Hasta Nakil Ambulansında Oksijen veya Uygun Donanım Yok: Sevk Sorumluluğu

Hasta nakil ambulansında gerekli oksijen veya uygun donanımın bulunmaması, sevkin nasıl planlandığı ve hastanın gerçek ihtiyacı üzerinden incelenir. Araçta bir cihazın eksik olduğu iddiası tek başına her zarar için tazminat sonucunu doğurmaz. Hangi ambulans türünün gerektiği, seçilen aracın standartları, nakil öncesinde bilinen riskler, donanımın çalışır durumda olup olmadığı ve nakil sırasında yaşanan olayın hastaya etkisi belirlenmelidir. Sevk eden kurum, ambulans işletmesi ve hastayı kabul eden kurum aynı sorumluluk başlığı altında otomatik olarak birleştirilemez.

Acil tıbbi müdahale gereken hasta için yalnızca sıradan hasta nakil hizmeti seçilmesi, tıbbi ve hukuki açıdan ciddi inceleme gerektirebilir. Hastanın durumu kötüleşiyorsa öncelik uygun sağlık hizmetine ulaşmasıdır; belge toplamak tedaviyi geciktirmemelidir. Sonraki hukuki süreçte sevk kararı, teslim bilgisi, araç ve ekip kayıtları ile varıştaki klinik bulgular bir araya getirilir. Böylece yalnızca “ambulansta oksijen yoktu” ifadesi yerine olayın hangi aşamasında hangi güvenlik eksikliğinin bulunduğu gösterilebilir.

Hasta nakil ambulansı ile acil yardım ambulansı aynı değildir

2025 tarihli Ambulanslar ve Acil Sağlık Araçları ile Ambulans Hizmetleri Yönetmeliği, ambulansları kullanım amaçlarına göre ayırır. Hasta nakil ambulansı acil tıbbi müdahale gerektirmeyen hastaların nakli için öngörülür. Acil yardım ve yoğun bakım ambulanslarının amaçları ile donanım ve ekip koşulları farklıdır. Düzenlemede hasta nakil ambulansının acil tıbbi müdahale gereken hasta veya yaralıların taşınmasında kullanılmaması yönünde açık kural bulunur. Araç seçimi yalnızca ücret veya yol mesafesine göre yapılamaz.

Hastanın sevk sırasında ihtiyaç duyacağı destek, nakil öncesindeki tıbbi değerlendirmeyle belirlenmelidir. Araç üzerinde “ambulans” yazması bütün araçların aynı kapasiteye sahip olduğu anlamına gelmez. Öte yandan her nakilde mutlaka aynı sayıda personel veya bir hekim bulunması gerektiği şeklinde genelleme de yapılmamalıdır. Ekip koşulları araç türüne göre değerlendirilir. Kuralların güncel değişiklikleri ile sevk tarihindeki düzenlemeler birlikte kontrol edilir; eski yönetmelikteki teknik ayrıntılar yeni olaya doğrudan uygulanmaz.

Sevk öncesinde hangi risklerin bilindiği araştırılır

Oksijen desteği alan, düzenli izlem gerektiren veya yolculukta belirli riskler taşıyan hastanın durumu teslim sırasında açıklanmalıdır. Nakil öncesi değerlendirme, yalnızca “stabil” sözcüğünden ibaret olmamalıdır. Hukuki incelemede ölçülmüş bulgular, verilen destek, kullanılan ilaçlar, planlanan yol ve beklenen süre birlikte ele alınır. Bir hastanın yatağında dengeli görülmesi, başka bir ortamda ve uzun yolculukta aynı desteğe ihtiyaç duymayacağı anlamına kendiliğinden gelmez.

Sevk kararını veren kurum ile ambulans ekibine iletilen bilgi arasında fark bulunabilir. Dosyada destek ihtiyacı yazılı olduğu halde çağrı formunda bulunmaması, iletişim aşamasının araştırılmasını gerektirir. Ekip hastayı teslim alırken yeni bulgu saptadıysa bunu kaydetmiş ve uygun koordinasyonu sağlamış mı, ayrıca incelenir. Sorumluluğun yalnızca sevk eden hekime veya yalnızca sürücüye yüklenmesi, organizasyonun diğer halkalarının görülmesini engelleyebilir. Her kişinin somut görevi ayrı belirlenir.

