştırıldığı tarihi gösteren kayıtlar.
- Varsa aynı evraka ilişkin elektronik tebligat bilgileri.
UETS kaydı ayrıca kontrol edilmelidir
Özel hukuk tüzel kişileri, Tebligat Kanunu'nun 7/a maddesindeki elektronik tebligat zorunluluğu kapsamındadır. Elektronik tebliğin zorunlu nedenle yapılamadığı hâllerde diğer usuller gündeme gelir. Bu sebeple fiziksel zarf incelenirken, evrakın UETS üzerinden gönderilip gönderilmediği de araştırılmalıdır.
UETS tebligatı, şirketin sıradan e-posta adresine gelen mesajla aynı şey değildir. Elektronik tebligatta kanuni tebliğ zamanı, elektronik adrese ulaşmayı izleyen beşinci günün sonudur. Eski müdürün kâğıt zarfı ne zaman yönetime bıraktığı, geçerli bir UETS tebliğinin tarihini kendiliğinden değiştirmez. Aynı evraka ilişkin kayıtlar karıştırılmamalıdır.
Şirket sonradan öğrendiyse ne olur?
Usulsüz tebliğ ile hiç yapılmamış tebliğ aynı kavram değildir. Tebligat Kanunu'nun 32. maddesi kapsamında, usulüne aykırı tebliğin muhatap tarafından öğrenilmesinin etkisi ve öğrenme tarihi değerlendirilir. Şirketin öğrenmesini hangi yetkili veya işlem üzerinden gerçekleştirdiği somutlaştırılmalıdır. Gerçek dışı bir öğrenme tarihi bildirmek uygun değildir.
Farazi örnekte, işyerinden tamamen ayrılmış eski müdüre noter ihtarı teslim edilmiş; belge daha sonra şirketin yetkili müdürüne iletilmiştir. Teslim alanın sıfatına ilişkin usulsüzlük iddiası ve şirketin öğrenme tarihi ayrı ayrı incelenir. “Eski müdür aldı, hiçbir cevap vermeyelim” yaklaşımı ise temerrüt, fesih veya usul süresi bakımından risk yaratabilir.
Eski müdürün imzası varsa tebligat kesin geçerli midir?
Hayır. İmzanın yanında teslim günündeki sıfatı, temsil yetkisi, çalışanlara teslim koşulları ve mazbatanın içeriği incelenir.
Müdürlükten ayrılan herkes tebligatı alamaz mı?
Kişi işyerinde kanunun aradığı nitelikte çalışan olarak devam ediyor olabilir. Bu durumda da çalışanlara teslim için gerekli sıra ve koşullar değerlendirilir.
Şirket adresine teslim edilmiş olması yeterli midir?
Tek başına yeterli değildir. Evrakın hangi usulle ve kim tarafından teslim alındığı önemlidir. Özel gönderilerde sözleşmesel bildirim kuralları ayrıca incelenir.
Usulsüz tebliğ iddiası bütün süreleri otomatik durdurur mu?
Hayır. İddianın uygun başvuru yoluyla ileri sürülmesi ve sürelerin ayrı kontrolü gerekir. Öğrenmenin tebliğe etkisi de değerlendirilir.
İlgili hukuki bilgiler
Usulsüz Tebligat Nedeniyle Gecikmiş İtiraz ve Sürenin Başlangıcı
UETS’ye Gelen İcra Tebligatını Açmazsam İtiraz Süresi Başlar mı?
Tüzel kişiye tebligatta eski müdür sorunu
7201 sayılı Tebligat Kanunu’nun 12 ve 13. maddeleri, tüzel kişiye tebligatın yetkili temsilciye, bulunmaması hâlinde ise orada çalışan memur veya müstahdemlere yapılabileceğini düzenler. Tüzel kişiye tebligat, şirketle bağı kalmamış eski bir müdüre yapılmışsa, usulsüz tebligat iddiası gündeme gelir. Usulsüz tebligat, muhatabın öğrendiği tarihte yapılmış sayılır. Şirket kayıtlarının ve ticaret sicilindeki yetkili bilgilerinin güncel tutulması, bu tür sorunları önler.
Tüzel kişiye tebligat yapılırken tebligat memurunun, tebliğ tutanağında teslim alan kişinin sıfatını açıkça yazması gerekir. Tüzel kişiye tebligat tutanağında bu bilgi eksikse, tebligatın usulsüzlüğü ileri sürülebilir. Tüzel kişiye tebligat elektronik ortamda kayıtlı elektronik posta adresine de yapılabilir. Tüzel kişiye tebligat sorunları yaşanmaması için şirketin KEP adresini düzenli olarak kontrol etmesi önerilir.
Resmî kaynaklar
- Adalet Bakanlığı: Tebligat Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmelik: Tüzel kişilere tebligat, çalışanlara teslim sırası ve usulsüz tebliğ hükümleri
- PTT: Elektronik Tebligat Sıkça Sorulan Sorular: Elektronik tebligat kapsamı ve kanuni tebliğ zamanı
- 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu: İstanbul Ticaret Odası metni: Şirketin temsil yetkisi ve ticaret sicili kayıtları
Dosyanızın değerlendirilmesi
Av. Emirhan Keskin’in ofisi Mersin’dedir. Türkiye’nin farklı şehirlerindeki uyuşmazlıklarda belgeler üzerinden uzaktan ön değerlendirme yapılabilir. Başvuru yolu, yetkili merci ve temsil kapsamı somut dosyaya göre belirlenir. Belgelerinizi tarih sırasıyla hazırlayıp iletişim sayfasından randevu ve dosya değerlendirmesi bilgisine ulaşabilirsiniz.
Resmî kaynaklar: Türk Ticaret Kanunu (6102)