Taksirle Yaralama Suçu: Şikâyet Süresi, Ceza ve Tazminat

KISA CEVAP

• Şikâyet: TCK 89/1’deki temel hâl, bilinçli taksir bulunsa da şikâyete bağlıdır. TCK 89/2-4 kapsamındaki sonuçlarda basit taksir varsa şikâyet aranır; bilinçli taksir varsa re’sen soruşturma yürütülebilir.
• Süre: Şikâyete tabi hâllerde süre, mağdurun fiili ve faili öğrendiği günden itibaren altı aydır. Kesin adli raporu beklemek süreyi durdurmaz.
• Ceza: 25 Aralık 2025 ve sonrasındaki fiillerde temel hâl dört aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezası; birden fazla kişinin yaralanmasında dokuz aydan beş yıla kadar hapistir. Önceki fiillerde lehe kanun ayrıca değerlendirilir.
• Uzlaştırma ve tazminat: TCK 89’daki suç uzlaştırma kapsamındadır. Uzlaşmanın sağlanması, uzlaşma anında belirlenemeyen veya sonradan ortaya çıkan zararlar istisnası dışında aynı suçtan doğan tazminat davasını engelleyebilir.

Bu rehber ceza sorumluluğunun genel çerçevesini açıklar. Trafik kazasında Karayolları Trafik Kanunu ve sigorta; iş kazasında işveren, SGK ve iş güvenliği; tıbbi uygulamada ise uzmanlık standardı, rıza ve kamu/özel sağlık kuruluşu ayrımı ayrıca değerlendirilir.

Dosyanızda şikâyet süresi, bilinçli taksir, adli rapor veya uzlaştırma gündemde mi? Olay tarihi, ilk sağlık raporu, tutanak ve varsa kusur veya uzlaştırma belgenizi hazırlayın. Somut dosyanın TCK 89 kapsamındaki durumunu görüşmek için ofisi 0552 224 43 66’dan arayın.

Taksirle yaralama suçu nedir?

TCK m. 22’ye göre taksir, dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırılık nedeniyle suçun kanuni tanımındaki neticenin öngörülmeden gerçekleşmesidir. Kişi sonucu öngördüğü hâlde “gerçekleşmez” düşüncesiyle hareket etmişse bilinçli taksir tartışılır. TCK m. 89 ise taksirli davranış sonucunda başkasının vücuduna acı verilmesini, sağlığının ya da algılama yeteneğinin bozulmasını cezalandırır. Her kaza otomatik olarak suç oluşturmaz; ihlal, zarar ve bu ikisi arasındaki nedensellik bağı somut delillerle gösterilmelidir.

Taksirle yaralamanın güncel cezası nedir?

25 Aralık 2025 tarihinde yürürlüğe giren 7571 sayılı Kanun sonrasında TCK m. 89’daki ceza sınırları şöyledir:

Bilinçli taksir kabul edilirse belirlenen ceza ayrıca üçte birden yarıya kadar artırılır. Buna rağmen sonuç kendiliğinden “kesin hapis” değildir; adli para cezası seçeneği, kişiselleştirme kurumları ve infaz sonucu dosyaya göre değerlendirilir. Fiil 25 Aralık 2025’ten önce işlenmişse TCK m. 7 gereğince eski ve yeni düzenlemeler somut olaya uygulanarak lehe olan kanun belirlenmelidir.

Taksirle yaralama şikâyete bağlı mı?

Yaralanmanın ağır olması tek başına soruşturmayı re’sen yürütülen bir dosyaya dönüştürmez. TCK m. 89/5’in doğru ayrımı şöyledir:

• TCK 89/1 temel hâl: Basit veya bilinçli taksirle işlenmiş olsa da şikâyete bağlıdır.
• TCK 89/2 ve 89/3: Basit taksir varsa şikâyete bağlı; bilinçli taksir varsa şikâyet aranmaz.
• TCK 89/4, birden fazla kişinin yaralanması: Basit taksir varsa şikâyete bağlı; bilinçli taksir varsa re’sen soruşturulabilir.