Oksijenin bulunması ile kullanılabilir olması farklıdır

Araçta bir tüpün fiziksel olarak görülmesi, gerekli desteğin sağlanabildiğini kanıtlamaz. Tüpün doluluk durumu, bağlantıları, uygun uygulama ekipmanı, çalışırlığı ve yolculuk için yeterliliği ayrı konulardır. Hukuki değerlendirme, hastaya hangi desteğin ne kadar süreyle planlandığını da araştırır. Teknik inceleme gerektiren bu başlıklar hasta veya yakınının cihazı söküp denetlemesiyle değil, ilgili kayıt ve uzman değerlendirmesiyle aydınlatılmalıdır. Nakil sırasında cihazlara müdahale etmek hasta güvenliğini tehlikeye sokabilir.

Bir donanımın hiç bulunmaması, bulunup çalışmaması ve bulunmasına rağmen kullanılmaması farklı iddialardır. Eksik donanım aracın standartlarına; arıza bakım ve kontrol düzenine; kullanılmama ise klinik karar ve uygulama kaydına ilişkin soruları gündeme getirir. Bunlar başvuruda ayrı yazılmalıdır. “Oksijen verilmedi” ifadesinden tüpün boş olduğu sonucu kendiliğinden çıkarılamaz. Tersine tüpün dolu olduğunun gösterilmesi de hastanın gerekli desteği gerçekten aldığı sorusunu tek başına cevaplamaz.

Bakım kayıtları olay anındaki durumla eşleştirilmelidir

Ambulans için daha önce yeterlilik belgesi düzenlenmiş olması önemlidir fakat nakil günündeki bütün cihazların çalıştığını otomatik olarak göstermez. Günlük kontrol, bakım, arıza bildirimi ve kullanımdan sonra yapılan tamamlamalar ayrı kayıtlar olabilir. Bir cihazın uygun bakım, kontrol veya kalibrasyon gerektiren özellikleri bulunuyorsa olayın tarihindeki durum araştırılır. Genel bir “tüm araçlarımız düzenli kontrol edilir” cevabının somut araç ve cihazla bağlantısı gösterilmelidir.

Nakilden sonra doldurulmuş kontrol formu, nakil öncesindeki durumu tek başına açıklamayabilir. Hangi formun ne zaman oluşturulduğu ve kim tarafından onaylandığı önem taşır. Olaydan sonra malzeme tamamlanmışsa bu durum önceki eksikliği kanıtlayabilir veya rutin kullanım sonrası yenilemeyi gösterebilir; bağlam araştırılmadan kesin sonuç verilmez. Hastanın kendi anlatımıyla kurumun teknik cevabı çelişiyorsa çelişki belirli alanlarla gösterilir. Kayıtların korunması ve gerektiğinde yetkili merci aracılığıyla getirilmesi değerlendirilir.

Sevk eden hastanenin rolü nasıl incelenir?

Hastanenin nakil gerekliliğini belirlemesi, hastanın durumunu değerlendirmesi ve doğru bilgiyi aktarması ayrı sorumluluk başlıklarıdır. Ambulans hizmeti başka şirketten alınmışsa kurumlar arasındaki sözleşme de organizasyonu açıklayabilir. Hastanın yakınına “şu numarayı arayın” denmesiyle bütün tıbbi seçimin yakına bırakıldığı varsayılmaz. Hasta yakınının, aracın sağlık kapasitesini profesyonel düzeyde değerlendirmesi beklenemez; ancak kendisinin hangi bilgileri verdiği ve hangi hizmeti talep ettiği olayın parçasıdır.

Hastane uygun bir araç önerdiği halde hasta yakınının farklı hizmet seçtiği iddia ediliyorsa bu önerinin içeriği ve risklerin nasıl açıklandığı araştırılır. “Kendi isteğiyle gitti” yazan belge bütün güvenlik sorularını kapatmaz. Hastanın taşıma seçeneğine rıza vermesi, açıklanmamış teknik eksikliği kabul ettiği anlamına gelmeyebilir. Buna karşılık bilgilendirilmiş tercih ve somut davranışların sorumluluk değerlendirmesine etkisi olabilir. Belgenin gerçek açıklama süreciyle birlikte okunması gerekir.

Ambulans işletmesinin ve ekibin rolü birbirinden ayrılır

İşletmenin uygun araç, ekip, bakım ve organizasyon sağlamasıyla sağlık personelinin hastayı değerlendirmesi ve nakil boyunca yaptığı uygulamalar farklıdır. Çağrıda bildirilen ihtiyaca uygun olmayan araç gönderilmişse sevk ve çağrı yönetimi araştırılır. Ekip hastayı teslim aldığında bilinen ihtiyacı karşılayamadığını gördüyse hangi adımları attığı önemlidir. Bir cihazın arızasıyla karşılaşıldığında durumun nasıl yönetildiği, yardım veya alternatif nakil için hangi iletişimin kurulduğu dosyada gösterilmelidir.

Sürücünün varış süresine veya yol seçimine ilişkin davranışı ile klinik izlem görevleri ayrı ele alınır. Görev dağılımı bilinmeden ekibin bütün üyelerine aynı tıbbi karar sorumluluğu yüklenmemelidir. Personelin gerçek unvan ve görev kayıtları istenir. Ambulans servisinin mesul müdür veya danışman hekim gibi organizasyon rolleri, güncel düzenleme ve somut işleyiş çerçevesinde değerlendirilir. Ücret sözleşmesindeki kurum adıyla aracın işletmecisi farklıysa hangi hizmeti kimin üstlendiği ayrıca açıklanmalıdır.

Teslim anı ve varış bulguları zaman çizelgesini tamamlar

Hastanın ambulansa alınırken ve yeni kuruma teslim edilirken durumu karşılaştırılır. Yolculuk sırasında ne zaman kötüleştiği, hangi belirtilerin görüldüğü ve hangi işlemlerin kaydedildiği tıbbi değerlendirmeye yön verir. Kabul eden kurumun ilk ölçümleri, nakil formu ve önceki kurumun son değerlendirmesi önemli olabilir. Ancak varışta ağır bir tablo bulunması, bu tablonun yalnızca nakilden doğduğunu otomatik olarak göstermez; temel hastalık ve beklenen seyir de incelenir.

Saatlerin hangi sisteme göre kaydedildiği de araştırılmalıdır. Telefon araması, araç hareketi ve klinik işlem saati farklı sistemlerde bulunabilir. Birkaç dakikalık farklılık, zaman dilimi veya kayıt gecikmesinden kaynaklanabilir. Başvuru hazırlanırken kesin bilinmeyen dakika tahmin gibi sunulmaz; hasta yakınının yaklaşık hatırladığı zaman ayrıca belirtilir. Hastayı teslim alan personelin hangi bilgileri aldığı ve acil müdahaleye ne zaman başladığı, nakil sonrası organizasyon sorularını da aydınlatabilir.

Tazminat talebinde eksiklik ve zarar arasındaki bağlantı gösterilir

Donanım veya araç seçimi bakımından aykırılık saptanması, her istenen tazminat kalemini kendiliğinden kanıtlamaz. Ek tedavi masrafı, çalışma kaybı veya kalıcı etkilerin somut olayla bağlantısı kurulmalıdır. Hukuki sorumluluk için ilgili görev, aykırılık, zarar ve nedensellik değerlendirilir. Aynı sonuç hastanın temel hastalığından kaynaklanmışsa veya eksikliğin sonuca etkisi belirsizse tıbbi uzman incelemesi gerekebilir. Bu inceleme, hukuki dosyanın yerine genel bir cihaz listesi konulmasını önler.

Özel ambulans ve özel sağlık kuruluşlarıyla ilgili ilişki, sözleşme ve tüketici niteliği açısından incelenebilir. Kamu hizmeti kapsamındaki nakilde ise idari başvuru ve yargı yolu ayrı değerlendirilir. Sağlık müdürlüğü denetimi, ücretin veya zarar bedelinin doğrudan tahsiliyle aynı işlem değildir. Hasta ya da yakını başvuru yaparken araç plakası, sevk günü, kurumlar ve tartışmalı donanımı belirtebilir. Şikâyet sürecini beklemek diğer uygulanabilir sürelerin kendiliğinden durduğu anlamına gelmez.