Şikâyete bağlı hâllerde TCK m. 73 uyarınca süre, mağdurun hem fiili hem faili öğrendiği günden itibaren altı aydır. Başvuru Cumhuriyet başsavcılığına veya kolluğa yazılı yapılabilir; sözlü beyan tutanağa geçirilebilir. Kesin raporu beklemek şikâyet süresini durdurmaz. Yurt dışında bulunan kişiler için yurt dışından suç duyurusu seçenekleri ayrıca incelenebilir.

Mağdur ve şüpheli için ilk 72 saat

İlk üç gün kanunda ayrı bir hak düşürücü süre değildir; fakat görüntülerin silinmesi, izlerin kaybolması ve sağlık bulgularının değişmesi nedeniyle delil bakımından kritik olabilir.

Mağdursanız

1. Sağlık kaydını oluşturun: Gecikmeden muayene olun; olayın oluş biçimini doğru aktarın. İlk rapor, tetkik, reçete, istirahat ve sevk belgelerini saklayın.
2. Delili koruyun: Kamera görüntüsü, fotoğraf, mesaj, araç verisi, işyeri kaydı ve tanık bilgilerini belirleyin. Kısa süre içinde silinebilecek kayıtlar için savcılık veya kolluktan muhafaza talep edin.
3. Şikâyeti geciktirmeyin: Kesin adli rapor sonradan tamamlanabilir. Olay yeri, zaman, fail, tanık ve mevcut delilleri mümkün olduğunca somut yazın.
4. Zararı belgeleyin: Tedavi, ulaşım, bakıcı, ilaç, gelir kaybı ve rehabilitasyon belgelerini ayrı dosyalayın.

Şüpheli veya sanıksanız

1. Delile müdahale etmeyin: Kamera, araç, cihaz, işyeri veya telefon verilerini silmeyin; araç ya da ekipmanda incelemeyi etkileyebilecek değişiklik yapmadan önce hukuki durumunuzu değerlendirin.
2. Kayıtları toplayın: Olay yeri görüntüsü, tanık, hız veya konum verisi, bakım kaydı, eğitim belgesi ve talimatlar kusur incelemesini değiştirebilir.
3. İfadenizi dosyaya göre verin: Tutanak, rapor ve isnadı görmeden tahmine dayalı açıklama yapmayın; müdafi yardımından yararlanma hakkınızı değerlendirin.
4. Baskı kurmayın: Mağduru şikâyetten vazgeçmeye zorlayacak temaslardan kaçının. Sigorta, işveren ve ilgili kuruma yapılması gereken bildirimleri de süresinde yapın.

Adli rapor ve kusur raporu neden farklıdır?

Adli rapor, yaralanmanın tıbbi sonucunu değerlendirir: basit tıbbi müdahaleyle giderilebilirlik, yaşamı tehlikeye sokma, kemik kırığının hayat fonksiyonlarına etkisi, organ işlevi, yüzde sabit iz ve kalıcı kayıp gibi bulgular TCK 89’daki nitelendirmeyi etkileyebilir. İlk rapor geçici olabilir; tedavi tamamlandığında ek veya kesin rapor istenebilir.

Kusur raporu ise hangi dikkat ve özen kuralının kim tarafından ihlal edildiğini ve ihlalin sonuçla bağlantısını inceler. Oran tek başına karar değildir. Eksik kamera kaydı, hatalı olay krokisi, yanlış mevzuat veya uzmanlık dışı değerlendirme gerekçeli itiraza konu olabilir; mahkeme delilleri CMK m. 217 uyarınca birlikte değerlendirir. Trafik dosyalarında ayrıca trafik kazası tazminat süreci, alkol iddiası varsa alkollü araç kullanmanın hukuki sonuçları incelenebilir.