Varsayımsal örnek: uzun nakilde çalışmayan bağlantı

Tamamen varsayımsal bir olayda hasta başka şehirdeki kuruma sevk edilir. Dosyada yolculuk boyunca belirli destek ihtiyacı yazılıdır. Gelen araçta tüp görünür fakat bağlantı sistemi kullanılamaz; ekip yolculuk sırasında başka destek sağlamak için arama yapar. Varış kurumunda ek müdahale gerekir. İnceleme, sevk belgesi ve çağrıdaki ihtiyaçla araç seçimini, ardından bağlantının kontrolü ve arıza sonrası yapılanları ayrı ayrı karşılaştırır.

Bu örnekte tüpün araçta bulunması işletmeyi bütün iddialardan kurtarmaz; ek müdahale gerekmesi de tek başına bütün zararın arızadan doğduğunu kanıtlamaz. Hasta teslim bulguları, nakil notları, teknik bakım ve varış kayıtları birlikte okunur. İlave masraflar gerçekten bu olayın sonucuysa belgelendirilir. Başvuru, hastanenin sevk organizasyonu ile ambulansın teknik ve klinik hizmetini hangi aşamada eleştirdiğini açıkça gösterdiğinde inceleme daha belirli sorulara yönelir.

Sevk kararı aracın gerekli kapasitesini açıklar

Sevk öncesi tıbbi değerlendirme ve destek planı tek başına dosyanın bütün sorularını cevaplamayabilir. Bu kayıtla araştırılacak nokta şudur: Hastanın yolculuk boyunca hangi izlem veya desteğe ihtiyacı olduğu kaydedildi mi? Araç seçimi hastanın gerçek durumuyla karşılaştırılmadan yalnızca ambulans adı üzerinden değerlendirilmemelidir. İnceleme için belgenin tarihini, kaynağını ve ilgili işlemle eşleşmesini görünür tutmak gerekir. Son değerlendirmeyi eski yatış raporuyla karıştırmayın; sevke yakın bulguyu belirleyin. Bir açıklama sonradan verilmişse ilk kayıt ile sonraki yanıt ayrı saklanır; belgenin üzerine yorum yazmak yerine ayrıca değerlendirme notu hazırlanabilir.

Çağrı formu iletilen bilgiyi gösterir

Belge dosyasında ambulans talep ve çağrı kaydı için ayrı bir bölüm açılabilir. Destek ihtiyacı işletmeye ne şekilde ve kim tarafından bildirildi? Kurumda bilinen bilginin ambulans organizasyonuna ulaşmaması farklı bir güvenlik sorusu doğurur. İddianın dayandığı bölüm açıkça gösterildiğinde karşı taraftan istenecek açıklama da belirli hale gelir. Sadece randevu saati içeren yazışmayı bütün klinik talebin kanıtı olarak sunmayın. Eksik bilgi bulunuyorsa bunun neden eksik olduğu, kayıt hiç oluşturulmadı mı yoksa suret mi verilmediği ayrılarak sorulmalıdır. İki durumun hukuki ve delil bakımından etkisi aynı olmayabilir.

Araç kimliği donanım incelemesini mümkün kılar

Olay gününde kullanılan araç hangi sınıfta hizmet veriyordu? Bu sorunun araştırılmasında araç plakası ve ambulans türü bilgisi önem taşır. Aynı işletmenin farklı araçlarına ait yeterlilik belgeleri olay aracının yerine kullanılmamalıdır. Eldeki nüsha ile kurum cevabı çelişiyorsa hangi alanların farklı olduğu tarih sırasıyla gösterilebilir. Aracı yalnızca dış renk üzerinden sınıflandırmak yerine resmî kayıtla doğrulamayı isteyin. Başka kişilerin özel bilgileri inceleme için gerekmediğinde paylaşılmamalıdır. Hasta kendi olayına ilişkin bölümü belirler; daha geniş kayıt gerektiğinde ilgili merci aracılığıyla elde edilmesi ayrıca değerlendirilir.

Tüp ve bağlantı ayrı teknik başlıklardır

Fiziksel olarak mevcut ekipmanın hasta için kullanılabilir olup olmadığı araştırılır. Bunun için oksijen sistemi kontrol ve kullanım kayıtları yalnızca ek numarası verilerek dosyaya bırakılmamalı, ilgili işlemle bağlantısı açıklanmalıdır. Destek planına uygun sistemin doluluk, bağlantı ve çalışırlığı kontrol edilmiş miydi? Hasta yakınına cihazın kendisini kurcalamasını veya sökmesini önermeyin. Belgenin bulunmaması iddianın otomatik doğru veya yanlış sayılması sonucunu doğurmaz. İncelemenin hangi veriyle tamamlanabileceği belirlenir. Mevcut kayıtların korunması, sonradan alınan bilginin önceki olayla ilişkilendirilmesine yardımcı olur.