Uzlaştırma, şikâyetten vazgeçme ve tazminat

Bu üç işlem aynı değildir. TCK m. 73’e göre şikâyetten vazgeçmek, şahsi haklardan da açıkça vazgeçilmedikçe tazminat talebini kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Buna karşılık CMK m. 253, TCK m. 89’daki taksirle yaralama suçunu şikâyete bağlı olup olmadığına bakılmaksızın uzlaştırma kapsamına alır. Aynı mağdura karşı uzlaştırma dışındaki başka bir suçun birlikte işlenmesi gibi kanuni istisnalar ayrıca kontrol edilmelidir.

Uzlaşma sağlanıp edim peşin yerine getirilirse soruşturmada kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilebilir; edim ileri tarihe bırakılır veya taksitlendirilirse kamu davasının açılmasının ertelenmesi gündeme gelebilir. CMK m. 253/19 uyarınca uzlaşmadan sonra aynı suç nedeniyle kural olarak tazminat davası açılamaz ve açılmış dava feragat edilmiş sayılır. Uzlaşma anında tespit edilemeyen veya uzlaşmadan sonra ortaya çıkan zararlar bunun istisnasıdır. Bu nedenle kalıcı iş göremezlik ve tedavi sonucu netleşmeden uzlaştırma metni, edim, ibra ve feragat ifadeleri dikkatle değerlendirilmelidir. Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 6 Kasım 2024 tarihli kararına göre birden fazla mağdur bulunan dosyada her mağdurun uzlaşma iradesi ayrı sonuç doğurabilir.

Taksirle yaralama nedeniyle tazminat

Ceza dosyası failin ceza sorumluluğunu, tazminat süreci ise zararın giderilmesini konu alır. TBK m. 54 kapsamında tedavi giderleri, kazanç kaybı, çalışma gücünün azalması veya yitirilmesinden doğan kayıplar ve ekonomik geleceğin sarsılması talep edilebilir. TBK m. 56 uyarınca olayın özelliklerine göre manevi tazminat da gündeme gelebilir. Bakıcı, ulaşım, rehabilitasyon ve gelecekteki tedavi giderleri; zarar, kusur, nedensellik ve belgelerle değerlendirilir. Sabit bir tazminat tarifesi veya garanti edilen tutar yoktur.

Doğru muhatap olay türüne göre sürücü, işleten, sigortacı, işveren, alt işveren, sağlık kuruluşu, kamu idaresi veya başka bir sorumlu olabilir. Her talebin başvuru şartı ve süresi aynı değildir; ceza dosyasını beklemek de her olayda zorunlu değildir.

Dosya incelemesi için gerekli belgeler

• Olay, trafik veya iş kazası tutanağı ile soruşturma numarası,
• ilk ve sonraki sağlık kayıtları, adli raporlar ve istirahat belgeleri,
• kamera, fotoğraf, araç veya cihaz verisi ile tanık bilgileri,
• bilirkişi ve kusur raporları ile varsa itiraz dilekçeleri,
• şikâyet, ifade, uzlaştırma, ödeme ve ibra belgeleri,
• fatura, reçete, gelir kaybı kaydı, poliçe ve sigorta yazışmaları.

Hukuki değerlendirme için iletişim

Mağdur veya şüpheli/sanık olmanız, izlenecek delil, şikâyet ve tazminat planını değiştirir. Olay tarihi, raporlar, tutanak, kusur değerlendirmesi ve varsa uzlaştırma belgesi üzerinden Avukat Emirhan Keskin’den somut dosya incelemesi talep edebilir; çalışma alanları için hukuk hizmetleri sayfasını inceleyebilirsiniz.

Dosyanızı görüşmek için 0552 224 43 66 numarasını arayın. İnceleme, süreleri ve mümkün yolları belirlemeye yöneliktir; ceza, beraat, dava süresi veya tazminat sonucu önceden garanti edilemez.

Taksirle yaralama hakkında sık sorulan sorular

1. Taksirle yaralama şikâyet süresi kaç aydır?

Şikâyete bağlı hâllerde süre, mağdurun fiili ve faili öğrendiği tarihten itibaren altı aydır. Başlangıç her zaman olay tarihi değildir; öğrenme tarihi dosyadaki delillere göre belirlenir. Yine de hak kaybı riskine karşı başvuru geciktirilmemelidir.

2. Kemik kırığı varsa dava mutlaka re’sen mi yürür?

Hayır. Kırık, TCK 89/2 kapsamında cezayı artırabilen bir sonuçtur; tek başına şikâyet şartını kaldırmaz. Basit taksir varsa suç şikâyete bağlıdır. Bilinçli taksirle işlenmiş nitelikli hâllerde ise şikâyet aranmaz.

3. Bilinçli taksir varsa şikâyet hiç aranmaz mı?

Hayır. TCK 89/1 kapsamındaki temel yaralama, bilinçli taksirle işlense dahi şikâyete bağlıdır. Bilinçli taksirle birlikte TCK 89/2, 89/3 veya 89/4 gündeme geliyorsa soruşturma şikâyet olmadan yürütülebilir.

4. Kesin adli rapor çıkmadan şikâyet edilebilir mi?

Evet. İlk raporla başvuru yapılabilir; kontrol kayıtları ve kesin rapor sonradan dosyaya sunulabilir. Kesin raporu beklemek altı aylık şikâyet süresini durdurmaz.

5. Kusur raporuna itiraz edilebilir mi?

Evet. Eksik veri, hatalı kabul, uzmanlık sorunu veya yetersiz gerekçe gösterilerek ek rapor ya da yeni bilirkişi incelemesi istenebilir. İtirazın kabulü ve sonuca etkisi dosyanın delillerine bağlıdır.

6. Uzlaşmak tazminat hakkını sona erdirir mi?

Kural olarak başarılı uzlaşma aynı suçtan doğan tazminat davasına engel olur. Ancak uzlaşma anında tespit edilemeyen veya daha sonra ortaya çıkan zararlar CMK m. 253/19’da istisna tutulmuştur. Metin imzalanmadan önce kapsam ve sonuç incelenmelidir.

7. Ceza davası bitmeden tazminat istenebilir mi?

Bazı hâllerde evet. Ceza ve tazminat süreçleri farklı amaçlara sahiptir; ceza dosyasının bitmesini beklemek her zaman zorunlu değildir. Fakat kusur, nedensellik, sigorta başvurusu ve zamanaşımı somut olaya göre birlikte planlanmalıdır.

8. Taksirle yaralamada hapis cezası kesin midir?

Hayır. Uygulanacak fıkra, bilinçli taksir, kusur, yaralanma sonucu, olay tarihi ve failin hukuki durumu sonucu değiştirir. Adli para cezası veya diğer kişiselleştirme kurumları bazı dosyalarda tartışılabilir; hiçbiri otomatik değildir.

Resmî kaynaklar

• 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu — Mevzuat Bilgi Sistemi
• 7571 sayılı Kanun — TBMM
• 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu — Mevzuat Bilgi Sistemi
• Uzlaştırma kapsamındaki suçlar listesi — Adalet Bakanlığı, 2026
• Yaralanmaların değerlendirilmesi rehberi — Adli Tıp Kurumu
• 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu — Mevzuat Bilgi Sistemi
• Yargıtay Ceza Genel Kurulu 06.11.2024 tarihli uzlaştırma kararı — Adalet Bakanlığı

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; somut olaya ilişkin hukuki görüş veya sonuç garantisi değildir. Mevzuat ve içtihat değişebileceğinden işlem öncesinde güncel metin ile dosya belgeleri birlikte incelenmelidir.