Bakım geçmişi olay gününe bağlanır

Cihaz bakım, arıza ve tamamlanma kayıtları tek başına dosyanın bütün sorularını cevaplamayabilir. Bu kayıtla araştırılacak nokta şudur: Son arıza ne zaman bildirildi ve hizmete dönüş nasıl onaylandı? Genel bakım politikası ile somut cihazın yolculuk günündeki durumu farklı veri düzeyleridir. İnceleme için belgenin tarihini, kaynağını ve ilgili işlemle eşleşmesini görünür tutmak gerekir. Nakilden sonra yapılan tamamlamanın öncesini otomatik ispatladığını varsaymayın. Bir açıklama sonradan verilmişse ilk kayıt ile sonraki yanıt ayrı saklanır; belgenin üzerine yorum yazmak yerine ayrıca değerlendirme notu hazırlanabilir.

Ekip listesi gerçek görevleri ayırır

Belge dosyasında olay günündeki ekip ve görev listesi için ayrı bir bölüm açılabilir. Kim sağlık personeli, kim sürücüydü ve klinik kayıt hangi kişi tarafından tutuldu? Somut görev bağlantısı kurulmadan bütün üyeler aynı tıbbi işlemin sorumlusu sayılmamalıdır. İddianın dayandığı bölüm açıkça gösterildiğinde karşı taraftan istenecek açıklama da belirli hale gelir. Bütün ambulans türlerinde hekim bulunacağı şeklinde genel iddia yazmayın. Eksik bilgi bulunuyorsa bunun neden eksik olduğu, kayıt hiç oluşturulmadı mı yoksa suret mi verilmediği ayrılarak sorulmalıdır. İki durumun hukuki ve delil bakımından etkisi aynı olmayabilir.

Varış kaydı yeni tabloyu açıklar

Teslim anındaki tablo sevk öncesi bulgulardan hangi yönleriyle farklıydı? Bu sorunun araştırılmasında kabul eden kurumun ilk klinik değerlendirmesi önem taşır. Zararın nakille ilişkisi ancak başlangıç ve varış bulguları karşılaştırılarak araştırılabilir. Eldeki nüsha ile kurum cevabı çelişiyorsa hangi alanların farklı olduğu tarih sırasıyla gösterilebilir. Temel hastalığın raporlarını yalnızca iddiayı güçlendirmediği için dosyadan çıkarmayın. Başka kişilerin özel bilgileri inceleme için gerekmediğinde paylaşılmamalıdır. Hasta kendi olayına ilişkin bölümü belirler; daha geniş kayıt gerektiğinde ilgili merci aracılığıyla elde edilmesi ayrıca değerlendirilir.

Zaman çizelgesi tahmin ile ölçümü ayırır

Dakikaların güvenilirliği olayın klinik değerlendirmesini ve gecikme iddiasını etkileyebilir. Bunun için araç hareket ve klinik müdahale saatleri yalnızca ek numarası verilerek dosyaya bırakılmamalı, ilgili işlemle bağlantısı açıklanmalıdır. Kötüleşme ile yardım çağrısı arasındaki süre hangi kayıtlarla belirlenebiliyor? Yaklaşık hatırlanan zamanı kesin sistem kaydı gibi göstermeyin. Belgenin bulunmaması iddianın otomatik doğru veya yanlış sayılması sonucunu doğurmaz. İncelemenin hangi veriyle tamamlanabileceği belirlenir. Mevcut kayıtların korunması, sonradan alınan bilginin önceki olayla ilişkilendirilmesine yardımcı olur.

Sık sorulan sorular

Hasta nakil ambulansıyla acil hasta taşınabilir mi?

Yönetmelik hasta nakil ambulansını acil tıbbi müdahale gerektirmeyen nakiller için ayırır ve acil müdahale gereken hasta taşınmasına ilişkin yasak içerir. Hastanın gerçek ihtiyacı sevk öncesi tıbbi değerlendirmeyle belirlenmelidir.

Ambulansta oksijen tüpü görünüyorsa donanım yeterli sayılır mı?

Hayır, yalnızca görünür tüp bütün soruları çözmez. Aracın türü, hasta ihtiyacı, doluluk, bağlantı, çalışırlık ve gerçek kullanım incelenir. Teknik ayrıntılar ilgili kayıt ve uzman değerlendirmesiyle belirlenir.

Her ambulansta doktor bulunmaması kusur mudur?

Bütün ambulans türleri için böyle genel bir sonuç doğru değildir. Ekip koşulları araç sınıfına göre değişir. Personelin gerçek unvanı, gerekli eğitim ve hastanın ihtiyacı somut nakil üzerinden değerlendirilir.

Sevki hastane düzenlediyse ambulans şirketi sorumlu olmaz mı?

Bu sonuç kurulamaz. Hastane sevk ve bilgi aktarımı; işletme araç, ekip ve organizasyon; personel somut uygulama yönünden incelenebilir. Hangi görevin hangi aşamada aksadığı belirlenmelidir.

Kendi isteğimle nakil belgesini imzaladım; başvuru yapabilir miyim?

Belge incelenir fakat bütün güvenlik sorularını kendiliğinden kapatmaz. Açıklanan riskler, tercih koşulları ve iddia edilen eksiklik araştırılır. Rıza, gizli teknik eksikliğin otomatik kabulü olarak yorumlanmamalıdır.

Oksijen verilmediği için zarar gördüğümü nasıl gösterebilirim?

Sevk öncesi destek planı, nakil uygulama kaydı ve varış bulguları bir araya getirilir. Gereklilik ve nedensellik tıbbi inceleme gerektirebilir. Yalnızca zaman sırası her zararın aynı sebepten doğduğunu kanıtlamaz.

Ambulansın yeterlilik belgesi varsa arıza iddiası incelenir mi?

Evet. Belge ile olay günündeki çalışırlık farklı sorulardır. Günlük kontrol, arıza ve bakım kayıtları somut araç ve cihazla eşleştirilir; genel uygunluk belgesi bütün sonraki uygulamaları kanıtlamaz.

Başka şehre nakilde kayıtlar hangi kurumdan istenir?

Sevk eden kurumdan sevk ve teslim bilgileri, ambulans işletmesinden nakil uygulama kayıtları, kabul eden kurumdan ilk değerlendirme istenebilir. Teknik veya üçüncü kişi kayıtları için yetkili merci aracılığı gerekebilir.

İl sağlık müdürlüğüne şikâyet tazminat ödenmesini sağlar mı?

Denetim ve idari işlem ile zararın tahsili ayrı süreçlerdir. Şikâyet teknik ve hizmet standartlarının araştırılmasını sağlayabilir; tazminat için görevli yargı yolu ve ön başvuru koşulları ayrıca belirlenir.

Nakilden sonra hastalık ağırlaştıysa ambulans kesin kusurlu mudur?

Hayır. Temel hastalık, beklenen seyir, nakil koşulları ve olası eksikliğin etkisi birlikte incelenir. Yeni kötüleşme önemli bir bulgudur fakat hukuki sorumluluk için somut görev ve nedensellik değerlendirmesi gerekir.

İlgili hukuki konular

Ambulansın Geç Gelmesi ve Acil Sağlık Hizmetinde Hizmet Kusuru

Yoğun Bakım Yeri Yok Diye Sevk Edilen Hasta Zarar Görürse Ne Olur?

Resmî kaynaklar

• Ambulanslar ve Acil Sağlık Araçları ile Ambulans Hizmetleri Yönetmeliği
• 24 Haziran 2025 tarihli yönetmelik değişikliğinin Resmî Gazete yayımı
• Hasta Hakları Yönetmeliği
• 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu kabul metni
• 6502 sayılı Kanun ve tüketici mevzuatı

Yazar: Av. Emirhan Keskin. Bilgilerin kontrol tarihi: 30 Eylül 2026.

Uyuşmazlığınıza ilişkin belgelerle hukuki değerlendirme talep etmek için iletişim sayfasından büromuza ulaşabilirsiniz. Mersin merkezli büromuz, farklı şehirlerdeki dosyaların takibini yetkili mahkeme ve başvuru usullerine göre planlar.

Resmî kaynaklar: Türk Borçlar Kanunu (6098)